Małgorzata Robertyng-Capet-d'Anjou-di Durazzo (urodzona 28 lipca 1347 roku, zmarła w Meli, 6 sierpnia 1412 roku) herb

Córka Karola "Wspaniałego, Sławnego" Robertyng-Capet-d'Anjou, księcia Durazzo i Marii Robertyng-Capet-d'Anjou-Valois, córki Karola "król kapeluszy" Robertyng-Capet-Valois de France, wikariusza generalnego Królestwa Neapolu, księcia Kalabrii, władca (signore) Florencji, wikariusza Brytanii, wicekróla Neapolu.

Regentka Neapolu od 24 lutego 1386 roku do 13 czerwca 1387 roku.

24 stycznia 1369/1370 roku poślubiła Karola III "Małego" Robertyng-Capet-d'Anjou (urodzony w 1345 roku, zamordowany w Wyszehradzie, Buda, 24 lutego 1386 roku), księcia Durazzo i pana Albanii, króla Neapolu i tytularnego króla Jerozolimy i Sycylii, króla Węgier.

Była czwartą córką Karola, księcia Durazzo i Marii z Kalabrii.

Po śmierci męża objęła regencję w imieniu małoletniego syna Władysława, lecz pod naciskiem wojsk Ludwika II księcia Andegawenii, królowa Małgorzata wsiada na statek i opuściła Neapol.

W lutego 1369 roku królowa Joanna I wydała Małgorzatę za swojego stryjecznego brata Karola III z Durazzo (jego ojciec, Ludwik z Durazzo i jej ojciec, Karol, byli braćmi). Dziećmi tej pary byli: Maria, Władysław z Durazzo i Joanna II.

Ze względu na brak potomstwa w 1369 roku Joanna I adoptowała Karola i uczyniła go swoim następcą. Jednakże w 1380 roku Joanna I wydziedziczyła Karola i adoptowała księcia Ludwika Andegaweńskiego, brata króla Francji Karola V i protegowanego antypapieża Klemensa VII. Tym samym uczyniła Ludwika swym następcą. Po stronie Karola opowiedziała się część neapolitańskich arystokratów. W 1381 roku Urban VI nadał mu inwestyturę na Królestwo Neapolu. Wcześniej mianował go rzymskim senatorem. Karol z Durazzo, już jako Karol III, pod Anagni pobił wojska Ottona Brunszwickiego, męża królowej, i 16 lipca 1381 roku wkroczył do Neapolu. Joanna zamknęła się w zamku Castel Nuovo. 25 sierpnia 1381 roku wojska Joanny, którymi dowodził jej małżonek, poniosły klęskę. Otto został potem uwięziony w klatce w Altamurze. Królowa została zmuszona do poddania się i uwięziona w zamku Muro Lucano. 12 maja 1382 roku oskarżono ją o spiskowanie na rzecz Walezjuszów. Z rozkazu Karola uduszono ją 12 maja 1382 roku na zamku Muro Lucano lub 22 maja 1382 roku na zamku Muro Lucano albo 27 lipca 1382 roku na zamku San Fele.

Potem Karol koronował się na króla Neapolu. W tym samym czasie pretensje do tronu wysunął uczyniony przez Joannę I następcą Ludwik, który na znak protestu począł tytułować się królem Neapolu. Aż do śmierci Walezjusza, która nastąpiła 20 września 1384 roku, Karol III z Durazzo musiał odpierać ataki jego wojsk. Królowa Małgorzata była bardzo wpływową politycznie postacią w trakcie jego panowania. W 1382 roku zmarł król Węgier i Polski Ludwik I Wielki. Swymi dziedziczkami uczynił swe córki: Marię - na Węgrzech, i Jadwigę - w Polsce. Elżbieta Bośniaczka, wdowa po zmarłym, postanowiła, że jej córki otrzymają inne trony, niż to zarządził ich ojciec. Maria została królową Węgier, a Jadwiga - Polski. Elżbieta, przy pomocy palatyna Miklósa Garaia, objęła na Węgrzech władzę regencyjną w imieniu starszej córki. Panowie małopolscy nie zgodzili się na to, by regentem Królestwa Polskiego został Zygmunt, przyszły mąż Marii. Spowodowało to formalne zerwanie unii personalnej z Węgrami. Elżbieta Bośniaczka chciała unieważnić zaręczyny córki z Zygmuntem i doprowadzić do jej małżeństwa z królewiczem francuskim Ludwikiem Orleańskim. Wiosną 1385 roku zmusiła Zygmunta do powrotu do jego dziedzicznej Brandenburgii.

W owym czasie na Węgrzech istniało kilka stronnictw niechętnych regentce. Magnaci z południowych Węgier chcieli by następnym władcą węgierskim został Karol III z Durazzo, król Neapolu. Na ich czele stał nienawidzący Elżbiety Janos Horwat. Druga opozycyjna wobec niej grupa była szczególnie wpływowa na północnym Zachodzie. Oni z kolei chcieli osadzić na tronie Zygmunta Luksemburskiego jako współ-władcę u boku Marii. Innymi wrogami Elżbiety była rodzina Lockfich w Siedmiogrodzie. Wszystkie te grupy były coraz bardziej aktywne i doprowadziły do anarchii w kraju. Królowa-regentka nie umiała poradzić sobie z nimi i poprosiła o pomoc Karola III z Durazzo. Ten został wezwany także przez członków opozycji z południowych Węgier i we wrześniu 1385 roku przeprawił się do Dalmacji przyjąwszy tytuł zarządcy tego królestwa.

O swoje prawa postanowił walczyć Zygmunt Luksemburski. Uzyskał poparcie swego przyrodniego brata Wacława, króla Czech, zastawił część dziedzicznej Marchii Brandenburskiej, wynajął 10 000 wojska i w końcu sierpnia 1385 roku ruszył na Węgry. We wrześniu 1385 roku obległ obie monarchinie w Bratysławie. Bośniaczka, mimo początkowych oporów, musiała ustąpić i 15 listopada 1385 roku królowa Maria poślubiła Zygmunta. Jego pozycja była jednak słaba. Armia Zygmunta rozeszła się po kraju. Na wieść o tym, że wkrótce przybędzie wezwany przez Bośniaczkę na pomoc Karol III z Durazzo, Zygmunt uciekł opuszczony przez zwolenników.

Władca Neapolu przybył do Węgier jesienią 1385 roku. Ogłosił, że tylko on - jedyny Andegawen - jest prawowitym królem Węgier. Wspierany przez grupę magnatów południowo-węgierskich, zmusił Marię i i jej matkę, by przyznały mu tytuł regenta. 31 grudnia 1385 roku został ukoronowany na króla Węgier jako Karol II. Obie monarchinie były przy tym obecne. 24 lutego 1386 roku nowego monarchę zamordowano z rozkazu Elżbiety Bośniaczki. Na tronie Węgier zasiadła ponownie Maria. Jej matka jeszcze raz objęła w jej imieniu rządy regencyjne. Ich pozycja była jednak słaba. Zwolennicy zamordowanego króla wzniecili bunt w różnych rejonach kraju. 25 lipca 1386 roku, w pobliżu miasteczka Diakonova, Maria i jej matka zostały schwytane przez stronników Durazzów. Elżbieta przyznała Janosowi Horwatowi, że to ona i zamordowany palatyn zorganizowali zamach na życie Karola. Błagała o darowanie życia niewinnej córce. Potem zostały wydane Małgorzacie i osadzone na zamku Nowy Grod nad Adriatykiem. Elżbieta została tam zamordowana w 1387 roku Maria odzyskała wolność i tron wkrótce potem.

Po śmierci Karola III nowym władcą Neapolu został 9-letni Władysław z Durazzo. Do 1393 roku w jego imieniu rządziła matka. Chciała uzyskać dla niego inwestyturę papieża Urbana VI (skonfliktowanego wcześniej z Karolem III). Walczyła z roszczeniami księcia Ludwika II z młodszej linii dynastii Andegawenów. Otrzymał on inwestyturę na Neapol od antypapieża Klemensa VII. W 1387 roku Ludwik zajął Neapol na czele francuskiej armii. Małgorzata 13 czerwca 1387 roku wraz z synem uciekła do Gaety. W 1389 roku uzyskała dla syna inwestyturę od nowego papieża Bonifacego IX. 4 lata później Władysław objął samodzielne rządy. Królowa Małgorzata zmarła 6 sierpnia 1412 roku w Meli. Pochowano ją w katedrze w Salerno.

Pochowana w Salerno w katedrze św. Franciszka.

Potomstwo Małgorzaty i Karola III:

Maria (urodzona w 1369 roku, zmarła w 1371 roku),

Władysław I(urodzony między 14 lipca 1376 roku a 11 lutego 1377 roku, zmarł 6 sierpnia 1414 roku), król Neapolu,

Joanna II (urodzona 25 czerwca 1373 roku, zmarła 2 lutego 1435 roku), królowa Neapolu, żona Wilhelma Habsburga.


Żródła:

Małgorzata Andegaweńska "Kobiety w polityce"


"CZ. III. RÓŻNE DYNASTIE (XIV-XVI W.)" - autor: Przemysław Jaworski