Iwan Martynowicz Zarucki (Iwan Martynowicz Zarudzki) (zmarł w Moskwie, w 1614 roku)

Ataman Kozaków dońskich.

W 1611 roku poślubił Maria Juriewna Mniszek (Maryna Mniszchówna, Marianna Mniczech) (urodzona w Laszkach Murowanych, około 1588 roku, zmamordowana w Kołomnie, wiosną w 1615 roku), córkę Jerzego Mniszcha, wojewody sandomierskiego i Jadwigi z Tarłów, wielką księżną pskowską i nowogrodzką, koregentkę Rosji.

Pochodził z chłopskiej rodziny spod Tarnopola. Urodził się w Zarudzie. W młodości wzięty w jasyr przez Tatarów krymskich wychował się w ordzie. Poznał język tatarski i stepowe obyczaje. Po ucieczce z Krymu przyłączył się do Kozaków i został z czasem ich atamanem.

W okresie I Dymitriady zrobił karierę jako dowódca u boku Dymitra Samozwańca I. W latach 1606-1607 uczestniczył w powstaniu chłopskim Bołotnikowa. Później był dowódcą w armii Łżedymitra. Stał się jedną z głównych osobistości w obozie tuszyńskim. Został kreowany przez Dymitra Samozwańca II bojarem.

W 1610 roku związał się z carową Maryną Mniszchówną, którą poślubił wcześniej odprawiając do klasztoru pierwszą żonę. Brał udział w walkach przeciwko armii króla polskiego Zygmunta III Wazy i uczestniczył w powstaniach narodowych Prokopa Lapunowa oraz Dymitra Pożarskiego.

Od 1611 roku prowadził niezależną politykę. Stworzył państwo kozackie na południu Rosji ze stolicą w Astrachaniu. Po Soborze Ziemskim w 1613 roku stał się jednym z głównych przeciwników rządów Romanowów. Próbował osadzić na tronie moskiewskim pasierba Iwana Dymitrowicza.

W 1614 roku zbuntowane wojska kozackie wydały go carowi Rosji, Michałowi I Romanowowi. Iwan Zarucki został stracony w Moskwie przez nabicie na pal.


Żródła:

Iwan Zarucki w "WikipediA"