Joanna II Robertyng-Capet-d'Anjou (urodzona w Neapolu 25 czerwca 1373 roku, zmarła w Nepolu 2 lutego 1435 roku) herb

Córka Karola III Robertyng-Capet-d'Anjou króla Neapolu, Jerozolimy, Wegier i Małgorzaty Robertyng-Capet-di Durazzo, córki Karola Robertyng-Capet Neapolitańskiego księcia Durazzo.

Królowa Neapolu i Sardynii, tytularna królowa Sycylii, tytularna królowa Jerozolimy, tytularna królowa Armenii, Cypru, Węgier, Dalmacji, Chorwacji, Bułgarii, Ramonii, Serbii, Galicji i Lodomerii, hrabina Piemontu od 6 sierpnia 1414 roku do 2 lutego 1435 roku.

Między 13 październik a 13 listopada 1401 roku poślubiła Wilhelm Habsburg (urodzony w Wiedniu w 1370 roku, zmarł w Wiedniu 15 lipca 1406 roku) księcia Karyntii i Styrii. 10 sierpnia 1415 roku poślubiła Jakuba II Robertynga-Capet-Bourbon-La Marche (urodzony w 1370 roku, zmarł w Besançon 24 września 1438 roku) hrabiego de La Marche i de Castres, króla Neapolu i tytularnego króla Jerozolimy, księcia de Nemours.

Joanna pochodziła z dynastii andegaweńskiej (Anjou), będącej boczną linią francuskich Kapetyngów.

Joanna swoim zachowaniem i stylem życia nawiązywała do swej imienniczki - królowej Neapolu Joanny I (zmarłej w 1382 roku). Prowadziła podobnie swobodny tryb życia, miała dwóch mężów, wielu admiratorów i kochanków, co prowadziło do oskarżeń o lekkość obyczajów i rozwiązłość. Za czasów królowej władza w królestwie należała do baronów, a na dworze najwięcej do powiedzenia mieli królewscy faworyci i kondotierzy.

W 1401 roku Joanna została wydana za mąż za Wilhelma Habsburga, księcia Styrii i Górnej Austrii (wcześniej poślubił (pro futuro) z kuzynką Joanny - Jadwigą, późniejszą królową Polski). Małżeństwo Wilhelma i Joanny II nie trwało jednak długo, ponieważ Wilhelm zmarł w 1406 roku.

Po niespodziewanej śmierci swego brata Władysława w 1414 roku, który nie zostawił żadnych legalnych potomków, Joanna została władczynią królestwa Neapolu. Joanna objęła obowiązki monarchy, lecz faktyczną władzę sprawowali jej faworyt Pandolfo Alopo i kondotier Muzio Sforza.

Taki obrót spraw nie spodobał się neapolitańskim baronom, którzy wezwali Jakuba de Burbon, hrabiego La Marche, by zaaranżować jego małżeństwo z królową i odsunąć od władzy jej faworytów. Do ślubu doszło 10 sierpnia 1415 roku, królewski małżonek otrzymał tytuł księcia Tarentu. Jakub szybko pozbył się faworytów królowej, kazał powiesić Pandolfo Alopo, a Sforzę uwięzić. Następnie Jakub osadził w domowym areszcie swoją małżonkę, by samemu przejąć pełnię władzy, z pomocą przybyłych razem z nim oddziałów francuskich. By podkreślić swe rządy przybrał tytuł króla i inne tytuły jakimi posługiwali się władcy Neapolu: króla Węgier, Jerozolimy, Sycylii, Dalmacji, Chorwacji, hrabiego Prowansji i Piemontu. Jednak bezwzględne rządy Jakuba nie spodobały się nawet popierającym go do tej pory możnym, którzy uwolnili królową, zaś Jakuba uwięzili. Hrabia La Marche przegrał tą próbę sił i w 1419 został zmuszony zrezygnować z królewskich prerogatyw, opuścił stolicę, zadowalając się ostatecznie jedynie tytułem księcia Tarentu. Małżeństwo Joanny i Jakuba nigdy nie zostało anulowane.

W 1415 roku poślubiła Jakuba de Bourbon, który przekonany o swej potędze kazał zgładzić Alopo w 1415 roku i uzurpował sobie królewskie prerogatywy oraz zażądał śmierci neapolitańskiego barona stojącego na czele opozycji wobec narastających w królestwie wpływów francuskich. Baronowie, którzy wcześniej doprowadzili do małżeństwa Joanny z Burbonem, podnieśli bunt, zmuszając Jakuba do opuszczenia Neapolu. Joanna mianowała swojego kolejnego kochanka, Giovanniego Caracciolo (nazywanego Sergianni), wielkim seneszalem. Sergianni zawarł pokój ze Sforzą i mianował go wielkim konetablem. Mimo to Sforza popart roszczenia do tronu neapolitańskiego zgłaszane przez Ludwika III Andegaweńskiego. Joanna wezwała na pomoc króla Aragonii, Alfonsa V "Wielkodusznego", mianując go w zamian swym dziedzicem. Alfons przybył do Neapolu w lipcu 1421 roku i zaczął mieszać się w sprawy królestwa. Gdy Joanna II i Caracciolo wezwali do Neapolu Sforze, Alfons aresztował Caracciola i zaczął oblegać Joannę w zamku Capuan w 1423 roku. Sforza przyszedł na odsiecz Joannie, która natychmiast wydziedziczyła Alfonsa i uznała dziedzicem Ludwika Andegaweńskiego. Natępnie Alfons został wyparty z Neapolu. Coraz potężniejszy Caracciolo próbował izolować królową i składał nowe propozycje Alfonsowi. W sierpniu 1432 roku został jednak zamordowany przez spiskujących arystokratów.

