Jan Baptysta Józef Fabian Sebastian Habsburg-Baudemont-Vaudemont-Lotaryński (urodzony we Florencji, 20 stycznia 1782 roku, zmarł w Grazu 10/11 maja 1859 roku) herb

Syn Leopolda II Habsburg-Baudemont-Vaudemont-Lotaryńskiego, tytularnego króla Jerozolimy, cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, tytularnego cesarza biznatyjskiego, króla rzymskiego, apostolskiego króla Węgier, króla Czech, Dalmacji, Chorwacji, Slawonii i Ilirii, tytularnego króla Anglii, tytularnego króla Majorki, arcyksięcia Austrii i dziedzicznego arcyksięcia krajów Habsburgów, księcia Salzburga, Styrii, Karyntii, Krainy i Bukowiny, wielkiego księcia Siedmiogrodu, margrabiego Moraw, księcia Górnego i Dolnego Śląska, Modeny, Frulii, Raguzy i Zadaru, hrabiego Habsburga i Tyrolu, Kyburga, Gorycji i Gradiszki, wielkiego księcia Toskanii i Marii Luizy Robertyng-Capet-Bourbon-Vendôme-Spain, córki Karola III Robertyng-Capet-Bourbon-Vendôme-Spain, króla Hiszpanii, księcia Parmy, króla Sycylii, Neapolu.

Regent Rzeszy Niemieckiej od 29 czerwca 1848 roku do 20 grudnia 1849 roku.

3 września 1823 roku poślubił (morganatyczny) Anne Marię Plöchl (urodzona w Bad Aussee, 6 stycznia 1804 roku, zmarła w Bad Aussee, 4 sierpnia 1885 roku), baronową von Brandhofen, hrabinę von Meran, córkę Jakoba Plöchl i Anny Pilz.

Austriacki arcyksiążę, członek rodu Habsburgów, feldmarszałek, modernizator przemysłu, rolnictwa i kolei, mecenas kultury i sztuki.

Na chrzcie otrzymał raczej nietypowe dla Habsburgów imię, Jan, na cześć Jana Chrzciciela patrona Florencji. Pierwszymi językami, jakich się nauczył, były francuski i włoski. W dalszej kolejności opanował niemiecki i łacinę. Już jako nastolatek przejawiał zainteresowanie krajami alpejskimi. Był wówczas pod dużym wpływem historyka i swojego nauczyciela Jana Müllera. Historia, kwestie społeczne, wojskowe i nauka absorbowały go i fascynowały przez całe życie. Zbierał minerały. Był zapalonym alpinistą, myśliwym, znawcą win, przemysłowcem i filantropem.

Przeznaczony do kariery wojskowej uczestniczył w bardzo młodym wieku w kampanii przeciwko armii francuskiej Napoleona. Jako 18-latek dowodził armią austriacką w bitwie pod Hohenlinden. W bitwie tej został pokonany przez generała Jeana Moreau. 17 grudnia 1800 roku na stanowisku dowódcy zmienił go starszy brat arcyksiążę Karol. W 1809 roku na czele 75-tysięcznej armii odniósł sukces w północnych Włoszech. Pokonał kilkukrotnie wojska francuskie dowodzone przez pasierba Napoleona, generała Eugeniusza de Beauharnais. W 1815 roku oblegał fortecę Huninąue.

W latach 1805-1849 był dyrektorem utworzonej przez cesarzową Marię Teresę 14 grudnia 1751 roku w Wiener Neustadt, Terezjańskiej Akademii Wojskowej.

29 czerwca 1848 roku roku Frankfurckie Zgromadzenie Narodowe, w którym przewagę zdobyła orientacja wielkoniemiecka, dążąca do utworzenia zjednoczonej Rzeszy Niemieckiej ze wszystkich krajów niemieckich, w tym również i Cesarstwa Austrii, wybrała arcyksięcia Jana, zwolennika tej koncepcji, na regenta (Reichsverweser). Na arcyksięcia, w Kościele św. Pawła, gdzie obradował parlament głosowało 436 posłów. Ważnym czynnikiem decydującym o wyborze Jana był fakt jego opozycji wobec kanclerza Metternicha.

Arcyksiążę został tymczasową głową państwa. Utworzył on rząd pod przewodnictwem Antona von Schmerlinga. Nie miał jednak wystarczającego mandatu i poparcia politycznego, aby utrzymać się przy władzy. Po upadku rewolucji marcowej, zrezygnował ze stanowiska pod koniec 1849 roku.

Łamiąc zasady obowiązujące w rodzinie cesarskiej (małżonki arcyksiążąt musiały być odpowiednio wysoko urodzone), ożenił się o północy w kaplicy w Brandhof, w Gußwerk w Mariazell w Ausseer z miłości z córką poczmistrza, Anną Marią Plochl. Przydało to arcyksięciu ogromnej popularności. Dzięki staraniom arcyksięcia Anna w 1834 stała się Panią Brandhofen, a w 1850 roku otrzymała tytuł hrabiny von Meran. Para doczekała się jednego syna.

Arcyksiążę Jan zmarł w wieku 78 lat, o godzinie 9 rano na zapalenie płuc. Pochowany został 14 maja 1859 roku w Graz. 21 czerwca 1869 roku po zakończonej budowie Mauzoleum w Zamku Schena w Południowym Tyrolu, rezydencji hrabiów Meranu, prochy arcyksięcia zostały złożone w Mauzoleum. Zamek kupił arcyksiążę w 1844 roku, a jego syn, Franz Graf von Meran, wybudował Mauzoleum.


Żródła:

Johann von Österreich w "Wikipedia" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Jan Habsburg w "Wikipedia"