Świętobor Gryfita (zmarł w 1107 roku) herb

Syn Siemomysł lub Świętoborzyc, książę pomorski i N.N.

Książę pomorski od 1060 roku do 1107 roku.

Prawdopodobnie protoplasta zachodniopomorskiej dynastii Gryfitów. Domniema się, że jego ziemie obejmowały Kołobrzeg i okoliczne ziemie na podstawie zapisów Galla Anonima o wyprawie Bolesława III "Krzywoustego" z pomocą dla krewnego, którym był Świętobor. Nie są znane szczegóły na temat Świętobora. Współcześnie wysunięto hipotezę, że potomkami Świętobora są wyłącznie Warcisław I, Świętopełk i Racibor I. Nie mniej na drzewie genealogicznym dynastii Gryfitów zamieszczonym na Wielkiej Mapie Księstwa Pomorskiego, powstałej w latach 1610-1618 na zamówienie księcia szczecińskiego Filipa II, autorstwa kartografa Eilhardusa Lubinusa, znajdują się jeszcze Bogusław i Sławina.

Gall Anonim podaje, że został on uwięziony na Pomorzu i pozbawiony swego państwa. Wtedy z pomocą ruszył jego krewniak - Bolesław Krzywousty. Zanim jednak doszło do walki, Pomorzanie uwolnili Świętobora, a polska wyprawa zawróciła. Miało to miejsce w 1105 lub 1106 roku. Nigdy więcej źródła nie wspominają Świętobora.

Najprawdopodobniej jego dzielnica leżała na Pomorzu Zachodnim (okręg kołobrzeski lub zachodnie ziemie od tego okręgu), bo tylko do tej części Pomorza Krzywousty miał dostęp z ziemi lubuskiej (w Wielkopolsce i na Mazowszu władał wówczas - do 1107 roku - Zbigniew). Panował w najprawdopodobniej od około 1060 roku.

Świętobor najprawdopodobniej był potomkiem księcia całego Pomorza Siemomysła (źródła z 1046 roku). Według części historyków Świętobor był przodkiem zachodniopomorskiego rodu Świętoborzyców, którzy z kolei byli krewnymi po mieczu książąt zachodniopomorskich. Z tego wynika, że pierwsi książęta Pomorza Zachodniego - Warcisław I i Racibor byli bliskimi krewnymi Świętobora, podobnie jak Świętopełk "nakielski", który według Galla był "rodem bliski" Krzywoustemu. Nie wiadomo, na czym opierało się pokrewieństwo Świętobora (i Świętopełka) z Krzywoustym. Do niedawna największą popularnością cieszyła się hipoteza, że jego przodkiem był książę gdański wymieniony w legendzie o św. Wojciechu. Książę ów miał poślubić Piastównę. Źródło to jest jednak późne i sprzeczne z najstarszymi żywotami św. Wojciecha, więc obecnie przekaz ten jest odrzucany. Gerard Labuda, mediewista zdecydowanie odrzucił ostatnią filiację z Świętoborem.

W najnowszej historiografii dominuje pogląd, że Siemomysł, Świętobor i Świętopełk byli potomkami jednego z młodszych braci przyrodnich Bolesława "Chrobrego" (Świętopełka - według E. Rymara lub Mieszka bądź Lamberta - według B. Śliwińskiego i J. Dobosza).

Według historiografii do XIX wieku - Świętobor był prawdopodobnie ojcem: Warcisława I, Świętopełka "nakielskiego", Racibora I, bliżej nieokreślonego Bogusława i Sławiny. Edward Rymar, genealog w Rodowodzie książąt pomorskich odrzucił tę hipotezę, choć podtrzymał bliższe pokrewieństwo z pierwszymi trzema filiacjami. Żona księcia jest nieznana. Zmarł w 1107 roku.

Z nieznana małżonką miał:

Warcisław I, książą pomorski,

Świętopełk, książę pomorski,

Racibor I, książę pomorski,

Bogusław,

Sławina.


Żródła:

Świętobor w "WikipediA"


Świętobor "POMORZE" - biuletyn informacyjny o Pomorzu Zachodnim