DOM DAMPIERRE - szlachecka rodzina szlachecka pochodzenia francuskiego, która odegrała znaczącą rolę w historii Francji i Holandii. Wywodziła się z DOMU MASLEN z terenu Szampanii.

Przodkiem był Vitier (Gauthier) de Maslen (zmarł w 1080 roku). Miał dwóch synów. Młodszy, Hugo (zmarł w 1082 roku), biskup de Troyes, oraz najstarszy, Thibault (zmarł w 1106 roku), senior de Dampierre-sur-l'Aube, znajdujący się w Szampanii, w pobliżu miasta Troyes, od którego ród otrzymał nazwę Dampierre.

Syn Thibaulta, Guy I de Dampierre (zmarł w 1151 roku), był senirem de Dampierre, de Saint-Dizier, de Mechelin Saint-Just, i był także wicehrabią de Troyes. Jego najstarszy syn, Guillaume I de Dampierre (zmarł w 1161 roku), odziedziczył seniorat de Dampierre, a jego młodszy bart Guy, został w 1163 roku biskupem Chalon.

Syn Guillaume, Guy II de Dampierre (zmarł 18 stycznia 1216 roku), został konstablem Szampanii, znacznie zwiększył dobrobyt rodziny, dzięki małżeństwu w 1196 roku z Matyldą (Magot) I de Bourbon (zmarła 18 czerwca 1228 roku), córka i dziedziczka Archambeau (VIII) de Bourbon z I Domu Bourbon. Najstarszy syn Guya II, Archambeau VIII 'Wielki", odziedziczył seniorat de Bourbon, został protoplastą gałęzi DOM BOURBON-DAMPIERRE. Młodszy syn, Guillaume II de Dampierre, został protoplastą flandryjskiej gałęzi DOM DAMPIERRE-FLANDRES.

DOM BOURBON-DAMPIERRE

W 1171 roku zmarł Archambaut VII de Bourbon, senior de Bourbon. Ponieważ jego syn Archambaut (VIII) zmarł przed ojcem, posiadłość powinna była odziedziczyć jedyna córka Archambauta (VIII), Matylda (Mago) I. Po długim sporze w 1197 roku, seniorem de Bourbon odziedziczył jej drugi mąż, Guy II de Dampierre. Po jego śmierci Matylda (Mago) nadal zarządzała majątkiem, który po jej śmierci przeszedł na jej najstarszego syna, Archambauta VIII "Wielkiego" (zmarł 23 lipca 1242 roku).

Archambaut VIII był postacią dość znaczącą, o czym świadczy jego przydomek "Wielki". Gubernator hrabstwa Szampanii, Blanca z Nawarry, wraz ze swoim młodym synem Thibaultem IV, uczynili go dożywotnim protektorem jej hrabstwa, a król Francji Filip II August podniósł go do godności konstabla Owernii (Auvergne). Ożenił jedną ze swoich córek, Małgorzatę z hrabią Thibault IV z Szampanii, drugą Marię z hrabią Jeanem I de Dreux. Jego syn Archambaut IX "Młodszy" (zmarł 15 stycznia 1249 roku), w 1242 roku został następcą ojca, który poślubił Yolande de Chatillon i odziedziczył prawa do hrabstw Nevers, Tonner i Auxerre. Jednakże nie zostawił synów, więc po jego śmierci jego majątek został podzielony.

Najstarsza córka Archambauta IX, Matylda (Mago) II (zmarła w 1262 roku), która wyszła za mąż za jednego z synów księcia Burgundii Hugo IV, Odona, a która w 1256 roku odziedziczyła hrabstwa Nevers, Tonner i Auxerre. Mieli trzy córki, z których każda odziedziczyła po jednym hrabstwie: Yolanda (zmarła 2 czerwca 1280 roku) - hrabstwo Nevers (w rezultacie przeszła na syna z drugiego małżeństwa, Ludwika I Flandrii, założyciel linii Dampierre), Małgorzata (zmarła 18 listopada 1308 roku) - hrabstwode Tonnerre, sprzedane w 1293 roku jej siostrzeńcowi, Guillaume VI de Chalon; Alice (zmarł w 1290 roku) - hrabstwo Auxerre, które przeszły w ręce męża, Jean I de Chalon, seniora de Rochefort.

Druga córka Archambauta IX, Agnes (zmarła 7 września 1288 roku), odziedziczyła seniorat de Bourbon. Wyszła za mąż za syna księcia burgundzkiego Hugo IV - Jeana. Ich córka Beatrice (zmarła 1 października 1310 roku), odziedziczyła seniorat Bourbon i wyszła za mąż za najmłodszego syna króla Ludwika IX - Roberta de Clermont (zmarł 7 lutego 1317 roku), który był protoplastą II DOMU BOURBON.

DOM DAMPIERRE-FLANDRES

Ród zarządzał hrabstwem Flandrii w latach 1278-1405. Dzięki małżeństwu jednego z jej przedstawicieli, Wilhelma, z Małgorzatą, hrabiną Flandrii, ród z Dampierre uzyskał prawo do Flandrii, którą król Ludwik IX "Święty" nadał synowi Małgorzaty i Wilhelma, Witowi (Gwidonowi) z Dampierre na mocy traktatu zawartego w Peronne w 1246 roku. O władzę we Flandrii Dampierre'owie musieli jednak walczyć z dynastią d'Avesnes (z Hainaut), zgłaszając zarazem pretensje do Hainaut. To właśnie chęć połączenia hrabstw Flandrii i Hainaut doprowadziła do cofnięcia poparcia królów francuskich dla Dampierre, gdyż zbytnie wzmocnienie wasali nie leżało w interesie Kapetyngów. Liczne interwencje królów Francji, wspierających bogaty patrycjat flamandzki, doprowadziły do powstania mieszczaństwa flandryjskiego popartego przez Dampierre w 1296 roku. W walce tej liczyli oni na pomoc króla angielskiego Edwarda I. Król Francji Filip IV "Piękny" bez trudu stłumił bunt, skonfiskował lenno Dampierre'ów, a hrabiego Wita z synami uwięził. Ponowne powstanie we Flandrii w 1302 roku doprowadziło do zawarcia traktatu w Athis w 1305 roku, na mocy którego lenno flandryjskie zostało oddane synowi Wita z Dampierre, Robertowi z Bethune, który jednak prowadził później politykę nieprzyjazną wobec królów Francji. Jego wnuk i następca Ludwik z Nevers starał się natomiast dbać o interesy Francji w swej domenie, co doprowadziło do buntów przeciw niemu, posycanych przez władców Anglii. W efekcie rewolty Jakuba van Artevelde Ludwik z Nevers został zmuszony do ucieczki do Francji. Po jego śmierci w 1346 roku i bitwy pod Crecy, dziedzicem został jego syn Ludwik z Male, który w przeciwieństwie do ojca zamierzał prowadzić politykę neutralną wobec konfliktu francusko-angielskiego. Dążył do zbliżenia z Anglią poprzez małżeństwo swej córki Małgorzaty z synem Edwarda III, Filipem. Zmuszony przez króla Francji Karola V do zerwania tego związku, oddał Małgorzatę bratu Karola, Filipowi "Śmiałemu", księciu Burgundii, co zapoczątkowało potęgę burgundzkiej linii Walezjuszy. Po śmierci Małgorzaty w 1405 roku Flandria została włączona do domeny burgundzkiej.

DOM DAMPIERRE-NAMUR

Jego przodkiem był jeden z synów hrabiego Flandrii Guy de Dampierre z drugiego małżeństwa - Jean I (zmarł w 1330 roku), który otrzymał ten margrabiego Namur w 1295 roku . Po jego śmierci margrabiet operował kolejno jego 4 synów: Jean II ( 1310 - 1335 ) Ki II ( 1311 - 1336 ), Filip III ( 1319 - 1337 ), zmarł bezpotomnie i Guillaume I Rich ( 1324 - 1391 ), pozostawiając dwóch synów, Guillaume II ( 1355 -1418 ) i Jana III (zm. 1429 ). Jan III sprzedał posiadłość księciu Burgundii w 1421 roku . Nie pozostawił prawowitych dzieci, ale miał 2 nieślubnych synów, których potomkowie nosili nazwisko de Namur. Ten rodzaj wymarł w 1890 roku .

DOM DAMPIERRE-SAINT-DIZER

Założycielem oddziału był najmłodszy syn Guillaume II de Dampierre, wicehrabia de Trois, konstabl Szampanii - Jean I (zmarł w 1258 roku). Z jego dwóch synów pochodziły dwie gałęzie. Jego najstarszy syn, Jean II (zmarł przed 1307 rokiem), był wicehrabią de Trois i senioerm de Dampierre. Wraz ze śmiercią syna, Jana III gałąź wymarła. Najmłodszy syn Jana I, Guillaume IV, był protoplastą gałęzi panów Saint-Dizier. Ród wymarł w 1401 roku wraz ze śmiercią Edouarda de Saint-Diziera.


Żródła:

Dom Dampierre w "Wikipedii"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


"Słownik dynastii Europy" - pod redakcją Józefa Dobosza i Macieja Serwańskiego