Wiktor Grzesicki (urodzony w Ochotnicy, 28 listopada 1859 roku, zmarł w Lublinie, 28 stycznia 1917 roku)

Syn Aleksandra Grzesickiego, właściciela ziemskiego i Anny Grzesickiej z Kołodziejskich.

Polak jednym z najzdolniejszych generałów sił zbrojnych monarchii austro-węgierskiej, który w pełni sprawdził się na frontach I wojny światowej, generał major cesarskiej i królewskiej Armii, zastępca generalngo gubernatora od lipca 1916 roku do stycznia 1917 roku. Komendant szkoły podoficerskiej w Priboju (Serbia), adiutant i komendant Szkoły Jednorocznych Ochotników przy 20. pp w Krakowie, wykładowca w szkole kadetów w Innsbrucku i wyższej wojskowej szkole realnej w Koszycach (Słowacja), oficer do specjalnych poruczeń w Sztabie Generalnym w Wiedniu (jego zadania w tej roli: kwatermistrz i komendant placu na dorocznych manewrach, referent Naczelnego Dowództwa Armii i redaktor czasopisma wojskowego "Streffleurs Militärblatt").

Lata dziecięce spędził w Biegonicach i Nowym Sączu. W latach 1869-1875 uczył się w I Gimnazjum w Nowym Sączu. 26 listopada 1876 roku jako szeregowiec rozpoczął służbę wojskową w 20. Pułku Piechoty, kształcąc się równocześnie w wiedeńskiej Szkole Kadetów Piechoty. Służbę zawodową w armii rozpoczął latem 1878 r., we wrześniu tego samego roku został porucznikiem. W latach 1879-1883 był adiutantem batalionu, a następnie oficerem prowiantowym. W 1883 mianowany został adiutantem pułku. Od roku 1884 był dowódcą pułkowej szkoły podoficerskiej. W roku 1886 mianowany został dowódcą kompanii. Od 1887 przez blisko pięć lat zatrudniony był w wojskowym szkolnictwie. Uczył języka niemieckiego, francuskiego i rosyjskiego w Szkole Kadetów w Innsbrucku. Pełniąc funkcje instruktorskie nadal studiował, jako wolny słuchacz, na kierunkach: germanistyka i prawo międzynarodowe. W 1890 roku został kapitanem (hauptmann II kl.), a w 1893 roku został kapitanem (hauptmann I kl.). W 1904 roku został majorem (major), a już w 1909 roku został podpułkownikiem (oberstleutnant), a nastepnie w 1912 roku został pułkownikiem (oberst). Całkowicie związany z monarchią Habsburgów, bardziej uważał się za Austriaka. Grzesicki, za cenę lojalności w stosunku do stosunkowo liberalnego, wielonarodowego państwa austro-węgierskiego, wykorzystało szanse rozwoju i awansu, jakie im to państwo dało.

W 1890 roku awansował do stopnia kapitana drugiej klasy i w tym czasie uczył także języka rosyjskiego w Wojskowej Niższej Szkole Realnej w Koszycach. W 1891 roku jako oficer nadliczbowy, w 20. Pułku Piechoty odkomenderowany został do Sztabu Generalnego na staż w tzw. Biurze Ewidencyjnym (Evidenzbureau), gdzie pracował przy studiach nad armią francuską. Biuro Ewidencyjne było rodzajem wojskowego centrum studiów wywiadowczych, gdzie gromadzono i opracowywano dane na temat wszelkich potencjalnych wrogów w przyszłej wojnie. Rok później przeszedł do Grupy Rosyjskiej, której był kierownikiem od 1902 roku do 1908 roku. Pracując w Biurze Ewidencyjnym, awansował w 1893 roku do stopnia kapitana pierwszej klasy i majora w składzie armii od 1904 roku. W 1909 roku powołany został do Biura Operacyjnego Sztabu Generalnego i na redaktora "Streffleurscher Militärzeitschrift". Było to najpoważniejsze pismo specjalistyczne, zajmujące się sprawami wojskowymi. 1 listopada 1912 roku otrzymał stopień pułkownika i pracował w Biurze Operacyjnym Sztabu Generalnego.

