Joanna II "Mała" Robertyng-Capet (urodzona w Château de Conflans, 28 stycznia 1311 roku, zmarła w Château de Conflans, 6 października 1349 roku) herb

Jedyna córka Ludwika X "Kłótliwego" Robertyng-Capet, króla Francji, króla Francji, hrabiego Szampanii i de Brie i Małgorzaty Robertyng-Capet-Bourgogne, córki Roberta II Robertyng-Capet-Bourgogne, księcia Burgundii, hrabiego d'Auxone, de Chalon, tytularnego króla Tessalonik.

Królowa Nawarry, hrabina d'Angouleme, de Mortain i de Cotentin od 1 lutego 1328 roku do 6 października 1349 roku. Hrabina de Pontoise, de Beaumont-sur-Oise i de Asniere-sur-Oise.

W Château de Conflans, 18 czerwca 1329 roku poślubiła Filipa III Robertyng-Capet-d'Évreux (urodzony 27 marca 1306 roku, zmarł w Xerez, Algerciras, 16 września 1343 roku), hrabiego d'Évreux, Angouleme, de Longueville, de Mortain, króla Nawarry jure uxoris.

Koronowana 5 marca 1329 roku, w Pamplonie, w Katedrze of Santa María el Real.

Wychowywała się na dworze brata matki, księcia Burgundii Odona IV. W 1314 roku dochodzi do "Skandalu w Wieży Nesle" - Joanna Burgundzka, Blanka i ich kuzynka Małgorzata Burgundzka zostały oskarżone o cudzołóstwo. Blanka i Małgorzata zostały skazane na uwięzienie w zamku Château-Gaillard. Matka Joanny została uduszona na rozkaz swego męża 15 sierpnia 1315 roku w Château-Gaillard. Joanna została uznana za bękarta i, zgodnie z zasadami prawa salickiego, nie mogła dziedziczyć tronu Francji. Ludwik X 9 sierpnia 1315 roku ożenił się z Klemencją Węgierską, z którą miał jednego syna - Jana I "Pogrobowca". Ludwik X zmarł 5 czerwca 1316 roku prawdopodobnie otruty przez Matyldę I z Artois. Syn Klemencji "rządził" Francją i Nawarrąw okresie od 15 do 20 listopada 1316 roku. Chłopiec także prawdopodobnie został otruty przez Matyldę I z Artois. Być może maczał w tym palce regent Filip, następny król Francji Filip V "Długi" i król Nawarry Filip II "Długi". 18 czerwca 1318 roku mężem Joanny został Filip, hrabia Évreux.

W 1316 roku, po śmierci ojca i przyrodniego brata Jana I, królów Francji i Nawarry, odmówiono jej prawa do sukcesji tronu Francji z powodu podejrzeń o nieprawe pochodzenie (skandal w wieży Nesle). Jej stryjowie Filip V i Karol IV odebrali również niepełnoletniej jeszcze dziewczynie prawa do korony Nawarry, którą jednak wcześniej nosiły również kobiety (Joanna I z Nawarry). Powoływali się na prawo salickie, pochodzące jeszcze z czasów plemiennych. Ich pokrętna interpretacja prowadziła do wniosku, że kobieta nie może dziedziczyć tronu. Powoływał się na nie wpierw Filip V, a potem w 1328 roku jeszcze raz Filip VI.

Filip V argumentował, że Joanna nie może rządzić Francją ze względu na swój zbyt młody wiek, wątpliwości co do jej prawowitego pochodzenia i płeć - kobiety powinny być odsunięte od rządów nad tym krajem. Filip V zmarł 3 stycznia 1322 roku nie pozostawiwszy męskiego następcy tronu - jego jedyny syn Ludwik Filip zmarł w 1317 roku przed śmiercia ojca. Kolejnym władcą Francji i Nawarry został brat zmarłego, Karol IV "Piękny" (w Nawarze panował jako Karol I "Łysy"). Ten stryj Joanny był trzy razy żonaty. Miał 4 córki i 2 synów - Filip zmarł w 1322 roku w wieku 8 lat, a Ludwik umarł w 1324 roku jako niemowlę. Karol IV zmarł 1 lutego 1328 roku. Był ostatnim Kapetyngiem zasiadającym na tronie francuskim. Jego żona, królowa Joanna d'Évreux, była w ciąży. Gdyby urodziła chłopca to zostałby on królem Francji. Trzeba było wyznaczyć więc regenta na okres ciąży królowej i małoletniości ewentualnego władcy. Kandydatów do tego stanowiska było trzech: Filip z Évreux (młodszy brat królowej i mąż Joanny), król Anglii Edward III i Filip Walezjusz, syn Karola Walezjusza, młodszego brata króla Francji Karola IV "Pięknego" (ojca Ludwika X, Filipa V i Karola IV).

Filip z Évreux nie cieszył się poparciem parów Francji i nie zabiegał o koronę. Edward III był Anglikiem i synem Izabeli Francuskiej, córki Filipa IV "Pięknego". Przeszkodą była narodowość Edwarda i jego pochodzenie - zasadę, że kobieta nie może dziedziczyć tronu Francji rozszerzono na potomków kobiety. Jedynym kandydatem został Walezjusz. Osiągnął on to dzięki poparciu Roberta d'Artois i wielu przekupstwom.

Mimo tego w 1328 Joanna została królową Nawarry po zawarciu ugody z nowym władcą Francji - Filipem VI, który nie był potomkiem królów Nawarry - w zamian za zrzeczenie się praw do tronu francuskiego. Rządziła jako królowa w latach 1328-1349, do 1343 wraz ze swoim mężem - Filipem III, hrabią d'Évreux. Na mocy traktatu zrzekła się swoich praw do korony Francji oraz posiadłości jej prababki w Brie i Szampanii, które stały się królewską domeną. W ramach rekompensaty, otrzymała hrabstwa Angouleme, Mortain oraz kawałek Cotentin. Później, zamieniła Angouleme na trzy posiadłości w Vexin: Pontoise, Beaumont-sur-Oise i Asniere-sur-Oise.

Joannie i Filipowi z Évreux Walezjusz zaoferował tron Nawarry w zamian za zrzeczenie się wszelkich praw do władzy nad Francją. Przystali na to podpisawszy traktat. Joanna zrzekła się również posiadłości jej prababki w Brie i Szampanii, które wchodziły w skład domeny królewskiej. W zamian za to uzyskała hrabstwa Angouleme, Mortain i kawałek półwyspu Cotentin w hrabstwie Longueville we Francji. 1 kwietnia 1328 roku królowa Joanna d'Évreux urodziła córkę Blankę. Na tronie Francji zasiadł Filip VI Walezjusz. W 1328 roku, po wezwaniu przez tamtejsze Kortezy (parlament) Joanna została królową Nawarry jako Joanna II "Mała" oraz hrabiną Angouleme, Mortain i Cotentin.

Na mocy kontarktu małżeńskiego zawartego w Paryżu 27 marca 1318 roku, 18 czerwca 1318 roku poslubiła Filipa d'Evreux. W 1335 roku zrzekła się swoich praw do Hrabstwa Szampanii i Hrabstwa de Brie.

Był to koniec unii personalnej Francji i Nawarry. Królem-małżonkiem u jej boku został Filip z Évreux jako Filip III. Władza w Nawarze spoczywała w jej rękach. Joanna zaczęła zastępować urzędników francuskich rodowitymi Nawarczykami. Była bardzo wpływową postacią w życiu politycznym Francji. Filip III umarł 16 września 1343 roku podczas Rekonwisty - został śmiertelnie ranny i zmarł w Jerez de la Frontera. Od tej pory Joanna II rządziła sama.

Mąż Joanny - hrabia Évreux - Filip III, był potomkiem młodszej gałęzi Kapetyngów pochodzącej od hrabiego Ludwika Francuskiego, najmłodszego syna króla Francji Filipa III "Śmiałego". To za jego sprawą, kolejni królowie Nawarry dziedziczyli lenna w Normandii. Wraz z normandzkimi zdobyczami Joanny i jej prawami w Szampanii, cała rodzina posiadała rozległe tereny w północnej Francji.

Z małżeństwa Joanny II i z Filipem III miała:

Maria (urodzona między 1329 a 1330 rokiem, zmarła 29 kwietnia 1347 roku), żona Piotra IV "Ceremonialnego" (urodzony 5 września 1319 roku, zmarł z 5 na 6 stycznia 1387 roku), króla Aragonii,

Blanka (urodzona 1330 roku, zmarła 5 października 1398 roku), żona Filipa VI Walezjusza (urodzony w 1293 roku, zmarł 22 sierpnia 1350 roku), króla Francji,

Karol II (urodzony 10 października 1332 roku, zmarł 1 stycznia 1387 roku), król Nawarry,

Agnieszka (urodzona w 1334 roku, zmarła w 1396 roku), żona Gastona III, hrabiego Foix,

Filip (urodzony w 1336 roku, zmarł w 1363 roku), hrabia Longueville, mąż Jolandy Dampierre,

Joanna (urodzona w 1338 roku, zmarł w 1387 roku), zakonnica w Longchamps,

Joanna (urodzona w 1339 roku, zmarła w 1403 roku), żona Jana I, wicehrabiego Rohan,

Ludwik (urodzony w 1341 roku, zmarł w 1372 roku), hrabia Beaumont-le-Roger, mąż Marii z Lizarazu, a później Joanny z Durazzo.

Zmarła 6 października 1349 roku w Conflans na zarazę.


Żródła:

Joanna II Mała "Kobiety w polityce"


Joanna II z Nawarry w "Wikipedia"


JEANNE de France w "MedLands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


JEANNE de France w "MedLands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Jeanne II, rainha de Navarra w "Geneall" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk