Otto IV Welf (urodzony w Brunszwiku, w 1175 lub 1176 roku, zmarł w Hartzburgu, 18 maja 1218 roku) herb
Syn Henryka XII "Lwa" Welfa, księcia Saksonii, Bawarii, Brunszwiku i Lüneburga i Matyldy Plantagenet [Gâtinais-Anjou], córki Henryka II "Andegaweńskiego, Curtmantle - Krótki Płaszcz, Fitzempress," Plantagenet [Gâtinais-Anjou], hrabiego de Tours i du Maine, księcia Normandii i hrabiego Andegawenii, króla Anglii i seniora Irlandii, księcia de iure uxoris Akwitanii i Gaskonii, hrabiego de Bordeaux, Poitou i Owernii i d'Agen, współwładcy opactwa de Saint-Hilaire, regenta Bretanii, hrabiego de Cornouailles, de Poher, de Nantes, de Dol, de Vannes, de Rennes i de Richmond.
Hrabia Yorku i Pontieu od 1196 roku, antykról niemiecki od 9 czerwca 1198 roku do września 1207 roku, książę Szwabii od wrzesnia 1207 roku do 1212 roku i król niemiecki od 11 listopada 1208 roku do 18 maja 1218 roku, cesarz rzymsko-niemiecki od 4 października 1209 roku do 18 maja 1218 roku.
23 lipca 1212 roku w Nordhausen poślubił Beatrycze Hohenstaufen (urodzona w maju 1198 roku, zmarła 11 sierpnia 1212 roku), córkę Filipa Hohenstaufen, księcia Szwabskiego i Ireny Angelos, córki Izaaka II Angelosa cesarza bizantyjskiego. 19 maja 1214 roku w Akwizgranie poślubił Marię Pépinnide-Caroling-Reginar Brabancką (urodzona około 1190 roku, zmarła najpóźniej 9 marca 1260 roku lub w maju 1260 roku), córkę Henryka I "Odważnego, Wojownika" Pépinnide-Caroling-Reginar, księcia Brabancji, Dolnej Lotaryngii i Lovain i Mahaut [Mathilde] de Boulogne-sur-Mer, córki Mateusza Châtenois-Metz Alzackiego, hrabiego de iure uxoris de Boulogne.
Pochodził z rodu Welfów. Od najmłodszych lat jego ojciec przygotowywał go do walki o cesarską koronę. Wychował się na dworze dziadka Henryka II. Brał udział w wyprawach wojennych Ryszarda "Lwie Serce". Kiedy Ryszard został królem w 1189 roku próbował uhonorować Ottona tytułem hrabiego Yorku lub też, poprzez małżeństwo, wprowadzić go na tron Szkocji. W 1196 roku nadał mu tytuł hrabiego Poitiers.
Rywal rodu Hohenstaufów, jego panowanie związane było z zabiegami papiestwa o uzyskanie kontroli nad Świętym Cesarstwem Rzymskim. W 1198 roku pod wpływem polityki bogatych mieszczan i króla Anglii uzyskał poparcie części baronów niemieckich i sięgnął po tron w Rzeszy po śmierci Henryka VI. 9 czerwca 1198 roku został okrzyknięty królem w Kolonii przez książąt północnoniemieckich. Następnie zajął Akwizgran i został koronowany przez arcybiskupa Kolonii Adolfa 12 lipca. Koronacji dokonano fałszywymi regaliami, gdyż prawdziwe znajdowały się w rękach Staufów.
Po śmierci Henryka VI, Otton jako kandydat antystaufejskiej opozycji z poparciem Ryszarda "Lwie Serce" został wybrany przez część elektorów na króla niemieckiego. 8 marca 1198 roku wybrano w Mühlausen w Turyngii na króla Hohenstaufa Filipa Szwabskiego. Wroga zaś wobec Hohenstaufów mniejszość 9 czerwca 1198 roku wyniosła na tron z inicjatywy Adolfa arcybiskupa Kolonii, Ottona Brunszwickiego, trzeciego syna Henryka "Lwa" Welfa. Następstwem tego nieszczęsnego wyboru była wojna domowa. 9 lipca 1198 roku w Akwizgranie Otton IV Welf został koronowany na antykróla Niemiec. Chaos wywołany jednoczesną elekcją Filipa Szwabskiego i Ottona IV został wykorzystany przez papieża Innocentego III do rewindykacji byłych posiadłości Państwa Kościelnego (tzw. rekuperacji). Ich uznanie miało być warunkiem zatwierdzenia przez papieża wyboru króla.
Mając słabszą pozycję Otto złożył przysięgę uznania rekuperacji i rezygnacji z przejmowania dóbr po zmarłych biskupach. Mimo zatwierdzenia papieskiego w 1201 roku nie był w stanie powstrzymać Filipa, który stopniowo zdobywał coraz większe uznanie w Niemczech, przeciągając na swą stronę większość sojuszników Weilów. Pokonany przez Filipa od Wassenbergiem w 1206 roku, wycofał się do Braunschweigu i przyjął od wysłanników Filipa propozycję abdykacji w zamian za objęcie Księstwa Szwabii. Zanim układ ten wszedł w życie, Filip Szwabski został zamordowany w 1208 roku. Poślubiwszy jego córkę Beatrix, Otto został ponownie wybrany na króla, tym razem z poparciem także zwolenników Staufów; po powtórnym zaprzysiężeniu przywilejów kościelnych w 1209 został koronowany przez. Innocentego III na cesarza.
Arcybiskup Kolonii Adolf, wedle starej tradycji powołany do dokonywania obrzędu koronacji, oraz jego stronnicy znad dolnego Renu, powodowani po części niechęcią do Staufów, przede wszystkim jednak z przyczyn więzi gospodarczych łączących region Kolonii z Anglią, wysunęli kandydaturę do tronu Ottona brunszwickiego, trzeciego w kolejności syna Henryka "Lwa", siostrzeńca króla angielskiego Ryszarda "Lwie Serce". Wychowany na dworze angielskim, od angielskiego króla otrzymał tytuł hrabiego Poitou. Dlatego wielu widziało w nim raczej Anglika niż Niemca. Niemniej 9 lipca 1198 roku we właściwym miejscu, czyli w Akwizgranie, właściwy biskup koronacyjny Adolf z Kolonii włożył na jego skronie nieprawdziwą koronę, bowiem insygnia koronacyjne Rzeszy wraz ze skarbcem Henryka VI znajdowały się w posiadaniu Staufów na zamku w Trifels.
Stojący teraz na czele rodu Staufów brat zmarłego cesarza Filip Szwabski, po powrocie do Niemiec zaczął sondować szanse Fryderyka Rogera jako prawowitego dziedzica niemieckiego tronu. Okazało się, że nawet dla zwolenników rodziny Hohenstaufów był Fryderyk, związany z włoskim południem, postacią nader odległą i mało realną. Nie mając przekonania do kandydatury małoletniego Fryderyka, nie chciano równocześnie przystać na regencję samego Filipa. W końcu Filip Szwabski zdecydował się wysunąć swoją kandydaturę. Pojawiła się również kandydatura Bertolda z Zahringenu, co dodatkowo zaciemniło sytuację. Uporczywe zabiegi Filipa doprowadziły do jego podwójnego wyboru w pierwszej dekadzie marca 1198 r. na władcę Rzeszy Niemieckiej. Wyboru dokonali książęta środkowo- i południowoniemieccy. Przeciwny Staufom obóz welficki, głównie książęta północnoniemieccy i część episkopatu Niemiec z arcybiskupem Kolonii Adolfem z Alteny na czele, wybrał 9 czerwca 1198 r. na króla rzymskiego'' syna Henryka Lwa, Ottona z Brunszwiku, jako Ottona IV, rozporządzającego praktycznie nieznacznymi majętnościami w Saksonii (Brunszwik).
Obaj królowie zwrócili się do papieża Innocentego III, który w maju 1199 roku zaapelował do książąt niemieckich, by zadbali o pojednanie. Na konsystorzu papież powołał się na to, i ta decyzja w tej sprawie w zasadzie należy do niego, ponieważ to papież. przeniósł cesarstwo ze Wschodu na Zachód. Na przełomie 1200-1201 opowiadał się papież za Ottonem. Mimo to coraz bardziej wzrastała liczba zwolenników Filipa w Niemczech. W 1204 roku książęta odstąpili od Ottona, w 1207 roku odwrócił się od Ottona także papież. Kiedy 21 czerwca 1208 roku Filip został zamordowany, jednogłośnie 11 listopada 1208 roku we Frankfurcie wybrano, królem Ottona IV. 4 października 1209 roku w bazylice św. Piotra w Rzymie Ottona ukoronowano na cesarza. Po sporach między Innocentym i Ottonem i po daremnych próbach porozumienia papież 18 listopada 1210 roku ekskomunikował Ottona. We wrześniu 1211 roku nakłonił papież książąt niemieckich zgromadzonych w Norymberdze do wyboru na króla Niemiec młodego Fryderyka z Sycylii.
Elekcja Ottona i jego koronacja wywołała wojnę domową z pretendującym do schedy po zmarłym bracie i wybranym wcześniej przez stronnictwo Staufów królem Filipem Szwabskim. Ażeby zażegnać spór i dwukrólewie Otton IV zwrócił się o pomoc do papieża Innocentego III. W 1201 roku w Neuss zagwarantowawszy przywileje kościoła uzyskał od papieża pełne poparcie. Nie udało mu się jednak pokonać opozycji wewnątrzpaństwowej. 27 lipca 1206 roku pokonany w bitwie pod Wassenbergiem zmuszony został do abdykacji. W zamian za zrzeczenie się praw do tronu miał uzyskać księstwo Szwabii i rękę córki Filipa Szwabskiego, Beatrycze Hohenstauf. Nagła śmierć Filipa Szwabskiego uratowała jego pozycję.
11 listopada 1208 roku we Frankfurcie powtórnie został wybrany królem niemieckim. W 1209 roku Otto IV udał się do Włoch i 4 października został w Rzymie koronowany na cesarza przez papieża Innocentego. Przygotowywał wyprawę celem podbicia Sycylii. Próbując ograniczyć władzę papieską popadł w konflikt z Innocentym III, który w 1210 roku go ekskomunikował. W Rzeszy wybuchła kolejna wojna domowa Niemieccy możni wybrali królem Fryderyka II. Nie mogąc ogarnąć chaosu w Niemczech Otton IV zwrócił się o pomoc w zorganizowaniu koalicji do króla Anglii, Jana "bez Ziemi". Przeciwko temu sojuszowi wystąpił król Francji Filip II August, który wmieszał się w sprawy sukcesji w Niemczech i wypowiedział wojnę cesarzowi. W 1214 roku doszło bitwy pod Bouvines, która przypieczętowała klęskę polityczną Ottona IV. Straciwszy szansę na odzyskanie władzy w Rzeszy Otto IV wycofał się do swoich brunszwickich posiadłości.
Dążył do wzmocnienia władzy cesarskiej w Niemczech, z powodzeniem zabiegał o przestrzeganie przez feudalów pokoju krajowego. Nieudana próba zagarnięcia rządzonego przez Fryderyka II Królestwa Sycylii w 1210 roku spowodowała klątwę papieską. Zagrożony utratą władzy papież i Filip II August poparli część książąt niemieckich, którzy w 1212 roku wybrali na przyszłego cesarza Fryderyka II.
Jako sojusznik Jana "bez Ziemi" Otto IV uczestniczył w wojnie z Francją. Po klęsce pod Bouvines w 1214 roku praktycznie utracił jakiekolwiek wpływy w Niemczech.
Zmarł w Hartzburgu. Pochowany został w katedrze w Brunszwiku.
Z małżeństwa z Beatryczą Hohenstaufen nie miał dzieci. Również z małżeństwa z Marią Brabancka nie miał dzieci.
Żródła:
Otto IV z Brunszwiku w "Wikipedii"
"Słownik władców świata" - Małgorzata Hertmanowicz-Brzoza i Kamil Stepan, Kraków 2005
"Leksykon papieży" - Rudolf Fischer-Wollpert.
OTTON IV WELF w "Władcy Niemiec"
"KRÓLOWE I KRÓLOWIE WIELKIEJ BRYTANII - od Edgara do Elżbiety II - wszyscy władcy Wielkiej Brytanii" - autor: Przemysław Jaworski - Przemysław Jaworski i Wydawnictwo Novae Res, 2018
04-07-2024
08-05-2022
12-10-2020
24-12-2019