Bolesław (czeski: Boleslav) II "Pobożny" Przemyślid (urodzony między 927 a 928 roku, zmarł 7 lutego 999 roku) herb

Syn Bolesława I "Okrutnego, Srogiego" Przemyślida, księcia Czech i Biagoty (Bożeny) Stochowskiej, córki Krasława Stochowskiego.

Książę Czech od 15 lipca 973 roku do 7 lutego 999 roku.

Poślubił Emmę (Hemmę) [Adiva, Aelgiva] Cerdicingas (urodzona między 910 a 915 roku, zmarła 2 listopada? 1005 roku), córkę Edward I "Starszy" Cerdicingas, króla Wessex, króla Anglii i Elfledy z Wiltshire, córki Ethelhelma Cerdicingas, earla Wiltshire, arcybiskupa Canterbury, syna Ethelreda I Cerdicingas, króla Wessex.

Brat Władywoja (?), Strachkwasa Chrystiana, Dobrawy i Mlady Marii.

Przydomek "Pobożnego" urobił Bolesławowi Kosmas w swojej Kronice, pragnąc przeciwstawić Bolesława II jego ojcu, Bolesławowi I, który przyczynił się do zamordowania swego brata, św. Wacława.

Pierwszą żoną mogła być Adiva (Aelgiva) Cerdicingas, córka Edwarda "Starszego" Cerdicingas, króla Anglii. Jego drugą żoną mogła być Emma (Hemma) (zmarła w 1005 lub 1006 roku), córkę Edward I "Starszy" Cerdicingas, króla Wessex, króla Anglii i Elfledy z Wiltshire, córki Ethelhelma Cerdicingas, earla Wiltshire, arcybiskupa Canterbury, syna Ethelreda I Cerdicingas, króla Wessex.

Żonaty z Hemmą, z którą miał czterech synów: Wadawa (zmarł w dzieciństwie), Bolesława III (zmarł w 1037 roku) - książę Czech, Jaromira (zmarł w 1035 roku) - książę Czech oraz Oldrzycha (zmarł w 1034 roku) - książę Czech.

Zakończył proces jednoczenia Czech, niszcząc w 995 libickie państwo Sławnikowiców. Dwukrotnie brał udział w walkach o tron niemiecki po śmierci cesarzy Ottona I "Wielkiego" (973) i Ottona II (983), stojąc po stronie Henryka II "Kłótnika", księcia bawarskiego. Przejściowo władał Miśnią. W 990 roku utracił Śląsk na rzecz polskiego księcia Mieszka I.

Nie jest znana data jego narodzin. Wiadomo jedynie, że był starszy od Strachkwasa Chrystiana, który przyszedł na świat w dniu śmierci Wacława I "Świętego". Ten ostatni zginął 28 września 935 roku (ewentualnie 28 września 929 roku). Z tego powodu podaje się, że Bolesław II urodził się przed 935 rokiem.

Jak podaje kronikarz Widukind, w 950 roku w czasie wyprawy Ottona I "Wielkiego" na Czechy, przeciwko niemieckiemu królowi wystąpił Bolesław I "Srogi" z synem. Nie wiadomo, czy ów syn był identyczny z Bolesławem II. Zdaniem większości czeskich badaczy wymieniony pod rokiem 950 syn Bolesława I to nieznany z imienia starszy brat Bolesława II, zmarły jeszcze za życia ojca.

Bolesław II objął rządy po śmierci swojego ojca Bolesława I "Okrutnego", jednak w źródłach panują rozbieżności co do daty śmierci tego ostatniego. Kronikarz Kosmas z Pragi podał, że zmarł 15 lipca 967 roku. Datę roczną kwestionuje się z następujących powodów:

- współczesny Bolesławowi I kronikarz Widukind podaje, że ten we wrześniu 967 roku wspomagał swojego szwagra Mieszka I w bitwie z Wolinianami i Wichmanem,

- Kosmas mógł chcieć "uśmiercić" wcześniej Bolesława I, aby przypisać założenie biskupstwa praskiego wyłącznie jego synowi Bolesławowi II,

- w sazawskiej redakcji rękopisu Kosmasa (rękopis drezdeński) z przełomu XII i XIII wieku jako rok śmierci Bolesława I podany jest 972 rok,

- Rocznik czeski z drugiej połowy XIII wieku, zdaniem badaczy czerpiący informację pośrednio z zaginionego najstarszego rocznika praskiego z końca X wieku, podaje, że Bolesław I zmarł w 972 roku.

Z tego powodu badacze uznają zasadniczo, że datą śmierci Bolesława I i początkiem panowania Bolesława II jest 972 rok.

W marcu 973 roku Bolesław II wziął udział w zjeździe dworskim (hoftag) w Quedlinburgu zorganizowanym przez cesarza Ottona I "Wielkiego". Źródła nie podają dokładnej przyczyny przybycia czeskiego księcia. Pojawiają się przypuszczenia, że miał złożyć hołd (Ottona I miały zaniepokoić związki czesko-bawarskie), odnowić układy Czech z Cesarstwem (było to zapewne pierwsze spotkanie cesarza z nowym czeskim władcą), według innych na wspomnianym zjeździe zapadła ostateczna decyzja o utworzeniu diecezji praskiej, podporządkowanej metropolicie Moguncji.

Objął władzę w okresie ekspansji terytorialnej Czech i w okresie rozkwitu państwa czeskiego. Przy wsparciu cesarza Ottona I "Wielkiego" oraz arcybiskupa Moguncji doprowadził do utworzenia w 973 lub 974 roku biskupstwa praskiego i morawskiego. Po śmierci Ottona I "Wielkiego" w 973 roku wystąpił przeciwko kandydaturze Ottona II, popierając wraz z księciem polskim Mieszkiem I na tron niemiecki poparł kierowany przez swego suzerena księcia bawarskiego Henryka II "Kłótnika", który wywołał bunt książąt w latach 974-976, co doprowadziło do trzykrotnego najazdu wojsk cesarskich na Czechy (w latach 975-977).

W 974 roku Bolesław II wraz ze swoim szwagrem Mieszkiem I spotkał się z bawarskim księciem Henrykiem II "Kłótnikiem", celem stworzenia wspólnego frontu przeciwko cesarzowi Ottonowi II. Cesarz, dzięki Bertoldowi ze Schweinfurtu, dowiedział się o planowanym spisku; Henryk II "Kłótnik" został zmuszony do proszenia o łaskę, a i tak został uwięziony w Ingelheim am Rhein. Współpracujący z nim Abraham, biskup Fryzyngi, został zesłany do klasztoru w Korbei.

W 975 roku, po uspokojeniu sytuacji na zachodzie i północy - Otto II najechał Czechy, nie odnosząc sukcesów. W odpowiedzi Bolesław II spustoszył tereny biskupstwa pasawskiego.

W październiku 977 roku Henryk "Kłótnik" został ostatecznie pokonany i cesarz mógł spokojnie zaatakować Bolesława II. Ten ostatni, nie chcąc ryzykować dalszego konfliktu z cesarzem, w towarzystwie niewielkiego orszaku udał się do Ottona II i ukorzył się przed nim.

Sąd nad Henrykiem "Kłótnikiem" i jego stronnikami odbył się na Wielkanoc 978 roku. W tym właśnie czasie Bolesław II przybył do Quedlinburga, gdzie został przyjęty z honorami przez zebranych tam dostojników, złożył Ottonowi II przysięgę wierności, a następnie bogato obdarowany powrócił do domu.

Wobec klęski Henryka II "Kłótnika" w 978 roku został zmuszony do przyjęcia zwierzchności lennej Ottona II, lecz po jego śmierci ponownie poparł Henryka II "Kłótnika" w latach 983-984 w jego konflikcie z cesarzową Teofano i zajął w 987 roku Miśnię. 24 marca 984 roku Henryk "Kłótnik" obchodził uroczyście Wielkanoc w Quedlinburgu; został tam obwołany królem. Wśród uczestników zjazdu znajdował się m.in. Bolesław II. W momencie umocnienia się stronnictwa Ottona III w Niemczech i po zlikwidowaniu opozycji Henryka II "Kłótnika" pogodził sie z nowym władcą i w 987 roku przekazał Miśnię margrabiemu Ekkehardowi.

Na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych doszło do konfliktu z państwem polskim wobec zajęcia Małopolski i Śląska przez Mieszka I i Bolesława I "Chrobrego" , które sięgnęło po tereny Śląska i Małopolski. Doprowadziło to do odnowienia przez Bolesława sojuszu czesko-wieleckiego i wystąpienia zbrojnego w 990 roku przeciwko Polsce. Jednak działania te nie odniosły sukcesu i Bolesław musiał pod naciskiem cesarza zawrzeć niekorzystny dla siebie pokój. W późniejszym okresie Bolesław współpracował z Niemcami, wysyłając posiłki przeciwko Wieletom.

Wojny z Niemcami i Polakami osłabiły wewnętrznie państwo, do tego doszedł konflikt z nowo powołanym w 982 roku, po śmierci pierwszego biskupa Pragi Detmara, biskupem Wojciechem z możnego rodu Sławnikowiców, panów na Libicach (jednym z nich był biskup praski św. Wojciech). Wojciech, mający problemy z organizacją życia kościelnego na terenach nowo powołanej diecezji, wyjechał w 988 roku do klasztoru na Awentynie we Włoszech. Walki ze Sławnikowicami skończyły się wymordowaniem w 995 roku prawie wszystkich synów Sławnika i zlikwidowaniem ich plemiennego państewka wokół grodu w Libicach. Ocaleli jedynie nieobecni: najstarszy Sobiesław, biskup praski Wojciech oraz najmłodszy Radzim. W zmaganiach tych Bolesław, pokonując jeden możny ród, doprowadził do wzrostu znaczenia innego rodu, Wrszowców, którego przedstawiciele w późniejszym okresie występowali często przeciwko Przemyślidom, odwołując się do pomocy Niemców i Polaków.

W momencie śmierci Bolesława w 999 roku państwo czeskie w stosunku do okresu, gdy obejmował rządy, było znacznie osłabione, utraciło istotną część terytorium na rzecz Polski (Śląsk i Małopolskę) oraz popadło w zależność trybutarną od Niemiec.

Pochowany w Katedrze St. George w Pradze.


Żródła:

"Poczet książąt i królów Czech" - autor: Karczewski Przemysław


BOLESLAV w "Medinaceli" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Bolesław II Pobożny w "Wikipedia"