W czasie I wojny światowej pełnił służbę w Sztabie c. i k. 1. Armii, następnie od 27 października 1914 roku ochotniczo walczył w szeregach macierzystego 20. Pułku Piechoty, wyróżniając się odwaga na polu bitwy.

20. Galicyjski Pułk Piechoty miał swoje rejony werbunkowe głównie na terenie Sądecczyzny i Podhala. Stacjonował w czasie pokoju dwoma batalionami i kadrą w Krakowie, III batalionem w Nowym Sączu, a IV batalion detaszowany był w Bielinie na terytorium Bośni. Sławny to był pułk, nazwany przez austriackie władze wojskowe po prostu "Die Góralen". Rzucany był zawsze na najtrudniejsze odcinki frontu. Jak pisał po latach ppłk Stanisław Plappert: "… żołnierz cierpliwy i wytrzymały, niezwykle odważny, byle miał fajkę w zębach, bardzo oddany w rękach ludzi, którym ufał …". Podczas I wojny światowej 20 Galicyjski Pułk Piechoty, razem z 57. Galicyjskim Pułkiem Piechoty z Tamowa, 1. Pułkiem Artylerii Haubic i 1. Pułkiem Artylerii Polowej z Krakowa wchodził w skład 24. Brygady Piechoty i wraz z 23. Brygadą Piechoty tworzył 12 Krakowską Dywizję Piechoty.

8 lutego 1915 roku przeszedł do pracy w Sztabie 1. Armii jako komendant nad Grupą Polskich Legionów w Piotrkowie, a następnie w Twierdzy Dęblin. Od 6 czerwca 1915 roku z ramienia Komendy Legionów nadzorował działalność Departamentu Wojskowego NKN. Niedługo z pracy sztabowej wrócił na front. W październiku uczestniczył z powodzeniem w walkach 3. Brygady Legionów. 8 września 1915 roku objął komendę III Brygady Legionów i sprawował ją do 14 lipca 1916 roku. W okresie od 15 kwietnia do 14 maja 1915 roku i od 13 grudnia 1915 do 7 lutego 1916 roku pełnił obowiązki komendanta Legionów Polskich. 7 maja 1916 roku awansował na generała majora ze starszeństwem z 1 maja 1916 roku, i wyznaczony na stanowisko zastępcy Karla Kuka, c. i k. generała-gubernatora w Lublinie.

Zmarł nagle 28 stycznia 1917 roku w Lublinie i pochowany został na Cmentarzu Centralnym we Wiedniu. Był żonaty, miał dwóch synów.

Był wybitnym oficerem sztabowym, pisarzem wojskowym i politycznym, a także niezwykle utalentowanym dowódcą, świetnym organizatorem oraz dzielnym żołnierzem.. Był odznaczony m.in.: Rycerskim Krzyżem Orderu Leopolda, Orderem Żelaznej Korony, Rycerskim Orderem Franciszka Józefa, niemieckim Krzyżem Żelaznym II klasy i wieloma innymi odznaczeniami austriackimi i niemieckimi. Dowodził formacjami polskimi pod czarno-żółtymi sztandarami habsburskimi, nie zdążył pod biało-czerwone sztandary Rzeczypospolitej. Podkreślano, iż był, zgodnie z honorem "cesarskiego brata", lojalny dożywającej swych ostatnich lat, naddunajskiej monarchii. Nie we wszystkim zgadzał się z Józefem Piłsudskim, co na pewno w następnych latach nie przysłużyło się dobrze pamięci o nim. A jednak od gimnazjalnej ławki w Nowym Sączu, aż do śmierci przyjaźnił się z legendarnym dowódcą legionowym, generałem Zygmuntem Zielińskim, wielkim i gorącym patriotą.


Żródła:

Wiktor Grzesicki w "WikipediA"


Wiktor Grzesicki (1859-1917) generał z Ochotnicy w "Skansen STUDZIONKI"