Kolejnym faworytem królowej został tymczasem hrabia Avellino, Giovanni Caraccioli (zwany Sergianni), przywódca buntu przeciw Jakubowi Burbonowi. Po wygnaniu Jakuba, w październiku 1419 roku, za zgodą papiestwa, odbyła się oficjalna koronacja Joanny.

W tym czasie Sergianni całkowicie przejął kontrolę nad rządami królestwa. Za jego sprawą pogorszyły się relacje Joanny z papieżem Marcinem V, któremu za radą Siergianniego, królowa odmówiła pomocy materialnej i wojskowej. Wówczas papież wezwał z Francji Ludwika III Anjou oferując mu koronę Neapolu (królestwo było formalnie papieskim lennem). Ludwik III, którego ojciec przez wiele lat walczył o Neapol z bratem Joanny, z pomocą króla Francji i za papieskie pieniądze, zebrał wojsko i w 1420 roku najechał na neapolitańskie ziemie oblegając stolicę królestwa. Wówczas królowa wezwała na pomoc Alfonsa V "Wspaniałomyślnego", króla Aragoniii i Sycylii, który pragnął wziąć w posiadanie cały zachodni basen Morza Śródziemnego. Joanna II adoptowała Alfonsa, nadała mu tytuł księcia Kalabrii, czyniąc go jednocześnie swoim spadkobiercą. W zamian Alfons wsparł królową swoją flotą i armią, która w 1421 roku zmusiła Ludwika III do odwrotu.

Alfons V poczuł się władcą Neapolu jeszcze za życia Joanny. Aragończyk rozkazał uwięzić Sergianniego w 1423 roku, następnie otoczył wojskiem siedzibę Joanny - Castel Capuano. Po czasie doszło do porozumienia między Joanną a Alfonsem, do czego wydatnie przyczyniło się powstanie mieszkańców Neapolu, oburzonych zachowaniem aragońskich żołdaków. Joanna i Sergianni zyskali wolność, następnie królowa nieoczekiwanie opuściła Neapol i spotkała się z Ludwikiem III Anjou w miejscowości Aversa. Tutaj, za pozwoleniem papieża, Joanna ogłosiła, że adopcja Alfonsa nie ma mocy prawnej, za to adoptowała Ludwika III, który został jej następcą. Alfons musiał powrócić do Aragonii, a królowa w kwietniu 1424 roku triumfalnie wjechała do Neapolu.

Jednak Aragończyk nie zamierzał rezygnować i Joanna w kolejnych latach podjęła z Alfonsem pertraktacje, proponując mu dziedziczenie tronu, w zamian zaś chciała zyskać zobowiązania króla, że do czasu jej śmierci nie będzie zbrojnie interweniował w Neapolu.

Następne lata to wzrost potęgi Sergianniego, co wywołało niepokój samej królowej. Zawiązano mający poparcie Joanny spisek, w wyniku którego wszechmocnego dotychczas faworyta zamordowano w sierpniu 1432 roku w jego własnej posiadłości.

W kwietniu 1433 roku Joanna wydziedziczyła Ludwika i uznała powtórnie dziedzicem Alfonsa, by w czerwcu znów uznać dziedzicem Ludwika. Gdy 14 listopada 1434 roku zmarł Ludwik Andegaweński, uznała swym dziedzicem jego syna, Renę Andegaweńskiego, którego Alfons wypędził z Neapolu kilka lat po śmierci Joanny.

Zdawało się, że w tej sytuacji Alfons Aragoński bez trudu osiągnie swój cel, tym bardziej, że wydziedziczony Ludwik III Anjou przez Joannę II zmarł 12 listopada 1434 roku. Jednakże król Alfons srodze się zawiódł na Joannie, gdyż królowa po śmierci Ludwika swym następcą uczyniła jego brata, Rene, księcia Lotaryngii, przebywającego w burgundzkiej niewoli w Dijon[4]. Niebawem, 2 lutego 1435 bezdzietnie zmarła Joanna II. Została pochowana w Neapolu , w kościele Santa Annunziata.

Królowa Joanna II była ostatnią przedstawicielką swego rodu, który panował w Andegawenii, Neapolu, na Sycylii, na Węgrzech i w Polsce.

Po śmierci Joanny II rozpoczęły się na południu Włoch kilkuletnie walki między Rene a Alfonsem, z których zwycięsko wyszedł król Aragonii, trwale objąwszy w 1442 roku królestwo Neapolu, które kilkadziesiąt lat później na stałe zostało włączone do królestwa Hiszpanii.

Pochowana w kościele Annunziata w Neapolu.

Jej długie panowanie było pasmem romansów, intryg i walk o królestwo między francuskim domem andegaweńskim a hiszpańskimi Aragończykami. Po śmierci w 1406 roku pierwszego męża, Wilhelma Austriackiego. Joanna jak głoszą przekazy - prowadziła rozpustne życie. Gdy w 1414 roku zmarł jej brat Władysław, objęła tron i mianowała swym szambelanem swojego kochanka Pandolfella Alopo. Alopo na pewien czas odsunął od władzy kondotiera Muzia Attendolo Sforze, szarą eminencję poprzedniego władcy.


Żródła:

Joanna II "w Wikipedii"


Joanna II tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Joanna II tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk