Fryderyk I Oldenburg (urodzony w zamku Haderslevhus "Hansborgiem" w Haderslev, 3 września lub 7 października 1471 roku, zmarł w zamku Gottorp w Szlezwiku, 10 kwietnia 1533 roku) herb

Syn Chrystiana I [VI] Oldenburga, króla Danii, króla Norwegii i władcy Islandii, króla Szwecji, księcia Finlandii, hrabiego Oldenburga, hrabiego Holsztynu, hrabiego Szlezwiku, I księcia Holsztynu i Doroty Hohenzollern, córki Jana III "Alchemika" Hohenzollerna margrabiego brandenburskiego na Kulumbach.

Książę Holsztynu i Szlezwiku od 12 grudzień 1481 roku do 13 kwietnia 1523 roku, król Danii od 13 kwietnia 1523 roku do 10 kwietnia 1533 roku (proklamowany 26 marca 1523 roku), król Norwegii od 23 sierpnia 1524 roku do 10 kwietnia 1533 roku.

Poślubił 10 kwietnia 1502 roku w Stendal Anny Hohenzollern Brandenburskiej (urodzona w zamku w Cölln pod Berlinem, 27 sierpnia 1487 roku, zmarła w zamku w Kilonii, 3 maja 1514 roku), córkę Jana II "Cicera" Hohenzollerna, margrabiego-elektora Brandenburigi, księcia Krosna Odrzańskiego, sulechowskiego, lubskiego i bobrowickiego i Małgorzaty Wettin, córki Wilhelma III "Mężnego" Wettin, margrabiego Miśni, landgrafa Turyngii. Poślubił 9 października 1518 roku w Kilonii Zofię Gryfitównę Pomorską (urodzona w Szczecinie, 1 stycznia 1498 roku, zmarła w zamku w Szlezwiku, 13 maja 1568 roku), Consort Regni Królestwa Danii i Norwegii, córkę Bogusława X "Wielkiego" Gryfity, księcia Bytowa, Darłowa, Lęborka, księcia słupskiego, stargardzkiego i szczecińskiego, księcia Bardowa, księcia Rugii, księcia wołogoskiego, księcia Pomorza Zachodniego i Anny Jagiellonki, regentki Księstwa Pomorza Zachodniego, córkę Kazimierza IV Jagiellończyka, króla Polski, wielkiego księcia Litwy.

Brat Jana I.

Fryderyk I Oldenburg urodził się 3 września lub 7 października 1471 roku na zamku Haderslevhus w Haderslev w południowej Jutlandii. W dzieciństwie przeznaczony do kariery duchownej (mianowany kanonikiem Kolonii), po śmierci ojca powrócił do Danii i objął władzę w Szlezwiku-Holsztynie.

12 grudnia 1481 roku, po śmierci ojca, na mocy porozumienia ze starszym bratem Janem I, Fryderyk I Oldenburg został jego koregentem w Księstwie Szlezwicko-Holsztyńskim. W okresie jego małoletniości regencję sprawował brat Jan I. Po upełnoletnieniu się Fryderyka 20 sierpnia 1490 roku w myśl rodzinnego układu Fryderyk I Oldenburg objął w posiadanie Księstwo Szlezwicko-Holsztyńskie przekazane mu przez Jana I.

Wspólnie z bratem uczestniczył w nieudanej wyprawie w celu podporządkowania Danii hrabstwa Dithmarschen w 1500 roku. Wezwany przez duńską opozycję przeciwko Chrystianowi II, bez większych walk opanował kraj. Po detronizacji Chrystiana II 8 czerwca 1523 roku w Roskilde Fryderyk I Oldenburg wybrany został królem Danii. 6 stycznia 1524 roku Fryderyk I Oldenburg zajął Kopenhaga, która do tej pory była w rękach stronnictwa Chrystiana II.

W marcu 1524 roku Fryderyk I Oldenburg zawarł sojusz z książętami Pomorza Zachodniego Barnimem IX i Jerzym I, a także księciem meklemburskim Henrykiem i Zygmuntem "Starym" skierowany przeciw Zakonowi Krzyżackiemu, który był w koalicji z Brandenburgią.

Przed koronacją zobowiązał się do cofnięcia korzystnych dla chłopów i mieszczan rozporządzeń poprzednika i nie wydawania nowych praw bez zgody rady państwa. 7 sierpnia 1524 roku w kościele Panny Marii w Kopenhadze Fryderyk I Oldenburg został ukoronowany na króla Danii przez arcybiskupa Uppsali Gustawa Trolle.

24 listopada 1524 roku w Ribe na Jutlandii Fryderyk I Oldenburg został wybrany królem Norwegii. Walki ze zwolennikami Chrystiana II i wywołanymi przez nich powstaniami chłopskimi w latach 1525-1526 oraz obawa przed inwazją Norwegii zmuszały króla do utrzymywania powiększonej armii i nakładania nowych podatków; przenikanie do Danii prądów reformacyjnych, liberalnie traktowanych przez króla, doprowadziło już w 1527 roku, podczas sejmu w Odense, do faktycznego równouprawnienia wyznań.

Potomstwo Fryderyka I z pierwszego małżeństwa miał dwoje, a z drugiego małżeństwa miał pięcioro. Ponadto posiadał pozamałżeński dzieci związków:

z Cathariną (urodzona około 1475 roku, zmarła w 1491 roku), córka Hermann Hoyer i Chatarina Frederiks

Katarzyna Fredriksdatter (urodzona około 1491 roku, zmarła w 1534 roku), żona Hermanna Höyer (urodzony w 1477 roku, zmarł 10 stycznia 1541 roku), pułkownika,

z Marike Hansdotter "Hillike" Degener (urodzona w Husum w Szlezwik-Holsztain, około 1475 roku, zmarła w zamku Gottrop, w 1533), córki Hansa Degenera i Hillike

Geseke Knudsen (urodzona około 1493 roku, zmarła w 1535 roku), żona Jana (Hansa) "Młodszego" Knudsena (urodzony w 1472 roku, zmarł w 1555 roku), mieszczanina z Husum.


Żródła:

"Słownik władców świata" - Małgorzata Hertmanowicz-Brzoza i Kamil Stepan; Wydawnictwo "Zielona Sowa"; Kraków 2005.


"WŁADCY SKANDYNAWII - GENEALOGIA KRÓLÓW DANII, NORWEGII I SZWECJI OD IX W." - autor: Przemysław Jaworski - 2018.


FRYDERYK I OLDENBURG w "Władcy Danii".


FRYDERYK I w "Władcy Norwegii".


"Cz. III. Władcy Brandenburgii i Prus z dynastii Hohenzollernów 1415-1871 - Genealogia"; autor: Przemysław Jaworski - 2018.


Frederick I w "Geni"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk.

10-08-2025

18-07-2025