Edward I "Starszy" Cerdicingas (urodzony w Wessex około 871 lub 872 roku, zmarł w Farndon-on-Dee 17 lipca 924 roku) herb

Syn Alfreda "Wielkiego" Cerdicingas króla Wessexu i Ethelswithy Mucel, córki Ethelreda Mucel, ealdormana Gainas.

Król Wessex i Anglii od 26 października 899 roku do 17 lipca 924 roku. Koronowany w Kingston-upon-Thames 31 maja lub 8 czerwca 900 roku.

Poślubił około 893 roku Egwinę z Wessexu (zmarła około 901 lub 902 roku), córkę notabla z Wessexu. Około 901 lub 902 roku poślubił Elfledę z Wiltshire (zmarła w 920 roku), córkę Ethelhelma, earla Wiltshire, arcybiskupa Canterbury, syna Ethelred I Cerdicingas, króla Wessex i N.N. Około 920 roku poślubił Edgivę z Kentu (urodzona około 905 roku, zmarła 25 sierpnia 968 roku), córkę Sigehelma, ealdorma Kent.

Objęcie tronu przez Edwarda po śmierci jego ojca nie przebiegło bezproblemowo. Po śmierci Alfreda w 899 roku pretensje do korony zgłosił Aethelwold, syn króla Ethelreda I, starszego brata Alfreda. Opanował dwa ważne miasta w hrabstwie Dorset - Wimborne Minster i Christchurch. Edward ruszył w odpowiedzi do Badbury i starał się sprowokować kuzyna do bitwy. Aethelwold jednak odmówił i wycofał się do Wimborne. Edward rozpoczął przygotowania do ataku na miasto. Aethelwold zorientował się w tych planach i pod osłoną nocy uciekł z miasta i przedostał się do Duńczyków w Nortumbrii, gdzie został okrzyknięty królem Wessexu. Edward w tym czasie koronował się (8 czerwca 900 roku w Kingston upon Thames). Przyjął również tytuł króla Anglów i Sasów.

W 901 roku Aethelwold na czele duńskiej floty zaatakował wybrzeża Essexu. Powstanie wywołali również Duńczycy z Anglii Wschodniej. W następnym roku zaatakował Cricklade i Braydon. Edward ruszył przeciwko rywalowi i po długich podchodach zmusił go do bitwy niedaleko miejscowości Holme. Edward przegrał bitwę, ale zginęli w niej zarówno Aethelwold jak i wspierający go król Anglii Wschodniej Eohric. Niedługo później Edward zawarł pokój z Duńczykami z północy, jak mówi Kronika anglosaska, zawarł ten pokój z konieczności. Z 907 roku pochodzi wzmianka o zajęciu miasta Chester, ale o ewentualnych działaniach wojennych nie ma żadnych wiadomości.

W 909 roku Edward zaatakował Nortumbrię i wymusił haracz. W odwecie, rok później potężna duńska armia zaatakowała Mercję. 5 sierpnia 910 roku Edward zmusił Duńczyków do bitwy pod Tettenhal, która zakończyła się zniszczeniem armii duńskiej. Był to ostatni najazd tak licznej armii duńskiej na Anglię. Od tamtej pory Duńczycy z Północy nie przekraczali linii rzeki Humber. Anglosasi przejęli inicjatywę w wojnie. Edward nie przedsięwziął jednak prób podboju Danelaw, ograniczając się do oczyszczenia z Duńczyków terenów na południe od rzeki Humber i wprowadzenia tam anglosaskiej administracji. Dla ochrony swoich ziem przed duńskimi atakami wybudował szereg fortec (tzw. burghs), m.in. w Hertford, Witham, Birdgnorth, Tamworth, Stafford, Eddisbury i Warwick.

Najważniejszą zdobyczą króla Edwarda było ostateczne podporządkowanie władcom Wesseksu Mercji. W 918 roku zmarła pani Mercjan Ethelfleda, siostra Edwarda. Jej dziedziczką miała zostać jej córka, Aelfwinn, ale Edward usunął siostrzenicę i osobiście przejął rządy w Mercji. Przyłączył również do swego państwa miasta Londyn i Oksford, a także tereny Oxfordshire i Middlesex.

Kolejne lata panowania upłynęły Edwardowi na walkach z norweskimi najazdami na północ kraju. Najazdy zostały odparte, a w latach 918-920 udało się Edwardowi narzucić swoją zwierzchność władcom Walii, Szkocji i Danelawu, którzy tytułowali go swoim ojcem i panem.

Król zreorganizował również kościół w Wesseksie. Utworzono nowe biskupstwa - Ramsbury i Sonning w 909 roku, Welles oraz Crediton. Edward nie był tak religijny jak jego ojciec i dziad. Zachowało się upomnienie od papieża, aby więcej uwagi poświęcał sprawom religijnym.

Król zmarł w 924 roku, prowadząc armię przeciwko rebeliantom w Mercji. Został pochowany w New Minster w Winchesterze, które sam ufundował w roku 901. Po normańskim podboju jego ciało przeniesiono do opactwa Hyde.

Przydomek "Starszy" pojawił się po raz pierwszy w pochodzącym z X wieku Życiu św. Ethelwolda, aby odróżnić go od jednego z jego następców, Edwarda "Męczennika".

Pochowany w katedrze w Winchester.

Król Edward był trzykrotnie żonaty. Po raz pierwszy ożenił się jeszcze za życia ojca. Około 893 roku pojął za żonę Ecgwynn, kobietę nieznanego pochodzenia. Miał z nią dwóch synów i córkę. Po objęciu tronu Edward oddalił Ecgwynn i poślubił około 901 roku Aelffaedę, córkę Ethelhelma, earla Wiltshire i Elswithy. Małżonkowie mieli razem dwóch synów i osiem córek. Około 920 roku poślubił swoją trzecią żonę, Edgivę, córkę Sigehelma, earla Kentu. Edward i Edgiva mieli razem dwóch synów i dwie córki.

Według niektórych średniowiecznych źródeł Edward był ojcem Tyry Danebod, żony pierwszego króla Danii - Gorma "Starego". Informacje traktowane są jednak jako bardzo niepewne.


Żródła:

Edward Starszy w "WikipediA"