Karol Chrystian Józef Wettyn (urodzony w Dreźnie, 13 lipca 1733 roku, zmarł w Dreźnie, 16 czerwca 1796 roku) herb

Syn Augusta III (Fryderyka Augusta II) Wettin, króla Polski, wielkiego księcia Litwy, księcia-elektora Saksonii i Marii Józefy Habsburżanki Austriackiej, córka Józefa I Habsburga, cesarza Rzymskiego Narodu Niemieckiego.

Książę Kurlandii i Semigalii od 10 listopada 1758 roku (formalnie od 8 stycznia 1759 roku) do abdykacji w 1763 roku. Pretendent do tronu polskiego od 17 grudnia 1763 roku do 16 czerwca 1796 roku, formalnie od 13 października 1770 roku do 18 lipca 1772 roku.

W Warszawie, 25 marca 1760 roku (morganatyczny związek) potajemnie poślubił Franciszkę Corvin-Krasińską herbu Ślepowron (urodzona w Maleszowej, 19 marca 1742 roku, zmarła w Dreźnie, 30 kwietnia 1796 roku), córkę hrabiego Stanisława Corvin-Krasińskiego herbu Ślepowron, starosty nowomiejskiego i Anieli Humieckiej herbu Junosza, córki Stefana Humieckiego herbu Junosza.

Początkowo przeznaczony był do kariery wojskowej. Podczas wojny siedmioletniej walczył w armii austriackiej przeciw Królestwu Prus.

Od 1758 roku przebywał w Sankt Petersburgu. Dzięki poparciu cesarzowej Elżbiety Piotrowny i zabiegom politycznym ojca w 1759 roku został wyznaczony do objęcia wakującego tronu Kurlandii i Semigalii. Jego nominacja zatwierdzona wyłącznie przez Radę Senatu Rzeczypospolitej wywołała początkowo opór szlachty kurlandzkiej, która nie miała wpływu na wybór Wettyna.

8 stycznia 1760 roku w Warszawie książę złożył swemu ojcu - Augustowi III, hołd lenny. W 1760 roku zawarł potajemnie ślub z Franciszką Krasińską, z którą doczekał się córki - Marii Krystyny Albertyny Karoliny, matki króla Karola Alberta Sardyńskiego.

Jego rządy w Kurlandii i Semigalii były od początku oparte na słabych podstawach i uzależnione od sytuacji w Imperium Rosyjskim. W 1763 roku gdy na tron rosyjski wstąpiła Katarzyna II los rządów Wettyna został przesądzony. W związku z powrotem Ernesta Jana Birona, Karol Krystian został oblężony przez wojska rosyjskie w pałacu w Mitawie. Bez pomocy Rzeczypospolitej i wojsk saskich Karol Krystian Wettyn utracił tron i wyjechał do Drezna.

Po detronizacji w Kurlandii i Semigalii Karol Krystian Wettyn wraz z braćmi (Fryderykiem Krystianem Wettyn) był kandydatem do korony polskiej po Auguście III.

W 1768 roku Sejm Rzeczypospolitej przyznał mu roczną pensję 12.000 dukatów. W tym czasie książę związał się z konfederatami barskimi, licząc, że dzięki ich pomocy odzyska Kurlandię i Semigalię oraz sięgnie po koronę polską. W 1771 roku wysnuto niezrealizowany plan sprowadzenia królewicza do Rzeczypospolitej, gdzie miał stanąć na czele konfederacji.

Sejm rozbiorowy przyznał w 1773 Karolowi Krystianowi Wettynowi roczną pensję 134.000 złotych, co później potwierdził sejm 1776 roku i konstytucja sejmu grodzieńskiego 1793 roku utrzymująca wysokość pensji książąt saskich.

Karol Krystian Wettyn zmarł w Dreźnie. Pochowany został w klasztorze St. Marienstern na Łużycach.

W 1735 roku udekorowany Orderem Orła Białego, kawaler saskiego Orderu Świętego Henryka w 1736 roku, rosyjskiego Orderu Świętego Andrzeja w 1758 roku. W tym samym roku odznaczony Orderem św. Aleksandra Newskiego.

Od 1772 roku był wolnomularzem.


Żródła:

Karol Krystian Wettyn w "Wikipedia"