Alfons III "Odnowiciel, Buloński, Dzielny" Robertyng-Capet-Bourgogne (urodzony w Coimbrze, 5 maja 1210 roku, zmarł w Lizbonie, 16 lutego 1279 roku) herb

Drugi syn Alfonsa II "Otyłego" Robertyng-Capet-Bourgogne, króla Portugalii i Urraki Alfonsina (Robertyng-Capet-Bourgogne-de Mâcon), córki Alfonsa VIII Alfonsina (Robertyng-Capet-Bourgogne-de Mâcon), króla Kastylii.

Hrabia Boulogne-sur-Mer od 1238 roku do 1251 roku, regent Portugalii od 21 września 1245 roku do 3 stycznia 1248 roku, król Portugalii od 3 stycznia 1248 roku do 16 lutego 1279 roku, I król Algarve od marca 1249 roku do 16 lutego 1279 roku.

Tytulara: 1248-1259 Z łaski Boga, króla Portugalii i hrabiego Boulogne (Dei Gratiae, Rex Portugaliae & Comes Boloniae); 1259-1267 Z łaski Boga, król Portugalii (Dei Gratiae, Rex Portugaliae); 1267-1279 Dzięki Łasce Boga, Król Portugalii i Algarve (Dei Gratiae, Rex Portugaliae & Algarbii).

W 1235 roku (rozwód w 1253 roku) poślubił Matyldę II de Mello (urodzona około 1202 roku, zmarła 9 października 1261 roku), hrabina de Boulogne-sur-Mer, de Mortain, d'Aumale i de Dammartin, córkę Renauda I de Mello, hrabiego de Dammartin i Idy de Lorraine Flandryjskiej, hrabiny de Boulogne-sur-Mer, Mateusza I "Alzackiego", hrabiego de Boulogne-sur-Mer. W 1253 roku poślubił Beatriz Alfonsa de Guzmán Kastylijską (urodzon w Saragosse, w 1242 roku, zmarła 27 października 1303 roku), seniorę de Alcozea, naturalna córka Alfonsa X "Mądrego" Anscarids (Anscarii)-Ivrea-Bourgogne, króla Kastylii, Niemiec i Marii Guillen de Guzmán, córki Guilléna Péreza de Guzmána, burmistrza Alcocer.

Z dwóch związków małżeńskich miał dziesięcioro dzieci, m.in. Dionizego (zmarł w 1325 roku), późniejszego króla Portugalii.

Od 1227 roku przebywał na dworze francuskim pod opieką swej ciotki Blanki Kastylijskiej, matki króla Ludwika IX "Świetego". W 1238 roku ożenił się z Matyldą, hrabiną Boulogne, i został wasalem króla Francji.

Brał udział w walkach z Anglikami, przyczynił sie do kleski monarchy angielskiego Henryka III w bitwie pod Taillebourg z 22 lipca 1242 roku. Ostre zwalczanie kleru przez jego starszego brata, króla Portugalii Sancho II, spowodowało interwencję papieża Innocentego IV, który podjął zabiegi w celu zdetronizowania prawowitego monarchy i osadzenia na tronie portugalskim Alfonsa.

W 1245 roku objął władzę w Portugalii jako regent. Po trzyletniej wojnie domowej i śmierci brata uzyskał w 1248 roku koronę królewską. Zakończył rekonkwistę, wydzierając z rąk muzułmanów w 1249 i w 1250 roku prowincję Algarve z miastami Silves i Faro. Oparł południową granicę Portugalii o Atlantyk, nadając państwu jego obecny kształt terytorialny. W lałach 1252-1253 prowadził wojnę z Kastylią, zakończoną dzięki pośrednictwu papieża Innocentego IV. Układ pokojowy przypieczętował zawarciem w 1253 roku nowego związku małżeńskiego z Beatrycze de Guzmăn, nieślubną córką króla Kastylii Alfonsa X "Mądrego". Dopuścił się tym samym bigamii, ponieważ jego pierwsza żona zmarła dopiero w 1262 roku.

Dążył do wzmocnienia władzy królewskiej. Usiłował umniejszyć znaczenie duchowieństwa, za co został ekskomunikowany. Dbał o rozwój handlu i miast, które udzielały mu poparcia w polityce wewnętrznej. Ograniczał przywileje arystokracji, powoływał komisje inspektorów badających nadużycia popełniane przy zajmowaniu ziemi. W 1254 roku zwołał do Leiria Kortezy i dopuścił do nich po raz pierwszy delegatów stanu mieszczańskiego. W 1255 roku przeniósł siedzibę rządu z Coimbry do Lizbony. W 1263 roku uzyskał od papieża legitymizacje swego drugiego małżeństwa i pochodzącego zeń potomstwa, a w 1276 roku zdjęcie ciążącej na nim klątwy.

Pochowany w klasztorze cystersów w Alcobaęa.

Z Madraganą (Mor Afonso) (urodzona około 1230 roku, zmarła ?), miał nieślubne dzieci:

Marcin Alfons Chichorro (urodzony około 1250 roku, zmarł po 1313 roku), poślubił Ines Lourenço de Valadres,

Urraka Aflonsa de Portugal (urodzona około 1260 roku, zmarła po 1290 roku), żona Pedra Anes de Riba Vizela; żona Joao Mendes de Briteiros.

Z Marią Peres de Enxara, miał syna:

Alfons Dionizy (urodzony około 1260 roku, zmarł po 1310 roku), poslubił Marii Pais Ribeira.

Z innymi, nieznanymi kobietami, miał:

Eleonora Alfonsa (urodzona około 1250 roku, zmarł w 1291 roku), żonę Estevao Anes de Sousa; żona Gonçalo Garcia de Sousa, hrabiego Neiva,

Gil Alfons (urodzony w 1250 roku, zmarł w 1346 roku), rycerza Zakonu szpitalników,

Ferdynand Alfons (?-?), rycerza Zakonu szpitalników,

Rodrigo Alfons (urodzony w 1258 roku, zmarł w 1272 roku),

Eleonora Alfonsa (zmarła w 1259 roku), zakonnicę w zakonie świętej Klary w Santarém,

Urraka Alfonsa (urodzona w 1250 roku, zmarła w 1281 roku), zakonnicę w zakonie w Lorvao,

Henryk Alfons (?-?), męża Ines?.


Żródła:

"Słownik władców Europy średniowiecznej" - pod redakcją Józefa Dobosza i Macieja Serwańskiego


Alfons III Dzielny w "Wikipedia"


Afonso III o Restaurador w "Geni" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk