Wilhelm Willimowicz Graf von Fermor (urodzony w Pskowie, 28 września [9 października] 1702 roku, zmarł w Ritau, 8 [19] września 1771 roku)

Syn Willima Juriewicza Fermora, generał dywizji i Barbary Horrick.

Gubernator-generalny Prus od 24 stycznia [4 lutego] 1758 roku do 30 stycznia [10 lutego] 1758 roku (nominalnie do stycznia 1761 roku), gubernator-generalny Smoleńska od 1762 roku do 1763 roku.

Poślubił Dorothea Elizabeth Bruce [Daria Romanovna] (urodzona 2 grudnia 1714 roku, zmarła 26 czerwca 1762 roku), córka Romana Willimovicha Bruce'a, generała porucznika i Sarah Eleonora Meyer.

24 stycznia (4 lutego) 1758 roku rosyjska cesarzowa Elżbieta podpisała dekret wyznaczający Fermora na stanowisko generalnego gubernatora "podbitych regionów Królestwa Prus". Kilka dni wcześniej, a mianowicie 11 (22) stycznia tego samego roku do Królewca wkroczyły wojska rosyjskie pod dowództwem generała Fermora, a już 13 (24) stycznia mieszkańcy miasta złożyli przysięgę wierności Rosji.

Rosyjski mąż stanu i dowódca wojskowy, Gubernator-generalny Prus, gubernator-generalny Smoleńska. Podczas wojny siedmioletniej dowodził armią rosyjską w bitwie pod Zorndorfie, pod jego dowództwem wojska rosyjskie zajęły Prusy Wschodnie z Królewcem.

Syn Szkota, Willima Yurievich Fermor, generał dywizji. Urodził się 28 września (9 października) 1702 roku w Pskowie. Wszystkie słowniki encyklopedyczne i podręczniki zgadzają się, że był synem rosjanina, który pochodził z Anglii. W Anglii odnotowano ród Fermerów, gdzie nazwisko to jest zapisywane jako "Fermor". Rodowód sięga XV wieku i kilkakrotnie wspomniano w nim imię "William". Jednak Niemcy piszą to imię jako "Wilhelm", co skłoniło niektórych badaczy do zastanowienia się nad niemieckim pochodzeniem Fermora.

Nie jest dla nas jasne, co skłoniło przodków Fermora do opuszczenia dobrze prosperującej Anglii i udania się do dzikiej Rosji. Może chodziło o tzw. "złapać szczęście i pozycję", albo z powodów religijnych, gdyż rodzina była protestancka.

Nie udało nam się nic dowiedzieć o matce Fermora, ale wiadomo o jego ojcu, że w 1727 i 1729 roku Vilim Fermor pełnił funkcję naczelnego komendanta w Archangielsku. W tym okresie w Archangielsku wymieniono trzech gubernatorów. A w przerwach pozarządowych Villiam Fermor działał jako gubernator Archangielska.

Kariera wojskowa rozpoczął w wieku 18 lat jako bombardier w artylerii. Sześć lat później za panownia Anny Iwanowna, został oficerem i służył pod dowództwem hrabiego Burkhard Christoph von Münnich, jako adiutant marszałka polnego i udał się na kampanie do Gdańska i Azowa. Former mógł odwiedzić Królewiec na długo przed swoją nominacją na gubernatora. Można przypuszczać, że w dniach 24-26 lutego (5-7 marca) 1734 roku, pełniąc funkcję adiutanta generała Münnich, podpułkownik Fermor odwiedził ze swoim dowódcą Królewiec, docierając z wojskami rosyjskimi na trasie Petersburg-Ryga-Memel-Ruenburg.

Ranga pułkownika otrzymał podczas kampanii krymskiej w 1736 roku. W 1737 roku, będąc generalnym kwatermistrzem, pod jego dowództwem 350 ludzi, natknął się na dwutysięczny silny oddziałów krymsko-tureckich i skutecznie obronił się przed nadciągającym wrogiem, za co został awansowany do stopnia generała dywizji. Od 1738 roku dowodził awangardą armii von Münnich i w 1739 roku - wyróżnił się w bitwie pod Stawuchanami.

W 1737 roku objął stanowisko kwatermistrza generalnego w wojnie z Turcją. Dwa lata później Fermor został generałem dywizji na stanowisku komendanta w Wyborgu. Potem znowu nadeszła kolejna wojna, tym razem ze Szwecją, a kampanię rozpoczął od rangi naczelnego generała. 25 czerwca (6 lipca) po wejściu wojsk rosyjskich do Prus, 20 lipca (31) zdobył twierdzę Memel (Kłajpedę), zbliżył się do Tylży (Sowieck) i zajął ją następnego dnia. W słynnej bitwie pod Gross Jegersdorf Fermor dowodził dywizją i walczył dzielnie. Kiedy dowódca armii rosyjskiej, feldmarszałek Apraksin, został wezwany do Petersburga w celu złożenia wyjaśnień w sprawie wycofania wojsk rosyjskich z Prus, dowódcą został Fermor, ponownie zajął Tylży 4 (15) stycznia 1758 roku.

W 1741 roku brał udział w wojnie ze Szwecją, podczas której przejął kontrolę w Wilmanstrand i otrzymał Order Św. Aleksandra Newskiego. W latach 1746-1758 Fermor prowadził Kancelarię Budynków (do 1723 roku Kancelaria Spraw Miejskich) - instytucję państwową, która była odpowiedzialna za rozwój Sankt Petersburga i budynków departamentu pałacowego.

Szczyt kariery wojskowej Fermora nastąpił w wojnie siedmioletniej. W randze generała dywizji zajmuje Memla, a w 1757 roku przyczynia się do zwycięstwa wojsk rosyjskich pod Gross-Jägerndorf. W 1758 roku został dowódcą wojsk rosyjskich zastępując Apraksina, zajmując Koenigsberg i całe Prusy Wschodnie. Cesarzowa Maria Teresa podniosła Fermora do godności hrabiego (Grafa). W tym też czasie bezskutecznie oblegał Kustrinę, 25 sierpnia 1758 roku dowodził wojskami rosyjskimi w bitwie pod Zorndorf, za co otrzymał Order Świętego Andrzeja Apostoła Pierwszego Powołania i Order Świętej Anny.

Jako generalny namiestnik pruski Fermor praktycznie nie pokazał się specjalnie. Gdyż, w lutym wyjechał do armii czynnej. Wygląda na to, że Petersburg zapomniał o nominacji na gubernatora generalnego, gdyż natychmiast w lutym 1758 roku Korff został namiestnikiem Prus. Jednak Fermor regularnie otrzymywał pensję gubernatora generalnego aż do 1761 roku, kiedy gubernator Suworow podniósł kwestię oszczędzania publicznych pieniędzy.

W maju 1759 roku, powodując zamieszanie w Konferencji Sądu Najwyższego (Konferencja Ministerialna) - najwyższej instytucji państwowej Imperium Rosyjskiego w Petersburgu, został zmuszony do oddania dowództwa armii Piotrowi Semenowiczowi Saltykowowi. Odpowiedź Fermora na reskrypt Elżbiety dotyczącej jego rezygnacji można zrozumieć w taki sposób, że on sam nie był przeciwny uwolnieniu się od ciężaru dowodzenia:

"Widząc waszą Cesarską Wysokość, miłosierną kontynuację macierzyńskiego miłosierdzia i pełnomocnictwa do mojego ostatniego niewolnika, nie uważam tego (to znaczy rezygnacji) za obrazę, ale padając na nogi waszej Królewskiej Wysokości, składam moje niewolnicze podziękowania".

Brał udział w bitwie pod Kunersdorfem (12 sierpnia 1759 roku). W 1760 roku działał na brzegach Odry, by odwrócić siły Fryderyka II, krótko zastępując chorego Saltykowa na stanowisku naczelnego wodza. W tym też czasie Berlin był wówczas okupowany przez rosyjską armię dowódzoną przez Totlebena).

Pod koniec wojny w 1762 roku został zwolniony ze służby wojskowej. W następnym roku został mianowany gubernatorem generalnym Smoleńska. W 1763 roku cesarzowa Katarzyna II powierzyła mu dowództwo miasta Tweru, prawie całkowicie zniszczonego przez pożar. Od 1764 roku jako senator, kierował senacką komisją ds. Zbiorów soli i wina. 18 października 1768 roku został zwolniony z obowiązków.

Pomimo drobnych kłopotów kariera Fermora szła dobrze. Cesarzowa austriacka nadała mu godność hrabiego Cesarstwa Rzymskiego, otrzymał ziemie w Inflantach - majątek Ritau w "wiecznym posiadaniu".

Z małżeństwa z Darią Romanovną [Dorothea Elizabeth Bruce], miał dwoje dzieci:

Sarah Eleanor (urodzona w 1740 roku, zmarła w 1818 roku), żona hrabiego Jakob Pontus Magnus Stenbock (urodzony 10 września 1744 roku, zmarł 23 września 1824 roku); od niej pochodzą hrabiowie Stenbock-Fermorov,

Wilhelm Georg [Willim Willimovich] (urodzony w 1749 roku, zmarł w 1828 roku), oficer pułku Preobrazieńskiego, ze względu na jego bezdzietność tytuł i nazwisko hrabiego zostały przekazane potomkom jego siostry.

W 1764 roku Sarah Fermor wyszła za mąż za Jacoba Magnusa i urodził się im syn John (urodzony w 1768 roku, zmarł w 1834 roku), który zaczął nosić potrójne nazwisko: Magnus-Stenbock-Fermor. Kiedy urodził się syn Joachima Jakow, to na mocy specjalnego dekretu zaczęto nazywać tego Jakow.

Wilim Georg, jak wynika z genealogii "cesarskich hrabiów von Fermors" przechowywanych w archiwum, urodził się w 1749 roku i zapewne zgodnie z ówczesnym zwyczajem od razu został przyjęty do pułku. Fermor Junior, awansował do stopnia brygady, ożenił się z "szlachetną panną" Varvarą Lvovną von Albrecht i zmarł nie wcześniej niż w 1823 roku bez dzieci.

Wilhelm Willimowicz Graf von Fermor, miał niezwykle niezdecydowany i ostrożny charakter, ale był odważny, uczciwy, dokładny, skuteczny i pracowity. Fermor zmarł 8 (19) lutego 1771 roku w swojej posiadłości Ritau.


Żródła:

Fermor, Willim Willimovich w "Wikipedia" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Gen. William Fermor w "Geni" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


rosyjscy generalni gubernatorowie Prus Wschodnich tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk

13-12-2020

12-12-2020