Olaf V Glücksburg [Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg] (urodzony w rezydencji Appelton House w Sandringham, 2 lipca 1903 roku, zmarł w willi Kongsseteren koło Oslo, 17 stycznia 1991 roku) herb
Syn Haakona VII Glücksburg [Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg], króla Norwegii i Maud Szarlotty Windsor [Koburg (Welf-Saxe-Coburgo-Gotha)], córki Edwarda VII Windsor [Sachsen-Coburgo-Gotha], cesarz Indii, króla Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i dominiów brytyjskich, króla Irlandii.
Regent Królestwa Norwegii od 13 maja 1945 roku do 7 czerwca 1945 roku i od 29 czerwca 1955 roku do 21 września 1957 roku, król Norwegii od 21 września 1957 roku do 17 stycznia 1991 roku.
Poślubił 21 marca 1929 roku w kościele Zbawiciela (katedrze) w Oslo Martę Vasa-Bernadotte Szwedzką (urodzona w pałacu Księcia Dziedzica w Sztokholmie, 28 marca 1901 roku, zmarła w szpitalu Rikshospitalet w Oslo, 5 kwietnia 1954 roku), córką Oskara Karola Wilhelma Bernadotte, księcia Västergötlandu, inspektora kawalerii szwedzkiej, przewodniczącego Szwedzkiego Czerwonego Krzyża i Ingeborgi Szarlotty Glücksburg [Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg], córki Fryderyka VIII Glücksburg [Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg], króla Danii, księcia Szlezwiku-Holsztynu, księcia Saksonii na Lauenburga, księcia Schleswig-Holstein-Sonderbourg-Glücksbourg.
Był synem króla Haakona VII i brytyjskiej oraz irlandzkiej księżniczki Maud. Król Haakon VII ożenił się z nieco lękliwą księżniczką Maud, córką Edwarda VII angielskiego. "Behold, I am a Queen" - napisała po przybyciu do swojej angielskiej rodziny ("Wyobraźcie sobie, jestem królową"). W małżeństwie tym urodził się syn (z uwagi na bezpłodność Haakona VII przyszedł on na świat w wyniku sztucznego zapłodnienia, a jego biologicznym ojcem był Guy Francis Laking, syn lekarza dokonującego zabiegu). Urodził się 2 lipca 1903 roku w rezydencji Appelton House w Sandringham i na chrzcie otrzymał imiona ALEKSANDER EDWARD CHRYSTIAN FRYDERYK; do chwili akcesji ojca posługiwał się pierwszym.
Norweski dom królewski jest wysportowany i swojski. Trzyma się zasady: żadnych dworskich póz, prosty styl życia. Mówi się, że król Olaf V miał sam kupować prezenty pod choinkę, a podczas kryzysu energetycznego odstawił samochód do garażu i zaczął korzystać ze środków komunikacji miejskiej.
W 1913 roku wstąpił do szkoły publicznej. Był bardzo wysportowany uczestniczył w licznych zawodach narciarskich (skoki) i żeglarskich. W 1928 roku na Igrzyskach Olimpijskich w Amsterdamie zdobył złoty medal w żeglarstwie.
Ukończył akademię wojskową, studiował w Oksfordzie, potem służył jako oficer w marynarce wojennej. W czasie II wojny światowej, zgodnie z sugestią rządu, opuścił kraj i schronił się w USA, skąd wspierał antyhitlerowski ruch oporu. W 1944 roku został naczelnym dowódcą armii.
Norweski Storting ogłosił w czerwcu 1905 roku koniec unii. W głosowaniu opowiedzieli się Norwegowie za monarchią, odrzucając republikę. Na swego króla wybrali człowieka z kraju, na którego rzecz stracili niepodległość przed sześcioma wiekami: duńskiego księcia Karola. Zaraz po przybyciu stworzył on symboliczny pomost pomiędzy starymi a nowymi czasami i nazwał się Haakonem VII.
Po zwycięstwie opcji monarchistycznej przyjął wybór dokonany przez parlament. 18 listopada 1905 roku Haakon VII został wybrany królem niepodległej Norwegii. 24 listopada 1905 roku przybył do Chrystianii (od 1924 roku Oslo), gdzie został oficjalnie uznanym norweskim księciem królewskim i pod imieniem OLAFA został następcą tronu (kronprinsem) Norwegii, a po śmierci ojca 21 września 1957 roku odziedziczył koronę. 20 stycznia 1958 roku został zaprzysiężony przed parlamentem, a 22 czerwca w katedrze Nidaros w Trondheim odbyła się jego konsekracja.
Para królewska przywiozła ze sobą również następcę tronu, dwuletniego Aleksandra. Proponowano, aby nazwać go Harald, ale królowa była przeciwna i przeforsowała inne tradycyjne imię: Olaf. Późniejszy król Olaf V dotarł do swej nowej ojczyzny na ręku ojca. Harald V jest pierwszym królem w tym stuleciu, który urodził się w Norwegii.
Królowa Maud zmarła w 1938 roku. Najcięższej próby młodej monarchii już nie doczekała: napaści Niemców na Norwegię, przez co Hitler chciał uprzedzić angielską interwencję. Atak zaczął się w nocy 9 kwietnia 1940 roku. O 5 rano pojawił się u ministra spraw zagranicznych ambasador Rzeszy i żądał natychmiastowej kapitulacji. Rząd w porozumieniu z królem odrzucił tę propozycję i już o 7 ministrowie i król Olaf V ewakuowali się pociągiem do oddalonego 100 kilometrów na północny wschód Elverum.
Po zaatakowaniu Norwegii przez hitlerowców w 1940 roku Haakon VII odmówił uznania kolaboracyjnego rządu Vidkuna Quislinga i na pokładzie brytyjskiego okrętu ewakuował się do Londynu, gdzie utworzył gabinet emigracyjny i stamtąd prowadził walkę wyzwoleńczą po stronie aliantów (kolaborancki rząd Vidkuna Quislinga był po wojnie sądzony za zdradę i stracony).
Dokładnie w pięć lat po opuszczeniu kraju, 7 czerwca 1945 roku, król Haakon VII powrócił do ojczyzny. Został serdecznie przez swego syna, który jako głównodowodzący norweskich wojsk powrócił po kapitulacji Niemiec w maju.
Zmarł 17 stycznia 1991 roku w willi Kongsseteren koło Oslo i został pochowany u boku małżonki w podziemiach zamku Akershus.
Będąc jeszcze księciem poślubił 21 marca 1929 roku szwedzką księżniczkę Marthę, z którą miał troje dzieci.
Żródła:
"WŁADCY SKANDYNAWII - GENEALOGIA KRÓLÓW DANII, NORWEGII I SZWECJI OD IX W." - autor: Przemysław Jaworski - 2018.
"MONARCHIE ŚWIATA - POCZET ROWODÓW KRÓLEWSKICH I KSIĄŻĘCYCH"; autor: Tadeusz Pasierbiński; Wydawnictwo: ISKRY; Warszawa 2022.
"KRÓLEWSKIE RODY EUROPY" - autor: Ludwik Schubert i Rolf Seelmenn-Eggebert; Wydawnictwo: PHILIP WILSON; Warszawa 1997.
09-06-2026
14-09-2025