Fryderyk Wilhelm II Hohenzollern (urodzony w Berlinie 25 września 1744 roku, zmarł w Berlinie 16 listopada 1797 roku) herb

Najstarszy syn Augusta Wilhelma Hohenzollerna księcia pruskiego i Ludwiki Welf, córki Ferdynanda Albrechta II Welf księcia brunszwickiego na Wölfenbüttel.

Tytularny cesarz konstantynopolitański jako Fryderyk Wilhelm III, król Prus i książę Pomorza Zachodniego, Lauenburga jako Fryderyk Wilhelm II, książę-elektor brandenburski jako Fryderyk Wilhelm III oraz Śląśka Górnego i Dolnego jako Fryderyk Wilhelm II od 17 sierpnia 1786 roku do 16 listopada 1797 roku.

Tytulara: z łaski Bożej król Prus, margrabia Brandenburgii, Świętego Cesarstwa Rzymskiego arcykomorzy i książę-elektor, suweren i wielki książę Śląska, książę-suweren Oranii, Neuchâtel i Valegin, jak również hrabstwa kłodzkiego, książę Geldrii, Magdeburga, Kleve, Jülich, Bergu, Szczecina, Pomorza, Kaszub, Wendów, Meklemburgii i Krosna, burgrabia Norymbergi, poniżej i powyżej gór, książę Halberstadt, Minden, Kamienia, Wendów, Schwerinu, Ratzeburga, Wschodniej Fryzji i Mörs, hrabia Hohenzollern, Ruppinu, Marchii, Ravensberga, Hohenstein, Tecklenburga, Schwerin, Lingen, Bühren i Leerdam, pan Ravenstein, ziemi Rostock, Stargardu, Limburga, Lauenburga, Bytowa, Arlay oraz Bredy etc. etc.

14 lipca 1765 roku poślubił w Charlottenburg Elżbietę Welf (urodzona w Wölfenbüttel 9 listopada 1746 roku, zmarła w Friedrichsgnade-Szczecinie 18 lutego 1840 roku), córkę Karola I Welfa księcia brunszwickiego na Wölfenbüttel i Augusty Welf Hanowerskiej Księżnej Królestwa Wielkiej Brytanii. W 1769 roku rozwiódł się z Elżbietą. Następnie 14 lipca 1769 roku poślubił w Charlottenburg Fryderykę Ydulfing (urodzona w Prenzlau 16 października 1751 roku, zmarła w Berlinie 25 lutego 1805 roku), córkę Ludwika IX Ydulfing Landgrafa Hesse-Darmstadt i Karoliny Wittelsbach von Zweibrücken-Birkenfeld. 25 lub 26 maja 1787 roku zawarł morganatyczne małżeństwo z Julie Amalie Elisabeth von Voss [Voß] Gräfin von Ingenheim (urodzona w Buch 24 lipca 1766 roku, zmarła w Buch 25 marca 1789 roku), córki Fryderyka Krystiana von Voss i Amalii Otylii von Vieregg. 11 kwietnia 1790 roku w kaplicy Schloss Charlottenburg zawarł ponownie morganatyczny zwiazek z (rozwód w czerwcu 1792 roku) Sophie Juliane Friederike von Dönhoff (urodzona w Beynuhnen in Ostpreußen 17 października 1768 roku, zmarła w Beerbaum okręgu Oberbarnim 28 stycznia 1834 lub 1838 roku).

Fryderyk Wilhelm II był wielkim miłośnikiem sztuki i niechętnie zajmował się sprawami polityki. Po objęciu rządów zrezygnował z osobistego sprawowania władzy, przekazując kierowanie państwem swoim faworytom. Rozwój Prus został jednak utrzymany, a terytorium państwa poszerzono o posiadłości Ansbach i Bayreuth w 1791 roku po zrzeczeniu się ich przez margrabiego Karola Aleksandra) oraz w wyniku drugiego (1793) i trzeciego (1795) rozbioru Polski, kiedy to do Prus przyłączono Gdańsk, Toruń oraz znaczną część środkowej Polski (z Warszawą). Fryderyk Wilhelm II nawiązał współpracę z cesarzem Leopoldem II (cesarz rzymsko-niemiecki od 1790 roku), a 7 lutego 1792 roku zawarł sojusz z Austrią (skierowany przeciw rewolucji francuskiej). Fryderyk Wilhelm II zaangażował się też w wojnę z Francją, prowadzoną przez I koalicję, ale w 1795 roku wycofał się i zawarł z Francją separatystyczny pokój w Bazylei.

W Prusach Fryderyk Wilhelm II zniósł monopol państwa w zakresie handlu kawą i tytoniem, podwyższył opłaty akcyzowe za piwo, mąkę i cukier. Pod wpływem niechętnych ideom oświecenia ministrów, Fryderyk Wilhelm II wydal w 1788 roku edykt religijny (Religionsedikt, nazywany też od nazwiska ministra Johanna von Wóllinera - "edyktem Wollinera") wprowadzający ograniczenia w zakresie nauczania religii i narzucający duchowieństwu obowiązek przynależności do kościoła ewangelickiego.

Edykt, mimo iż wprowadzony w życie (potępiono Immanuela Kanta oraz objęto cenzurą kilka ważnych czasopism), okazał się nieskuteczny. W 1794 roku ogłoszony został liberalny kodeks prawny Landrecht pruski.

Fryderyk Wilhelm II odznaczał się dużą inteligencją, byt zapalonym miłośnikiem sztuki, a okres jego panowania charakteryzował się rozkwitem działalności kulturalnej (głównie środowisko berlińskie). Mecenatem artystycznym objęto wówczas malarstwo, architekturę, teatr i muzykę (Wolfgang Amadeus Mozart i Ludwik van Beethoven składali osobiste wizyty królowi, dedykując mu swoje utwory kameralne), Fryderyk Wilhelm II grał na wiolonczeli.

Wziął udział w II i III rozbiorze Polski. Przystąpił do tłumienia insurekcji kościuszkowskiej u boku Rosji. Osobiście dowodził w bitwie pod Szczekocinami w 1794 rku, gdzie pobił korpus Kościuszki. Wspólnie z Austrią wystąpił przeciw rewolucji we Francji, ale w 1795 roku w obawie pominięcia Prus przez Austrię i Rosję w zamierzonym III rozbiorze Polski, zawarł z Francją odrębny pokój w Bazylei. Wielkie wpływy na jego dworze posiadał Johann Christoph von Wöllner.

Dzieci ze związków morganatycznych: ze związku króla i hrabianki Juliany von Dönhoff wywodzili się hrabiowie von Brandenburg. Ich syn Fryderyk Wilhelm von Brandenburg był premierem Prus. Rodzina wygasła w drugim pokoleniu wraz ze śmiercią hrabiego Gustawa w 1909 roku. Hrabiowie von Ingenheim są potomkami Gustawa Adolfa (1789-1855), syna króla Fryderyka Wilhelma II oraz Julii von Voss.


Żródła:

"Fryderyk Wilhelm II" - Encyklopedia Brittanika


"Poczet Książąt i Królów Prus, w porządku chronologicznym", 2012-07-17, autor: PK.