Henri Jacques Guillaume Clarke (urodzony w Landrecies, Hrabstwo Hainaut, 17 października 1765 roku, zmarł w Neuwiller-les-Saverne, 28 paździenrika 1818 roku) herb

Kapitan od 5 września 1784 roku, attaché ambasady w Anglii od 1790 roku do 11 lipca 1790 roku, lieutenant-colonel od 5 lutego 1792 roku, szef sztabu armii Renu od 27 czerwca do 12 października 1993 roku, generał brygady (tymczasowo) od 19 maja 1793 roku - faktycznie od 21 listopada 1793 roku, generał dywizji od 7 grudnia 1795 roku, dyrektor Składu Wojennego od grudnia 1799 roku do 20 lipca 1801 roku, minister pełnomocny króla Etrurii od 20 lipca 1801 roku do 1804 roku, Radca Stanu od 1804 roku do 1805 roku, sekretarz gabinetu cesarza Francuzów od 1805 roku do 1806 roku, gubernator Górnej i Dolnej Austrii od 15 listopada 1805 roku do 16 paździenrika 1806 roku, gubernator Erfurtu od 16 paździenrika 1806 roku do 3 listopada 1806 roku, francuski gubernator generalny Berlina i Prus od 3 listopada 1806 roku do 9 sierpnia 1807 roku, minister wojny od 19 sierpnia 1807 roku do 1 kwietnia 1814 roku, od 11 do 20 marca 1815 roku, na wygnaniu od 24 września 1815 roku do 12 września 1817 roku, hrabia d'Huneburga i par Cesarstwa od 24 kwietnia 1808 roku, I książę de Feltre i par Cesarstwa od 15 sierpnia 1809 roku, par Francji od 4 czerwca 1814 roku, dowódca 9 dywizji od 15 do 24 września 1815 roku, członek Tajnej Rady od października 1815 roku, dowódca 14 dywizji od 10 stycznia 1816 roku do 28 października 1818 roku, marszałek Francji od 3 lipca 1816 roku, dziedziczny książę-par de Feltre od 31 sierpnia 1817 roku (patent z 11 czerwca 1819 roku bez majoraty).

Francuski generał irlandzkiego pochodzenia. Jego imię jest wyryte po wschodniej stronie Łuku Triumfalnego de l'Etoile w XI kolumnie (CLARKE).

Clarke był jednym z najbardziej wpływowych i charyzmatycznych generałów francusko-irlandzkich w armii francuskiej w okresie napoleońskim. Miał bliskie powiązania z Irlandzką Brygadą Francji. Jego ojciec służył w Dillon's Regiment (gdzie sam Clarke służył przez pewien czas), a ojciec jego matki i kilku wujków służyło w Clare's Regiment. Wraz z wybuchem rewolucji francuskiej Clarke służył we wczesnych francuskich wojnach rewolucyjnych w Armii Renu, a do 1793 roku został awansowany do stopnia generalnego brygady. W 1795 roku Clarke został na krótko aresztowany. Po uwolnieniu Clarke mieszkał w Alzacji, dopóki Lazare Carnot nie wysłał go do Włoch, aby służył jako główny oficer topograficzny Napoleona Bonaparte, dopóki nie został wysłany na Sardynię. Po 18 Brumaire, Clarke służył jako szef Biura Topograficznego, radcy stanu, sekretarz stanu ds. Armii i marynarki wojennej. Podczas wojny z Austrią w 1805 roku Clarke został gubernatorem Wiednia, a podczas wojny z Prusami w 1806 roku pełnił funkcję gubernatora Erfurtu i Berlina.Clarke był jednym z najbardziej wpływowych i charyzmatycznych generałów francusko-irlandzkich w armii francuskiej w okresie napoleońskim. Miał bliskie powiązania z Irlandzką Brygadą Francji. Jego ojciec służył w Dillon's Regiment (gdzie sam Clarke służył przez pewien czas), a ojciec jego matki i kilku wujków służyło w Clare's Regiment. Wraz z wybuchem rewolucji francuskiej Clarke służył we wczesnych francuskich wojnach rewolucyjnych w Armii Renu, a do 1793 roku został awansowany do stopnia generalnego brygady. W 1795 roku Clarke został na krótko aresztowany. Po uwolnieniu Clarke mieszkał w Alzacji, dopóki Lazare Carnot nie wysłał go do Włoch, aby służył jako główny oficer topograficzny Napoleona Bonaparte, dopóki nie został wysłany na Sardynię. Po 18 Brumaire, Clarke służył jako szef Biura Topograficznego, radny stanu, sekretarz stanu ds. Armii i marynarki wojennej. Podczas wojny z Austrią w 1805 roku Clarke został gubernatorem Wiednia, a podczas wojny z Prusami w 1806 roku pełnił funkcję gubernatora Erfurtu i Berlina.

