Jan II d'Albret (urodzony około 1469 roku, zmarł na zamku Esgouarrabaque w Monein, Béarn, 14 czerwca 1516 roku) herb

Syn Alaina I "Wielkiego" d'Albert, seniora d'Albret i Françoise de Châtillon-Limoges, hrabiny du Périgord, wicehrabiny de Lomagne i de Limoges, seniorki d'Avesnes, córki Jean de Châtillon-Limoges, hrabiego de Penthičvre.

Król de jure uxoris Nawarry i hrabia de Foix jako Juan III, hrabia de Gause, du Périgord i de Penthičvre, wicehrabia de Limoges i de Tartas jako Jean II od 30 stycznia 1483 roku do 17 czerwca 1516 roku.

W Orthez, 14 lipca 1484 roku poślubił Katarzynę I de Foix-Grailly (urodzona w 1468 roku, zmarła w Mont-de-Marsan, 12 lutego 1518 roku), królowę Nawarry, królowa Dolnej Nawarry, księżna Gandii, Montblanc i Penafiel, hrabina Foix, Bigorre i Ribagorza, wicehrabina Béarn, córkę Gastona de Foix-Grailly, księcia Viany i Magdaleny Robertyng-Capet-Valois, córki Karola VII "Zwycięski" Robertyng-Capet-Valois, króla Francji.

Został królem Nawarry i hrabią de Foix z racji swojego małżeństwa w 1484 roku z królową Katarzyną, następczynią brata Franciszka I "Phoebusa" po którym w 1483 roku przejęła rządy. Jean wspólnie z Katarzyną rozpoczął rządy w Królestwie, pod opieką matki Katarzyny, Magdalena de Valois aż do 1494 roku i uporczywej dyplomatycznej oraz wojskowej presji Ferdynand Aragońskiego.

Małżonkowie zostali koronowani w Pampelunie 10 stycznia 1494 roku. W okresie przygotowań do ceremonii koronacyjnej, Louis de Beaumont, hrabia de Lérin, który przejął i splądrowany twierdzę. Na Boże Narodzenie 1493 roku, hrabia zablokował dostęp do króla i królowej w stolicy, ale po osiągnięciu porozumienia, ceremonia doszła do skutku.

Jan III i jego ojciec są określani w języku baskijskim jako Labrit, również ich nazewnictwo występuje w dokumentach zapisanego w języku romańskim.

W 1512 roku, Nawarra zostaje opanowana przez wojska kastylijsko-aragońskie wysłane przez Ferdynanda Aragońskiego, którego drugą żoną była Germaine de Foix, kuzynka królowej Katarzyny. Oddziały kastylijskie dowodzone przez księcia Alby przekroczyły Pireneje i wylądowali w Dolnej Nawarrze, zdobywając 10 września 1512 roku St-Jean-Pied-de-Port siejąc spustoszenie w całej większość Merindad (średniowieczny hiszpański termin administracyjny, który odnosi się do podziału kraju na mniejsze prowincje, większe niż gmina, zarządzane przez merynosów - odpowiednikiem angielskiego hrabiego lub komornika). Zagarnięte tereny Nawarry na południe od Pirenejów został włączone do Kastylii jako nominalnie autonomiczne królestwo (aeque principalis), które Ferdynand przejął, po złożeniu przysięgi przez króla na prawa i instytucje Nawarry w 1515 roku.

Rodzina królewska schroniła się w Béarn, jako Królewstwo Pirenejskie zwane Dolną Nawarrą. Parlament Nawarry i Stany Generalne Béarn w 1510 roku utworzyły konfederację, w celu zapewnienia lepszej obrony przed zewnętrzną agresją. Stolicą Béarn został Pau, który Juan III i Catherine ustanowiły ich główną bazę wraz z Orthez i Tarbes.

Po śmierci króla Ferdynanda w styczniu 1516 roku, król Juan III zebrał armię w Sauveterre-de-Béarn składającą się z Nawarrczyków i Béarńczyków. Na czele armii stanął przodek nieślubnego syna króla Nawarry Karola II Leonela, don Pedro, marszałek Nawarry, który został zatrzymany przez wojska kastylijskie pod Pyrénées, dobrze poinformowane o ruchach marszałka, przez szpiegów na rzecz kardynała Cisnerosa.

Przygnębiony klęską i wynikiem dyplomatycznych zabiegów, Juan III zmarł w zamku Esgouarrabaque w Monein, Béarn, w czerwcu 1516 roku na śmiertelną gorączke. Do ostatniej chwili starał się odzyskać Nawarrę na powrót z rąk hiszpańskich, wzywając jego żona, królową Katarzyne, do wysłania swojego przedstawiciela do Cortes Kastylii i domagać się przywrócenia królestwa Nawarry. Nie został pochowany, jak sobie życzył w Santa Maria w Katedrze Pampeluny, ale w Katedrze Lescar wraz z królową Katarzyną, która przeżył go tylko kilka miesięcy.


Żródła:

John III of Navarre w "Wikipedia" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Joao II d' Albret w "Geneall" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk