Piotr V "Konstabl, Portugalski, Aragoński" Robertyng-Capet-Bourgogne-Alfonsina-Aviz y Aragón (urodzony około 1429 roku, zmarł w Granollers, 30 czerwca 1466 roku) herb

Syn Piotra Robertyng-Capet-Bourgogne-Alfonsina-Aviz, książę Coimbry, konstabl Portugalii, wielki mistrz Zakonu Avis, regenta za małoletniości Alfonsa V Afrykańczyka, syna Jana I "Dobrego", króla Portugalii i Izabeli de Aragón [Cerdagne (Cerdana) d'Urgel], hrabianka Urgell, córka Jakuba II de Aragón [Cerdagne (Cerdana) d'Urgel], hrabiego Urgell.

Król Aragonii jako Piotr V, hrabia Barcelony jako Piotr IV w opozycji do Jana II od 1464 roku do 30 czerwca 1466 roku, konstabl Portugalii jako Piotr od 1443 roku do 30 czerwca 1466 roku.

Piotr Konstabl był najstarszym ich potomkiem, jego młodszym rodzeństwem byli: Jan, książę Antiochii, Izabela de Coimbra, żona Alfonsa V, Jaime, kardynał i arcybiskup Lizbony, Beatrycze, żona Adolfa z Kleve oraz Filipa, mniszkę.

W 1443 roku, po śmierci infanta Diego (panował w latach 1425-1443, syna Jana Konstabla i wnuka Jana I "Dobrego"), Piotr został za staraniem swego ojca wybrany konstablem Portugalii, co dawało mu realną władzę. Spodziewano się jednak, że konstablem zostanie wybrany Alfons, markiz Valença, jego brat cioteczny, syn Alfonsa, księcia Braganza i również wnuk Jana I (z nieprawego łoża). Ten wybór popsuł relacje między tymi częściami rodziny. Gdy w 1448 roku Alfons V wyszedł spod regencji, Alfons, książę Braganza, przekonał króla do anulowania wszystkich praw wydanych za regencji Piotra. Zaskutkowało to walkami, które miały kulminację w bitwie pod Alfarrobeira 20 maja 1449 roku.

W potyczce zginął Piotr, książę Coimbry, a jego syn został wygnany do Kastylii. Pięć lat później Piotr Konstabl zawarł porozumienie z królem i Alfonsem z Braganza, co pozwoliło mu powrócić do kraju i odzyskać dobra rodzinne. Dla przypieczętowania sukcesu pomógł Alfonsowi V w zdobyciu Alcácer Ceguer w 1459 roku i Tangeru w 1460 roku.

Panujący od 1458 roku Jan II Aragoński nie cieszył się poparciem społeczeństwa, zwłaszcza magnaterii i wyższych warstw. Przychylniejsze mu były niższe i średnie mieszczaństwo, miał także sojusznika w osobie króla Francji Ludwika XI. Wobec nieprzestrzegania pokoju z Vilafranca del Penedes w 1461 roku i wkroczenia do Kastylii przez Jana II, Kortezy wypowiedziały mu posłuszeństwo. Królem został obwołany kataloński monarcha Henryk IV "Bezsilny", który jednak odmówił przyjęcia korony. Wobec tego kolejnym władcą w 1463 roku obwołano właśnie Piotra, w czym miała udział instytucja Consell de Cen (Konsylium Stu), a także komisja Diputacio del General w Kortezach.

Jego legitymizacją do władzy miało być pochodzenie od Jakuba II, hrabiego Urgell w latach 1408-1413, który w 1410 roku starał się o koronę aragońską. Piotr Konstabl objął władzę jako Piotr V, jednak opanował tylko Katalonię, hrabstwo Barcelony i część Aragonii, jednak nie objął kontrolowanej przez Jana II Walencji ani Balearów, ani południowych Włoch.

Po serii militarnych porażek, król zmarł w 1466 roku w Granollers w wyniku choroby, w walce bądź na skutek otrucia. Miał wówczas 36 lub 37 lat, a miejscem jego pochówku stał się Kościół Santa Maria del Mar w Barcelonie. Po jego śmierci w 1466 opozycja w Aragonii zaoferowała koronę Rene Andegaweńskiemu, wówczas hrabiemu Andegawenii, Prowansji, księciu Baru. Rene zakończył walkę o władzę w 1472 roku.

Przy wsparciu swej ciotki, królowej burgundzkiej Izabeli, zaręczył się z Małgorzatą z Yorku, córką Ryszarda Plantageneta, III księcia Yorku, siostrą królów angielskich Edwarda IV i Ryszarda III. Piotr wysłał jej pierścionek zaręczynowy i kontrakt, lecz małżeństwo nie doszło do skutku. Małgorzata ostatecznie poślubiła syna Izabeli, księcia Burgundii Karola "Zuchwałego". Piotr nie doczekał się potomstwa.


Żródła:

Piotr Portugalski w "Wikipedia"

30-11-2019