portret marszałka Castriesa - autorstwa Joseph Bose

Charles Eugene Gabriel de La Croix (urodzony w Paryżu, 25 lutego 1727 roku, zmarł w Wolfenbüttel, 11 stycznia 1801 roku) herb

Syn Joseph François de La Croix, II markiza de Castries, namiestnika Langwedocji, gubernatora i seneszala w Montpellier i Marie-Françoise de Lévis de Charlus, córki Charlesa Eugene, księcia de Lévis.

IV markiz de Castries, markiz de Castelnau i de Lézignan, hrabia de Charlus i de Saignes, baron de Castelnau, de Grange, de Monjouvent, de Saint-Dizié i de Dompierre, baron Langwedocji od 13 czerwca 1783 roku, senior de Puylaurens i de Lézignan, marszałek polny Francji od 26 marca 1744 roku do 1783 roku, "porucznik królewski" (lieutenant du Roi) w Langwedocji i gubernator Montpellier i Sete od 1 grudnia roku 1743 roku, ministr floty Francji od 13 października 1780 roku do 24 sierpnia 1787 roku, marszałek Francji od 1783 roku do 11 stycznia 1801 roku, gubernator Flandrii i Hainaut od 4 września 1787 roku do 1 lipca 1791 roku.

19 grudnia 1743 roku poślubił Gabrielle Isabeau Thérese de Rozet de Rocozel de Fleury, córkę księcia de Fleury.

W maju 1739 roku wstąpił do regimentu Roi-Infanterie. 23 sierpnia 1742 roku został porucznikiem. W tym samym czasie był też "porucznikiem królewskim" (lieutenant du Roi) w Langwedocji i gubernatorem Montpellier i Sete w 1743 roku. Wyróżnił się w walkach i kampaniach wojny siedmioletniej w latach 1756-1763. W 1744 roku został marszałkiem polnym (maréchal de camp) i generalnym komendantem kawalerii od 1748 roku.

W 1756 roku walczył na Korsyce, na której do dziś jedno z miejsc zwie się Castries. Brał udział w bitwie pod Rossbach (5 listopada 1757 roku), w której został dwukrotnie ranny. Walczył jako oficer kawalerii. Wykazał zimna krew w bitwie pod Clostercamp (16 października 1760 roku). 30 maja 1762 roku otrzymał za to Order Świętego Ducha. Tuż po zawarciu pokoju w 1763 roku, został gubernatorem Flandrii i Hainaut, następnie capitaine lieutenant kompanii żandarmerii szkockiej (Garde Écossaise) i kapitanem żandarmerii w 1770 roku (do emerytury w 1788 roku).

W 1780 roku został ministrem floty, na które to stanowisko promował go jego przyjaciel Jacques Necker. Pełnił tę funkcję do 24 sierpnia 1787 roku. W 1783 roku został Marszałkiem Francji. Zreformował flotę, przekonując Wielka Radę Królestwa (Grand Conseil) by liniowce francuskie stale były w morzu i blokowały Royal Navy, zapobiegając opuszczenie przez brytyjskie statki wojenne portów. Strategia ta zaowocowała sukcesami podczas amerykańskiej wojny o niepodległość. De Castriesand uprościł też hierarchię stopni wojskowych w marynarce i zreorganizował rekrutację. Miał opinię człowieka energicznego i nie tracącego czasu; mawiał "Chciałbym spać szybciej" (Je voudrais dormir plus vite).

W polityce raczej konserwatysta. Jego Réflexions sur l'esprit public, zaadresowane do króla w 1785 roku stwierdzał, że kłopoty Francji wynikają przede wszystkim z braku dyscypliny. Jego zdaniem "należało okazać zdecydowanie i siłę, a wszystko wróci do normy".

W 1787 roku brał udział w Zgromadzeniu Notabli. 13 lipca 1789 roku odmówił ponownego objęcia przezeń ministerstwa floty. Wyemigrował 20 października i gościł u Jacques Neckera w Coppet. W 1792 roku on i książę de Broglie dowodzili w armii monarchistycznej księcia Prowansji (później Ludwik XVIII) u boku wojska pruskiego najeżdżającego Szampanię. Następnie był sekretarzem księcia-króla do swej śmierci w 1801 roku, która spotkała go w domu swego dawniej wroga, a potem przyjaciela Karla Wilhelma Ferdinanda von Braunschweig-Wolfenbüttel-Bevern w Wolfenbüttel.

De Castriesand posiadał majątek w Antony, gdzie teraz jest Parc Heller, a także zamek w Ollainville, który kazał rozbudować w 1782 roku. Jego paryski dom to hôtel de Castries przy dzisiejszej rue de Varenne 72. Zamieszkał tam po raz pierwszy w 174 roku3, a w 1761 roku ozdobił go za pieniądze, które zapisał mu w testamencie jego wuj marszałek Charles Louis Auguste Fouquet, książę de Belle-Isle.

W 1743 roku poślubił Gabrielle Isabeau Thérese de Rozet de Rocozel de Fleury, córkę księcia de Fleury. Mieli dwoje dzieci:

Adélaide Marie de La Croix (urodzona 26 lipca 1749 roku, zmarła w marcu 1825 roku), żona: Armand de Levis (urodzony w 1752 roku, zmarł w 1835 roku); żona: Alexandre Louis de Mailly (urodzony 4 maja 1744 roku, zmarł 22 stycznia 1787 roku), seniora de Mareuil,

Charles de La Croix (urodzony 23 maja 1756 roku, zmarł 19 stycznia 1842 roku), I książę de Castries i par Francji, po nim potomstwo.

Zdradzał żonę z innymi kobietami, m.in. z Marie Anne Françoise de Noailles (urodzona 12 stycznia 1719 roku, zmarła w 1793 roku), córkę Adriena Maurice, III księcia de Noailles i Françoise Charlotte Amable d'Aubigné, żonę: Ludwig Engelbert von der Marck-und-von-Schleiden-de-Vardes (urodzony 22 listopada 1701 roku, zmarł 5 października 1773 roku), z którą miał córkę z nieprawego łoża:

Marie Marguerite Valette (urodzona w 1746 roku, zmarła w 1786 roku), żona: Jean Nicolas Pache (urodzony 5 maja 1746 roku, zmarł 18 listopada 1823 roku),


Żródła:

Charles Eugene Gabriel de La Croix de Castries w "WikipediA"


Charles Eugene Gabriel de La Croix w "Geni"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk

28-05-2024