Karol IV Trastámara (Robertyng-Bourgogne-de Mâcon-d'Aragona) (urodzony w Valladolid, Penafiel, 29 maja 1421 roku, zmarł w Barcelonie, 23 września 1461 roku) herb

Syn Jana II Trastámara (Robertyng-Bourgogne-de Mâcon-d'Aragona), infanta Aragonii, księcia de Penafiel, seniora de Lara, hrabiego de Mayorga, hrabiego de Dénia, księcia de Montblanc, księcia de Chirona, seniora de Balaguer, hrabiego de Ribargorce, księcia de Gandii, regenta Katalonii, króla Aragoni, Sycylii, Sardynii, Walencji i Majorki, hrabiego Barcelony, hrabiego de Besalú, de Pallars Jussa, d'Urgell i de Cerdagne, hrabiego de Roussillon, króla Nawarry de jure uxoris, władcy Genui i Blanki I Robertyng-Capet-d'Évreux, królowej Nawarry, córki Karola III "Szlachetnego" Robertyng-Capet-d'Évreux, króla Nawarry.

Król de jure uxoris Nawarry od 1 kwietnia 1441 roku do 23 września 1461 roku, książę de Viany od 1423 roku do 1 kwietnia 1441 roku, książę Girona i hrabia de Cervera od 27 czerwca 1458 roku do 23 września 1461 roku, książę de Gandía od 1439 roku do 23 września 1461 roku, książę de Nemours i par Francji od 3 kwietnia 1441 roku do 23 września 1461 roku, gubernator Barcelony od 1459 roku do 23 września 1461 roku.

W Olite, 30 września 1439 roku poślubił Agnes de Cleves (urodzona w Cleves, 24 marca 1422 roku, zmarła w Olite, 6 kwietnia 1448 roku), córkę Adolfa II, hrabiego de Cleves i Marii Robertyng-Capet-Bourgogne Burgundzkiej, córki Jean II Robertyng-Capet-Bourgogne, księcia Burgundii

Był odsuwany przez ojca od rządów w Nawarze, choć korona Nawarry według prawa należała do niego. Gdy jego ojciec ożenił się powtórnie i doczekał się syna (przyszłego Ferdynanda Aragońskiego), Karol wszczął w 1452 roku bunt. Został jednak pokonany i uwięziony i to mimo stworzenia w królestwie własnego stronnictwa (tzw. beamontes) oraz poparcia udzielonego mu przez króla Kastylii Jana II. Gdy w 1458 roku jego ojciec został (po śmierci swego brata) królem Aragonii Karol został uwolniony pod warunkiem nie przyjmowania tytułu królewskiego do śmierci jego ojca. Nie przyjął proponowanych mu rządów w Neapolu i Sycylii i za zgodą ojca w 1459 roku wrócił do Nawarry. Wkrótce jednak na nowo popadł w konflikt z Janem, gdy rozpoczął starania o rękę Izabeli Kastylijskiej. Król Aragonii planował ożenić z Izabelą swego młodszego syna, Ferdynanda. Uwięził więc ponownie Karola, choć tym razem przeciwko władcy wystąpili Katalończycy, a później pozostałe prowincje państwa, co zmusiło Jana do ustępstw. Uwolnił on wkrótce Karola, nadał mu gubernatorstwo Barcelony i uznał swym spadkobiercą. Niedługo potem książę zmarł niespodziewanie w Barcelonie, nie bez podejrzeń wobec jego macochy Joanny Enriquez, która torowała w ten sposób drogę do tronu swemu synowi.

Agnes umarł bezdzietnie, osiem lat po ślubie, w wieku zaledwie około dwudziestu sześciu. Po jej śmierci, książę wziął kochankę: najpierw - Maria de Armendáriz, później - Brianda Cabeza de Vaca, a następnie Margarita Cappa, z którymi miał nieślubne dzieci. Około 1449 roku zamierzał poślubić Izabelę Szkocką, wdowę po Franciszku I, księciu Bretanii, zmarłego 18 lipca 1450 roku, ale sprzeciwił się temu związkowi Karol VII, król Francji .

Plany małżeńskie ponownie poruszyły dwór aragoński, tym razem narzeczoną została infantka Katarzyna Portugalska, córka Edwarda I, króla Portugalii. Małżeństwo i tym razem nie doszło do skutku, gdyż wcześniej zmarł "król" Karol IV.

Karol pozostawił trzech nieślubnych dzieci przez trzy różne konkubin:

Z pierwszej konkubiny:

Ana de Navarra (zmarła po 3 marca 1477 roku), poślubiła po 3 sierpnia 1470 roku Luisa de la Cerda y Mendoza Conde de Medinaceli, syna Gastona II de la Cerda Conde de Medinaceli [Foix] i Leonor de Mendoza Senora de Cogolludo, I książę de Medinaceli,

Z drugiej konkubiny:

Felipe de Navarra (urodzony w 1456 roku, zginął w bitwie pod Baeza, w 1488 roku), hrabia de Beaufort, arcybiskup Palermo.

Z trzeciej konkubiny:

Juan Alonso de Navarra (urodzony w Palermo, w 1459 roku, zmarł w Huesca, 13 grudnia 1526 roku), opat klasztoru San Juan de La Pena od 1460 roku, biskup Huesca od 1482 roku.

Karol uchodził za kulturalnego i sympatycznego księcia, lubiącego muzykę i literaturę. Przetłumaczył "Etykę" Arystotelesa na język aragoński, króre zostało po raz pierwszy opublikowana w Saragossie w 1509 roku oraz napisał kronikę królestwa Nawarry "Crónica de los Reyes de Navarra".


Żródła:

Karol (książę Viany) w "Wikipedia"


Charles, Prince of Viana w "Wikipedia" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Infante don CARLOS de Aragón y Navarra w "MedLands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Carlos de Aragón, príncipe de Viana w "Geneall" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk