Joanna Habsburg (urodzona w Madrycie 27 lipca 1537 roku, zmarła w Madrycie w pałacu Escorial 7 września 1573 roku) herb

Córka Karola V Habsburga króla Neapolu, Sycylii, Sardynii, Hiszpanii, cesarza Rzymskiego Narodu Niemieckiego i Izabeli Aviz (Capet-Bourgogne-Alfonsina-Aviz), córki Manuela I Aviz (Capet-Bourgogne-Alfonsina-Aviz) króla Portugalii.

Regentka Hiszpanii od 25 lipca 1554 roku do 1556 roku.

W Toro 7 grudnia 1552 roku poślubiła Jana Aviz (Capet-Bourgogne-Alfonsina-Aviz) (urodzony w Évora 3 czerwca 1537 roku, zmarł w Lizbonie 2 stycznia 1554 roku) następcę tronu portugalskiego.

Tytułowana na dworze hiszpańskim "Królowa Portugalii". Kandydatka na żonę Henryka Walezego księcia d'Anjou, późniejszego króla Polski, Francji.

Joanna - arcyksiężniczka Austrii, infantka Kastylii i Aragonii, księżniczka Burgundii i Flandrii oraz córka cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego.

Gdy miała kilkanaście lat, w 1552 roku, poślubiła swojego kuzyna infanta portugalskiego Jana, następcę tronu Portugalii. Był on jedynym żyjącym synem Katarzyny Habsburg, siostry jej ojca, oraz brata jej matki króla Portugalii Jana III. Jedyny syn pary, przyszły król Portugalii Sebastian I, urodził się w 1554 roku, kilka tygodni po śmierci ojca, który w wieku 16 lat zmarł na cukrzycę młodzieńczą. Dwa lata po śmierci męża Joanna powróciła do Hiszpanii.

W czasie pobytu jej brata Filipa II w Anglii jako męża królowej Marii I Tudor brat i ojciec skłonili Joannę, by objęła w jego zastępstwie władzę. W latach 1554-1559 faktycznie rządziła Hiszpanią. Jako regentka Joanna odznaczyła się inteligencją i sprawnością jako kobieta silna i władcza.

Nie wyszła ponownie za mąż i nigdy nie wybrała się do Portugalii, by zobaczyć syna Sebastiana, choć wysyłała do niego listy. Joanna otrzymywała portrety swego dziecka, z których dowiadywała się jak wygląda. Jeden z obrazów, przedstawiający Sebastiana w wieku lat 11, znajduje się obecnie w Convento de Las Dezcalsas Reales, który regentka założyła w dawnym pałacu królewskim (opuszczonym po dokonaniu rozbudowy Alkazaru w Madrycie).

Towarzystwo Jezusowe jest jednym z nielicznych zakonów, które nie mają gałęzi żeńskiej. Wynika to z jego charyzmatu, do którego należy ścisłe przestrzeganie posłuszeństwa, dyscyplina i działalność misyjna, często w trudnych warunkach. Święty Ignacy Loyola od początku przeciwny był powstaniu żeńskiej gałęzi Towarzystwa, mimo tego w 1545 roku roku na polecenie papieża Pawła III przyjął śluby Izabeli Roser i dwóch jej towarzyszek, mające doprowadzić do powstania zakonu jezuitek. Eksperyment ten trwał jednak tylko dwa lata - obawy św. Ignacego sprawdziły się, a w 1547 dzięki staraniom św. Ignacego Paweł III wydał list zakazujący jezuitom sprawowania opieki nad zgromadzeniami żeńskimi.

Joanna chciała wstąpić do jezuitów, zakonu męskiego, ze względu na ambicje. Poinformowała o tym św. Franciszka Borgię, wiceksięcia Nawarry i jednego z pierwszych jezuitów. Zrobiła to w tajemnicy przed ojcem i bratem - byliby oni temu z pewnością przeciwni, gdyż jej wstąpienie do zakonu uniemożliwiłoby kontynuowanie korzystnej dla Habsburgów polityki dynastycznej. Sytuacja jezuitów w Hiszpanii, inaczej niż w Portugalii, była wtedy trudna - znajdowali się oni w konflikcie z potężnym zakonem dominikańskim, a różnorodne ataki polityczne utrudniały normalny rozwój Towarzystwa. Dlatego też zgodzili się na pomysł hiszpańskiej regentki, uzyskując dzięki temu jej poparcie polityczne - ze względu na niecodzienny charakter faktu wstąpienia kobiety do zakonu męskiego i prawdopodobny gniew rodziny aż do jej śmierci pozostało to jednak w sekrecie.

Pomysł był otoczony ścisłą tajemnicą, w korespondencji pomiędzy jezuitami księżniczka nie występowała nigdy pod swoim imieniem, ale pod pseudonimem "Mateo Sanchez" albo "Montoya". Św. Ignacy powołał specjalną radę, która miała zajmować się tą sprawą - ustaliła ona, że Joanna zostanie przyjęta do zakonu jako "wieczny scholastyk", jezuita, który na zawsze pozostaje na etapie formacji i nigdy nie składa profesji uroczystej. Nie składając profesji uroczystej, Joanna nie traciła ostatecznie praw do zawarcia związku małżeńskiego i do własności prywatnej - wieczny scholastyk może być bowiem zwolniony ze ślubów zakonnych przez generała zakonu w razie pilnej konieczności.

Na wszystkich jezuitów, którzy wiedzieli o wstąpieniu księżniczki do zakonu, nałożono obowiązek dochowania sekretu. Jej życie nie zmieniło się radykalnie, dwór hiszpański słynął z surowości, ślub ubóstwa był więc łatwy do zachowania. Joanna dochowała także ślubu czystości, nigdy nie wychodząc ponownie za mąż.

Pochowana w Madrycie.


Żródła:

Joanna Austriacka "w Wikipedii"


Joanna Austriacka