Hugon X "Czarny" de Lusignan (urodzony przed 1188 roku, zapewne około 1183 roku, zginął w bitwie pod Damiettą w Egipcie, 6 czerwca 1249 roku) herb

Syn Hugona IX "Brunatnego" de Lusignan, seniora Lusignan i Agathe de Preuilly, córki Peter (Pierre) II, seniora de Preuilly i Aenor de Mauleon.

Senior Lusignan i hrabia de La Marche od 5 listopada 1219 roku do 1249 roku po 15 stycznia, hrabia de iure uxoris d'Angouleme od 10 marca a 22 maja 1220 roku do 1246 roku, senior de Château-Larcher od 1223 roku do 1249 roku po 15 stycznia.

Między 10 marca a 22 maja 1220 roku poślubił Izabelę Taillefer d'Angouleme (urodzona około 1187 roku, zmarła w Opactwo w Fontevraud, 31 maja 1246 roku), hrabinę d'Angouleme, córkę Aymera III Taillefera, hrabiego d'Angouleme i Alicji Robertyng-Capet-Courtenay, córki Piotra I Robertyng-Capet, seniora de Courtenay.

Hugona X de Lusignan zwanego Bru­natnym (Le Brun), pana Lusignan i hrabiego Marchii (La Marche), hrabiego Angouleme z tytułu praw żony (de iure uxoris). Urodzony przed 1188 rokiem, zapewne około 1183 roku, a zmarł w Damietta w Egipcie, około 6 czerwca 1249 roku. Syna Hugona IX de Lusignan, także noszą­cego przydomek Brunatnego, pana Lusignan, Couhe i Chateau-Larcher, hrabiego Marchii (La Marche), oraz jego pierwszej żony, którą była przypuszczalnie Agata, córka Piotra II, pana Preuilly.

Jeden z przywódców opozycji możnowładczej przeciw rządom regencyjnym królowej Blanki w okresie małoletności jej syna Ludwika IX "Świętego" króla Francji. Potem przywódca buntu przeciw władzy królewskiego brata Alfonsa w Akwitanii, który skończył się klęską i upokorzeniem Hugona w bitwie pod Taillebourgiem, w lipcu 1242 roku. Zmarł w czasie wyprawy krzyżowej do Egiptu, w bitwie pod Damiettą w 1249 roku. Jego małżeństwo z Izabelą pozwoliło rozszerzyć posiadłości rodu o hrabstwo d'Angouleme, którego była ona ostatnią dziedziczką.

Po śmierci swego ojca Hugona IX w 1219 roku objął we władanie hrabstwo de La Marche. W 1220 roku ożenił się z Izabelą, wdową po Janie "bez Ziemi", córką Aimera Taillefer, hrabiego d'Angouleme. Uczynił to mimo tego, że w 1214 roku zaręczył się z Joanną, jej córką z pierwszego małżeństwa. Poza tym zanim Izabela wyszła za mąż za Jana, była wcześniej zaręczona z ojcem Hugona. Związek z Izabelą pozwolił mu objąć władzę w d'Angouleme. W 1224 roku złożył hołd Ludwikowi VIII królowi Francji, a wkrótce po tym dowodził nieudaną wyprawą króla na Gaskonię. W 1226 roku wziął udział w wyprawie królewskiej na Langwedocję, opuścił jednak armię, po upływie czterdziestu dni obowiązkowej służby, w czasie oblężenia Awinionu.

Po śmierci Ludwika VIII, Hugo znalazł się w obozie możnowładców wrogich królowej-wdowie Blance, sprawującej regencję w imieniu małoletniego Ludwika IX. Opozycjonistami, oprócz Hugona, byli przede wszystkim Piotr Mauclerc hrabia Bretanii, Ryszard z Kornwalii (brat króla Anglii Henryka III) oraz Tybald IV z Szampanii, który jednak wkrótce przeszedł na stronę dworu. W pozyskaniu władcy Anglii pomocny z pewnością był fakt, że żona Hugona była matką Henryka III i Ryszarda z Kornwalii. Buntownicy zgromadzili armię pod Thouars w 1227 roku. Nie doszło jednak do bitwy - zawarto traktat w Vendôme, którego jednym z postanowień było małżeństwo pomiędzy córką Hugona (prawdopodobnie Izabelą) a bratem Ludwika IX Alfonsem z Poitiers. Hugo otrzymał za to, jako rękojmię, L'Aunis i Saint-Jean-d'Angély.

Hugo najpewniej nie brał udziału w próbie odbicia Blance młodego króla, podjętej w tym samym roku pod Montlhéry. Natomiast w walce z kolejną koalicją możnowładców (1228-1231) wspomagał króla. Postanowienia traktatu paryskiego z 1229 roku zerwały zaręczyny córki Hugona z Alfonsem z Poitiers, gdyż ten miał się ożenić z Joanną, spadkobierczynią Rajmunda VIII z Tuluzy. W 1230 roku uzgodniono, że w ramach zadośćuczynienia najstarszy syn Hugona, również o imieniu Hugo, pojmie za żonę siostrę Ludwika IX, Izabelę. Do tego mariażu również nie doszło, gdyż młodszy Hugo poślubił Jolantę, córkę Piotra z Bretanii.

Po objęciu w 1241 roku we władanie przepisanych przez ojca Poitou i Owernii Alfons z Poitiers stał się seniorem Hugona X, który niechętnie złożył mu hołd. Hugo nie był zadowolony z nowego układu sił, tym bardziej, że król domagał się oddania miejscowości nadanych w chwili zaręczyn córki Hugona z Alfonsem. Wkrótce Hugo zbuntował się przeciw Alfonsowi. Zdobył poparcie miast Poitou i Langwedocji, zgrupował wokół siebie baronów, w tym Rajmunda VII, cieszył się też poparciem królów Anglii, Niemiec, Aragonii i Kastylii. Zerwał w Boże Narodzenie 1241 roku hołd złożony Alfonsowi, podkreślił ten akt zburzeniem domu, w którym odbył się akt hołdu. Sąd królewski ogłosił konfiskatę lenn Hugona. Przybycie Anglików skończyło się klęską pod Saintes i Taillebourg (lipiec 1242 roku), najdłużej walczył Rajmund VII, poddał się dopiero w październiku 1243 roku. Hugo poddał się po klęsce Henryka III. 26 lipca przybył do obozu królewskiego wraz z żoną i synami i błagał króla o przebaczenie. Ten zgodził się mu wybaczyć, pod warunkiem, że odda wszystko, co zagrabił Alfonsowi oraz trzy zamki jako rękojmię. Musiał też złożyć hołd Ludwikowi z Angouleme i Alfonsowi z La Marche i Lusignan. Ponadto jedynie swemu otoczeniu oraz królewskiej łasce zawdzięczał życie, gdyż Ludwik uchronił go od pojedynku z jednym z młodych rycerzy, który rzucił Hugonowi rękawicę. Bunt przeciw Alfonsowi kosztował Hugona utratę honoru. Według niektórych przekazów, Izabela, nie mogąc znieść upokorzenia, próbowała otruć obu Kapetyngów - króla i Alfonsa, a gdy to jej się nie udało, próbowała popełnić samobójstwo, również bezskutecznie.

W listopadzie 1246 roku przyłączył się do antypapieskiej ligi baronów francuskich. Członkowie ligi wspólnie wydali manifest, w którym uskarżali się na naruszanie świeckiej jurysdykcji przez sądy kościelne i inne nadużycia. Innocenty IV, który był w trakcie sporu z cesarzem Fryderykiem II, potrzebował poparcia Ludwika IX, który z kolei popierał w części postulaty swych możnych. Spór przyćmiła wyprawa krzyżowa podjęta w 1249 roku przez króla Ludwika IX. Wśród wielu baronów udział w wyprawie wziął także Hugo, który zginął w czasie walk pod Damiettą. Został pochowany w opactwie Valence. Po jego śmierci większość tytułów przejął najstarszy syn Hugo XI "Czarny".

Z małżeństwa z Izabelą z Angouleme Hugo doczekał się dziewięciorga dzieci.


Żródła:

Hugo X Czarny w "Wikipedii"


HUGUES [X] "le Brun" de Lusignan w "Medievan Lands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Hugues X de Lusignan w "Geneall" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Hugues X le Brun de Lusignan w "Geni" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


"KRÓLOWE I KRÓLOWIE WIELKIEJ BRYTANII - od Edgara do Elżbiety II - wszyscy władcy Wielkiej Brytanii" - autor: Przemysław Jaworski - Przemysław Jaworski i Wydawnictwo Novae Res, 2018

23-06-2022

23-11-2019