Filip Juliusz Gryfita (urodzony w Wołogoszczy, 27 grudnia 1584 roku, zmarł w Wołogoszczy, 6 lutego 1625 roku) herb

Syn Ernesta Ludwika Gryfity, księcia pomorskiego na Wołogoszczy i Zofii Jadwigi Welf, córki Juliusza Welf, księcia brunszwickiego na Wolfenbüttel.

Książę wołogoski od 17 czerwca 1592 roku do 6 lutego 1625 roku. Książę na Bardzie i Franzburgu od 1605 roku do 6 lutego 1625 roku, koadiutor biskupstwa kamieńskiego od czerwca 1623 roku do 6 lutego 1625 roku.

25 czerwca 1604 roku w Cölln pod Berlinem poślubił Agnieszka Hohenzollern Brandenburska (urodzona w Berlinie, 27 lipca 1584 roku, zmarła na zamku w Neuhaus an der Elbe, 26 marca 1629 roku), córkę Jana Jerzego Hohenzollerna, księcia-elektora Brandenburgii i Elżbieta Anny Anhalckiej, córki Joachima Ernesta, księcia Anhalt na Zerbst, księcia Anhaltu.

Urodził się jako trzecie dziecko, a zarazem pierwszy syn księcia wołogoskiego Ernesta Ludwika i Zofii Jadwigi, księżniczki brunszwickiej. Imiona otrzymał po swoich dziadach, tj. Filip - ze strony ojca (Filip I) i Juliusz - ze strony matki (Juliusz). Po śmierci ojca w 1592 roku odziedziczył władzę w księstwie, jednak aż do 1603 roku pozostawał pod opieką swego stryja, Bogusława XIII. W 1605 roku otrzymał od niego również Bardo i Franzburg.

Ojciec księcia w testamencie odsunął od rządów żonę, a do pełnoletności syna księstwem zarządzał Bogusław XIII.

W 1603 roku objął rządy w Księstwie Wołogoskim. Po przejęciu samodzielnej władzy, książę spotkał się z niezadowoleniem szlachty pomorskiej, która od dłuższego czasu ograniczała hegemonię miast na Pomorzu Zachodnim. Pod jej naciskiem i stanów pomorskich zgodził się na przyznanie na ich rzecz nowych przywilejów, mimo że borykał się z poważnymi trudnościami finansowymi. Hegemonia szlachty ograniczyła rozwój miast, a przez to i życie gospodarcze, co spowodowało spadek dochodów skarbu książęcego. Trudności finansowe księcia powiększał podatek płacony cesarzowi na obronę Rzeszy.

Książę wziął ślub w Cölln pod Berlinem, wybranką zaś była margrabianka brandenburska, Agnieszka z dynastii Hohenzollernów. Wesele w Wołogoszczy odbyło się dwa tygodnie później - 10 lipca, w momencie gdy panna młoda została odprowadzona do męża przez rodzinę.

W tym okresie, jak też i później, książę wiele podróżował. Młody książę Filip Juliusz podróżował po Europie. Odwiedził (w latach 1602-1603) Niemcy, Francję, Anglię - w której był ponownie w 1619 roku, Szwajcarię i Włochy, podróżował też po wschodnich rubieżach Cesarstwa - Meklemburgii oraz Saksonii. W 1612 roku był na Litwie, w Inflantach, Prusach i w Polsce. Danię odwiedził w 1615 roku, a cztery lata później, w 1619 roku, północne Niemcy (Hamburg, Oldenburg, Brema) oraz Fryzję Wschodnią i Niderlandy.

W 1622 roku Filip Juliusz spotkał się w Szczecinie ze swymi stryjecznymi braćmi Bogusławem XIV i Ulrykiem i przedyskutował z nimi problemy polityczne. W czerwcu 1623 roku jego brat stryjeczny, Bogusław XIV uczynił go swoim koadiutorem w biskupstwie kamieńskim. W tym okresie książę planował zastawienie wyspy Rugii królowi duńskiemu - Chrystianowi IV, jednak przedsięwzięcie to nie doszło do skutku wobec zdecydowanego sprzeciwu Bogusława XIV. Filip Juliusz zmarł bezpotomnie, w wieku lat czterdziestu, po długiej chorobie 6 lutego 1625 roku w Wołogoszczy. Spoczął w tamtejszym kościele parafialnym pod wezwaniem św. Piotra i Pawła 6 maja 1625 roku, a cynowy sarkofag, w którym został pochowany został obrabowany. Po nim Księstwo Wołogoskie odziedziczył ostatni żyjący, męski przedstawiciel rodu Gryfitów - Bogusław XIV.

Książę Filip Juliusz, od dziecka cieszący się dobrym zdrowiem. Był człowiekiem dużej odwagi i wielkiej odporności fizycznej, lak że często słudzy nie mogli mu dorównać wytrzymałością w podróżach czy polowaniach, które wymagały dobrej kondycji fizycznej. Książę Filip dobiegał już czterdziestki, ale raczej rzadko uskarżał się na jakiekolwiek dolegliwości. Dopiero w lipcu 1625 roku zapadł na jakąś febrę, potem odbył jeszcze męczącą podróż do Franzburga, Barda i na Rugię, gdzie przyjmował poselstwo króla Anglii. W drodze powrotnej odwiedził matkę - wdowę po księciu Erneście Ludwiku do której zawsze odnosił się z wielką serdecznością.

Znaczne pogroszenie zdrowia przyszło jesienią, ale jeszcze w listopadzie postanowił książę Filip Juliusz odbyć podróż do Słupa i Turzychgłów. Wyprawa podczas zimy zaszkodziła zdrowiu księcia. Po powrocie z podróży książę przez 8 tygodni nie opuszczał swego pokoju i stopniowo opadał z sił. Filip Juliusz należał do ludzi lubiących obficie zjeść; już na rok przed chorobą nadworni lekarze ostrzegali go, aby unikał "zbyt długiego przesiadywania przy kolacjach i nie przeciążał żołądka potrawami i napojami". Lekarskie uwagi książę zbywał żartami. Filip Juliusz umarł bezpotomnie 6 lutego 1626 roku mając lat 40. Wdowa po nim, Agnieszka brandenburska, wyszła wkrótce za mąż za księcia saskiego. Jego następcą został Bogusław XIV i znów Pomorze Zachodnie znalazło się pod panowaniem jednego księcia.

Za panowania Filipa Juliusza zakończono rozpoczętą przez jego ojca budowę nowego gmachu uniwersytetu w Greifswaldzie.


Żródła:

Filip Juliusz w "WikipediA"


"Książęta Pomorza Zachodniego" - Zygmunt Boras


"GRYFICI książęta Pomorza Zachodniego" - Kazimierz Kozłwski, Jerzy Podralski