Pozycja Louisa-Alexandre'a Berthiera jako szefa sztabu i ministra wojny okazała się przytłaczająca, a w 1807 roku Napoleon przeniósł Ministerstwo Wojny do Paryża, wyznaczając Clarke na jego szefa. Clarke szybko przejął kontrolę nad Ministerstwem i zaczął rozwijać jego uprawnienia, najpierw przejmując obowiązki Ministerstwa Wojny, a następnie wkraczając na obszary administracyjne innych ministerstw. Jego rola w udaremnieniu brytyjskiej inwazji na Holandię, kampanii Walcheren w 1809 roku, doprowadziła do tego, że cesarz mianował go "księciem Feltre" (wygasł w 1852 roku, ale przedłużony w 1864 roku). Napoleon zaczął polegać na swoim autorytecie i odegrał kluczową rolę w organizowaniu administracji i budowaniu Wielkiej Armii w latach 1811-1812. Jako główny organizator wojskowy domagał się władzy nad poborem do wojska, produkcją wszystkich elementów wojskowych, finansowaniem, a nawet opieką zdrowotną. Doprowadziło to zarówno do konfliktu z innymi ministrami, jak i do rozszerzenia jego własnej władzy.

W 1812 roku, kiedy Claude Françoise Malet próbował dokonać zamachu stanu w Paryżu, Clarke dostrzegł okazję do dalszego poszerzenia swojej władzy. Anne Jean Marie René Savary, minister policji i główny rywal Clarke w 1812 roku, została aresztowana przez Maleta, a Clarke przeniósł się, by zapewnić uprawnienia policji wojskowej. Napoleon był jednak zaniepokojony przejęciem władzy przez Clarke'a pod jego nieobecność i po jego powrocie do Paryża w grudniu 1812 roku ponownie mianował Savary'ego. Chociaż potrzebował scentralizowanego ministerstwa Clarke'a w 1813 roku, nigdy w pełni nie ufał Clarke'owi po aferze Maleta, aw listopadzie 1813 roku mianował równie silnego administratora, Pierre'a Daru, na ministra wojeny. Daru zaczął budować swój własny autorytet, a w 1814 roku armia ucierpiała, gdy zarówno Clarke, jak i Daru walczyli o obowiązki administracyjne i władzę. Gdy alianci zbliżyli się do Paryża, Clarke poczuł się odpowiedzialny za obronę stolicy, ale z podzieloną władzą; nie tylko został oskarżony o produkcję siły roboczej dla Napoleona, obowiązek, który dzielił z Daru, ale był również odpowiedzialny za ludność i obronę cywilną. Odkrył, że organizuje szpitale i mobilizuje ludność. W końcu jego wysiłki obronne okazały się bezskuteczne i był jednym z generałów naciskających na abdykację Napoleona. Po abdykacji Napoleona został zastąpiony ministrem wojny przez Dupont de l'Étang, ale Ludwik XVIII z Francji uczynił go parem francuskim. Kiedy Napoleon wylądował w południowej Francji w marcu 1815 roku, aby odzyskać swój tron ("Sto dni"), Clarke został ponownie ministrem wojny i służył do ucieczki rządu Burbonów. Kiedy król uciekł do Gandawy, Clarke poszedł za nim. Po drugiej abdykacji Napoleona, Clarke został ponownie ministrem wojny i pełnił tę funkcję do 1817 roku, kiedy to Gouvion Saint-Cyr przejął władzę. Objął wtedy dowództwo 15-stej Dywizji.

W 1816 roku został marszałkiem Francji. Clarke zmarł 28 października 1818 roku w Neuwiller-la-Roche, obecnie Neuwiller-les-Saverne (Bas-Rhin), gdzie został pochowany.


Żródła:

Henri Jacques Guillaume Clarke w "Wikipedia" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Henri, Jacques, Guillaume CLARKE tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk

20-12-2020