Lennart Torstensson (urodzony na dworze Forstena w Västergötlandzie, 17 [prawdopodobnie 27] sierpnia 1603 roku, zmarł w Sztokholmie, 7 kwietnia 1651 roku) herb

Syn Torstena Lennartsona, komendanta twierdzy Älvsborg i Märty Nilsdotter Posse, córki Nils Axelsson Posse.

Chorąży od 23 października 1624 roku, porucznik od 1 października 1626 roku, podpułkownik od 1627 roku, pułkownik regimentu od 1629 roku, pułkownik artylerii od 1630 roku, generał artylerii od 1632 roku do 16 maja 1646 roku, Rikstygmeister od 22 grudnia 1634 roku, generalny gubernator Pomorza Szwedzkiego od 31 sierpnia 1641 roku do 31 maja 1648 roku, generalny gubernator w Västergötland, Dal, Värmland i Halland od 31 maja 1648 roku, Rada Stanu od 12 kwietnia 1641 roku, hrabia af Ortali i baron af Virestad od 5 lutego 1647 roku do 7 kwietnia 1651 roku, feldmarszałek od 31 sierpnia 1641 roku.

Poślubił Beatę Johansdotter de la Gardie (urodzona na zamku Turku we Finlandii, 20 sierpnia 1612 roku, zmarła w Sztokholmie, 28 października 1680 roku), córkę Johana De la Gardie, barona af Ekholmen i Cathariny Oxenstierna af Eka och Lindö, córka Christierna Gabrielssona Oxenstierna, barona af Steninge.

Był zarówno wodzem szwedzkim z czasów wojny trzydziestoletniej, jak i wojskowym inżynierem.

W wieku 15 lat został jednym z paziów króla Gustawa Adolfa i obecny był podczas kampanii w Prusach 1628-1629. Podczas jednej z bitew król wysłał z rozkazem Torstenssona, który w drodze zwrócił uwagę, że nieprzyjaciel zmienił swój szyk - co widząc, samowolnie zmienił królewskie rozkazy dla oficerów. Kiedy Gustaw Adolf też zauważył zmianę szyku wojsk nieprzyjacielskich i dowiedział się od pazia o zmianie rozkazów, początkowo wpadł w gniew, później jednak oznajmił: Lennart, twój czyn mógł cię kosztować życie, ale doszedłem do wniosku, że może bardziej pasujesz do roli generała niż pazia na królewskim dworze. W kilka lat później, Torstensson w 1629 roku został naczelnym dowódcą szwedzkiej artylerii, która pod jego kierownictwem odegrała istotną rolę w zwycięstwach pod Breitenfeld i nad rzeką Lech - 15 kwietnia 1632 roku, m.in. stosując nawałę ogniową i ogień zaporowy artylerii podczas przeprawy przez Lech. W 1632 roku został wzięty do niewoli pod Alte Veste i blisko rok przebywał w zamknięciu w Ingolstadt. Pod wodzą Johana Banéra wyróżnił się w bitwie pod Wittstock w 1636 roku i podczas energicznej obrony Pomorza w latach 1637-1638, a także w bitwie pod Chemnitz w 1638 roku oraz podczas wyprawy na Czechy w 1639 roku. Choroba, której nabawił się w trakcie niewoli, zmusiła go do powrotu do Szwecji w 1641 roku, gdzie został członkiem Rady Królewskiej.

Nagła śmierć Banéra w maju 1641 spowodowała wezwanie Torstenssona do Niemiec, gdzie został generalissimusem szwedzkich sił w Niemczech oraz gubernatorem szwedzkiego Pomorza (Generalguvernör i Pommern). W tym samym roku otrzymał również rangę feldmarszałka.

W 1642 roku maszerował przez Brandenburgię i Śląsk na Morawy, zdobywając po drodze wszystkie znaczące twierdze. Powracając przez Saksonię, niemal unicestwił armię cesarską w drugiej bitwie pod Breitenfeld - 23 października 1642 roku.

W 1643 roku najechał Morawy po raz drugi, lecz wkrótce został wezwany z powrotem dla przeprowadzenia inwazji na Danię, gdzie jego szybka i niespodziewana interwencja sparaliżowała duńską obronę na lądzie (choć jego sytuacja w Jutlandii była przez pewien czas utrudniona wskutek zagrożenia zręcznymi manewrami floty duńskiej dowodzonej przez samego Chrystiana IV).

W 1644 roku poprowadził swą armię po raz trzeci w głąb Niemiec i rozgromił armię cesarską w bitwie pod Jüterbogiem w Brandenburgii 21 listopada 1644 roku. Następnie przedarł się do Czech i 24 lutego 1645 roku wygrał bitwę pod Jankowem, co otworzyło mu drogę na Wiedeń. Mimo uchwycenia przyczółka mostowego na Dunaju, jego wyczerpana armia nie była w stanie kontynuować działań. Ponadto zimą 1645 roku unieruchomiła go zaawansowana podagra, co ostatecznie zmusiło go do rezygnacji z dowództwa i powrotu do kraju latem 1646 roku.

W 1647 roku uzyskał tytuł hrabiego Ortali. W latach 1648-1651 jako generał gubernator zarządzał zachodnimi prowincjami Szwecji. Po śmierci uroczyście pochowano go w kościele Riddarholmskyrkan - Panteonie wybitnych Szwedów.

Zmarł 7 kwietnia 1651 roku w Sztokholmie i został pochowany 29 czerwca z wielką pompą w Kościół Riddarholm w dębowej skrzyni wyłożonej miedzią, której wszystkie krawędzie są pozłacany, we własnym grobowcu na północ i tuż obok samej wieży kościelnej.

Cechowała go niesłychana i nieobliczalna szybkość działania, choć często musiał dowodzić niesiony w lektyce, ze względu na chorobę nie pozwalającą mu dosiąść konia. Dowodząc artylerią, starał się wykorzystać ówczesną wiedzę naukową dla wyzyskania optymalnej skuteczności jej ognia na polu bitwy. Był także znakomitym inżynierem wojskowym.

Ze związku z Beatą Johansdotter de la Gardie, miał pięcioro dzieci:

Gustaf Adolf Torstenson (urodzony 2 września 1634 roku, zmarł 16 lutego 1653 roku), zmarł bezpotomnie,

Märta Elisabet Torstenson (urodzona 4 stycznia 1639 roku, zmarła 14 kwietnia 1642 roku),

Anders Torstenson (urodzony 2 stycztnia 1641 roku, zmarł 8 listopada 1686 roku), Radny Królewski i prezes Sądu Apelacyjnego w Turku, generalny gubernator Estonii, hrabia af Ortala, baron af Virestad, senior af Forstena, po nim potomstwo,

Johan Gabriel Torstenson (urodzony 8 lutego 1642 roku, zmarł 9 czerwca 1642 roku),

Margareta Catharina Torstenson (urodzona 22 kwietnia 1643 roku, zmarła 12 września 1652 roku).


Żródła:

Lennart Torstensson w "Wikipedia"


Lennart Torstensson w "Geni"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk

23-10-2022