Konrad IV Hohenstaufen (urodzony w Andrii, na Sycylii, 25 kwietnia 1228 roku, zmarł w Lavello, we Włoszech, 20 lub 31 maja 1254 roku) herb

Syn Fryderyka I Rogera Hohenstauffena, króla Niemiec, Neapolu i Sycylii, księcia Szwabii, cesarza rzymskiego i Izabelii (Jolanty) II de Bienne, królowej Jerozolimy, córki Jana de Brienne, króla i regenta Jerozolimy, łacińskiego cesarza Konstantynopla.

Król Jerozolimy jako Konrad II od 8 maja 1228 roku do 21 maja 1254 roku, książę Szwabii jako Konrad III od 1235 roku do 21 maja 1254 roku, król Neapolu i Sycylii jako Konrad I od 13 grudnia 1250 roku do 21 maja 1254 roku, koregent Niemiec od lutego 1237 roku do 13 grudnia 1250 roku, król Niemiec jako Konrad IV od 13 grudnia 1250 roku do 21 maja 1254 roku.

1 września 1246 roku w Vohburgu koło Ingolstadt poślubił Elżbietę Wittelsbach (urodzona w Landshut, około około 1230 lub 1231 roku (1227 roku), zmarła na zamku w Gojen, 9 października 1273 roku), córka Otto II "Wybitnego, Dostojnego" Wittelsbacha, księcia Bawarii, palatyna Reńskiego i Agnieszki Welf, córki Henryka V "Długiego" Welfa, hrabiego Palatynatu Reńskiego.

Urodził się w Andrii jako drugie dziecko swoich rodziców, ale jego starsza siostra zmarła jako malutkie dziecko. Matka Konrada zmarła wskutek komplikacji po urodzeniu syna. Konrad mieszkał we Włoszech do 1235 roku, w tym roku po raz pierwszy udał się do Niemiec.

Tron jerozolimski odziedziczył po zmarłej matce po porodzie. Wobec małoletniości Konrada faktyczną władzę jako gubernator sprawował arcybiskup Moguncji Zygfryd III, a po jego przejściu do opozycji w 1242 roku, Henryka Raspe. Latem 1234 roku Konrad IV towarzyszył swemu ojcu w czasie wizyty u papieża Grzegorza IX, przebywającego w Rieti. Towarzyszył ojcu podczas wyprawy przeciwko Henrykowi [VII] w 1235 roku. Po jego kapitulacji, gdy Fryderyk II powrócił do Italii, został zastępcą ojca w Niemczech. Następnie w 1237 roku doprowadził Fryderyk II do wyboru na króla niemieckiego i przyszłego cesarza.

W 1235 roku Fryderyk II zabrał ze sobą Konrada do Niemiec, gdy wyprawił się, aby stłumić bunt starszego syna Henryka, którego detronizował. Wówczas nie udało mu się przeforsować wyboru Konrada na króla Niemiec, ale został on mianowany zastępcą Fryderyka w Niemczech. Dopiero w 1237 roku wybrano go na króla i przyszłego cesarza, ale nigdy nie doczekał się koronacji.

Wyklęty wraz z ojcem w 1245 roku, po złożeniu Fryderyka II z tronu i wyborze przez partię papieską Henryka Raspego na antykróla w 1246 roku walczył z rebeliantami. Mimo klęski nad Niddąk Frankfurtu w 1246 roku zdołał utrzymać częściowo władzę w Niemczech do śmierci Fryderyka II w 1250 roku, m.in. dzięki małżeństwu z księżniczką bawarską Elżbietą zawarte w 1246 roku.

W czasie uzurpacji w Niemczech Henryka Raspe (1246-1247), landgraf Turyngii i Wilhelma I Holenderskiego (1247-1256), wybranych na królów przez opozycję antystaufijską, Konrad skutecznie bronił interesów Staufów w Niemczech. Dopiero śmierć ojca w 1250 roku i rozproszenie zwolenników Staufów zmusiło go do opuszczenia Niemiec i udania się do królestwa Sycylii w 1251 roku. Jednak i tam wybuchały powstania przeciw Staufom, które udało mu się zdusić. Konrad zmarł ekskomuiukowany przez Innocentego IV, gdy przygotowywał wyprawę do Niemiec. Jego małoletni syn Konradyn został pozbawiony dziedzictwa przez przyrodniego brata Konrada IV, Manfreda (zmarł w 1266 roku), który koronował się na króla Sycylii w 1256 roku.

Fryderyk II zdetronizował swojego najstarszego syna - starszego przyrodniego brata Konrada - Henryka Hohenstaufa. W 1237 roku Konrad został koronowany w Wiedniu na króla Rzymu, tytuł ten później przekształcił się w tytuł cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Arcybiskup Siegfried III z Mainz do 1243 roku służył jako regent Konrada, później Fryderyk II wybrał na jego następców Henryka Raspe, landgrafa Turngii, i Wacława I, króla Czech. Sam Konrad miał wpływ na politykę niemiecką od około 1240 roku.

25 kwietnia 1243 roku król Konrad, syn Fryderyka II i królowej Izabeli Jolanty z Brienne, oficjalnie osiągnął pełnoletność. Z tą chwilą cesarz-król tracił prawo do regencji. Konrad miał osobiście stawić się w Akce i objąć w posiadanie zamorskie królestwo. Młody król poprzestał na wyprawieniu do "Zamorza" swego pełnomocnika, hrabiego Tomasza z Acerry. Baronowie uznali wówczas, że prawa Królestwa Jerozolimskiego zobowiązują ich do ustanowienia regencji w imieniu Konrada, którą powinien sprawować następny po nim sukcesor jerozolimskiej korony. Dziedzicem tym była formalnie królowa - wdowa Cypru Alicja, cioteczna babka króla. Aby sprawę legalnie rozstrzygnąć, na dzień 5 czerwca 1243 r. do pałacu patriarchy łacińskiego w Akce zwołano zjazd baronów Królestwa Jerozolimskiego. Ówczesny notariusz rady nadwornej, a późniejszy dziejopis Filip z Novary naświetlił aspekty prawne tego wydarzenia i radził wstrzymać się od składania królowi Konradowi hołdu lennego, dopóki nie zjawi się w tym celu osobiście. Zaproponował równocześnie powierzenie do czasu przybycia Konrada rządów regencyjnych królowej Cypru Alicji i jej mężowi Radulfowi. Pogląd Filipa zwyciężył, zebrani złożyli przysięgę posłuszeństwa parze regentów, co nie naruszało praw Konrada.

W 1245 roku papież Innocenty IV ogłosił detronizację Fryderyka II i tym samym Konrada. Henryk Raspe, który poparł papieża, 22 maja 1246 roku został wybrany na następcę Fryderyka II - antykróla Niemiec. W sierpniu Henryk Raspe pokonał Konrada w bitwie pod Nidda, ale kilka miesięcy później zmarł. Tytuł antykróla otrzymał Wilhelm z Holandii.

Fryderyk II zmarł w 1250 roku, Konrad odziedziczył po nim tytuł króla Sycylii, Niemiec i Jerozolimy. Dalej jednak trwał konflikt Konrada z papieżem. Po śmierci ojca, wobec rozpadu stronnictwa staufijskiego w Niemczech i pogarszającej się sytuacji militarnej, udał się w 1251 roku do Italii, by objąć władzę w Królestwie Sycylii, pozostawiając jako swego zastępcę księcia bawarskiego Ottona II. Po wylądowaniu w Apulii stłumił antystaufijskie powstania w południowych Włoszech.

W 1251 roku Wilhelm z Holandii pokonał Konrada w bitwie, a on zdecydował się najechać Włochy aby przywrócić tam swoje rządy. Nie był jednak w stanie pokonać sojuszników papieża, ośmielony papież zaś w 1253 roku zaoferował Sycylię synowi króla Anglii - Henrykowi II - Edmundowi Crouchback.

Po zajęciu Neapolu w 1253 roku i rozpoczął kampanię przeciwko Państwu Kościelnemu, za co został ekskomunikowany. W rok później zmarł na malarię w Lavello (w pobliżu Melfi), we włoskim regionie Basilicata. Podobno jego przyrodni brat książę Tarentu Manfred dopomógł mu przenieść się na tamten świat. Prawowitym jego następcą proklamował się w Królestwie Sycylii Manfred, którego też na ogół pomawia się o otrucie brata. Syna Konrada IV, Konradyna, powierzono opiece południowoniemieckich książąt. Jego brat Manfred, a następnie syn Konrada bezskutecznie dalej walczyli z papieżem.

Pochowany w katedrze w Mesyńie.


Żródła:

"Słownik władców świata" - Małgorzata Hertmanowicz-Brzoza i Kamil Stepan, Kraków 2005


"Leksykon papieży" - Rudolf Fischer-Wollpert


"Słownik władców Europy średniowiecznej" - pod redakcją Józef Dobosza i Macieja Serwańskiego


Konrad IV Hohenstauf "w Wikipedii"


KONRAD IV HOHENSTAUF w "Władcy Niemiec"