Marcin I "Ludzki, Starszy, Zdobywca" Guilhemid-Sunifred z Urgel (urodzony w Geronie 29 lipca 1356 roku, zmarł w Valdonzelli 31 maja 1410 roku) herb

Syn Piotra III (IV) z Urgel-Cerdagne (Cerdana) króla Sycylii i Eleonory z Urgel-Cerdagne (Cerdana), córki Piotra II z Urgel-Cerdagne (Cerdana) króla Sycylii.

Wicekról Sycylii od 1377 roku do 1380 roku. Hrabia de Besalú od 1368 roku, de Xérica od 1372 roku, książę de Montblanc od 1387 roku, seneszal Katalonii i konetabl królestwa Aragonii. Król Aragonii, Walencji, Majorki, Sardynii, Korsyki, hrabia Barcelony od 19 maja 1395 roku do 31 maja 1410 roku jako Marcin I. Król Sycylii od 25 lipca 1409 roku do 31 maja 1410 roku jako Marcin II. Hrabia d'Empúries w 1401 roku i od 20 grudnia 1406 roku do 31 maja 1410 roku jako Marcin I.

W Barcelonie 13 czerwca 1372 roku poślubił Marię Lopez de Luna (urodzona około 1358 roku, zmarła w Villareal 29 grudnia 1406 roku), córkę Lope Ferrench (lub Lope de Luna), seniora de Luna i Briandy d'Agout, córki Fulka d'Agout barona de Sault. W Bellesguart 17 września 1409 roku poślubił Małgorzatę de Prades d'Aragóna (urodzona około 1395 roku, zmarła w klasztorze w Monrepes 18 września 1429 roku), córkę Pedra d'Aragóna, hrabiego de Prades, barona de Entenza i Juanny de Cabrera, córki Bernardo III, wicehrabiego de Cabrera.

Po śmierci ostatniego króla Sycylii z dynastii barcelońskiej Fryderyka III w 1377 roku, król Aragonii Piotr IV, który przejął prawa sukcesyjne do Królestwa Sycylii w 1380 roku mianował Marcina wicekrólem (namiestnikiem) tej wyspy (choć podawana jest też wcześniejsza data 1378 rok). Na wyspie musiał walczyć z lokalnymi powstańców, którym nie podobały się bezpośrednie rządy Aragonii nad wyspą, chcąc by ich władcą została córka Fryderyka III sycylijskiego - Maria, która została przewieziona i uwięziona w Katalonii. Walki trwały przez 3 lata, do 1394 roku, gdyż buntownikom skutecznie pomagali Andegawenii z Neapolu, którzy cały czas rościli pretensje do władztwa nad wyspą, ponadto pomoc powstańcom ofiarowały włoskie republiki - Genua i Piza. W międzyczasie syn Marcina, także Marcin zwany Młodszym, na polecenie Piotra IV został ożeniony ze wspomnianą wcześniej Marią sycylijską (zmarła w 1402 roku) i przyjął tytuł króla Sycylii w 1390 roku.

Po bezpotomnej śmierci swego brata Jana I w 1396 roku Marcin I objął władzę we wszystkich krajach tzw. Korony Domu Aragonii - w Aragonii, Katalonii, Walencji. Objąwszy rządy w Aragonii król musiał zająć się katastrofalnym stanem państwowych finansów, związanym z masowym rozdawnictwem dóbr królewskich przez poprzedników - Piotra IV i Jana I. Chcąc pozbyć się wewnętrznej opozycji, król uznał, że winnymi są przede wszystkim jego macocha Sybilla de Fortia, ostatnia, 4 żona Piotra IV, oraz jej rodzina, którzy faktycznie zostali obdarzeni przez Piotra IV wielkimi nadaniami ziemskimi i przywilejami finansowymi. Macocha króla została oskarżona o praktyki czarnoksięskie, choć większość urzędników odpowiedzialnych za królewskie finanse została ułaskawiona przez króla. Potwierdzając przywileje głównych miast swego państwa: Saragossy i Barcelony oraz odzyskując bezprawnie rozdane dobra królewskie, Marcin I poprawił stan finansów królestwa.

W polityce zagranicznej król Marcin starał się zachować dobre stosunki z sąsiednimi krajami: podpisał układy o przyjaźni z Nawarrą i Francją, wysyłał dyplomatów do Kastylii, a także do muzułmańskich władców Grenady i Tunisu. Walcząc z muzułmańskimi piratami grasującymi na Morzu Śródziemnym król w latach 1398-1399 powziął wyprawy na wybrzeża północnej Afryki, by zniszczyć ich bazy. Podczas schizmy papieskiej poparł pochodzącego z Aragonii papieża Benedykta XIII, spokrewnionego z pierwszą żoną króla. Po śmierci swego syna Marcina Młodszego w 1309 roku, który nie pozostawił żyjących legalnych potomków, Marcin I ogłosił się królem Sycylii (jako Marcin II), przy czym namiestnikiem wyspy została synowa króla, druga żona Marcina Młodszego - Blanka z Nawarry, córka króla Karola III.

Król zmarł w Barcelonie, choć niektóre źródła jako miejsce śmierci podają miejscowość Valdonzella.

Król Marcin I przyjaźnił się z pisarzami, przez co uchodzi za protektora literackiego renesansu w krajach znajdujących się pod jego panowaniem.

Wobec braku żyjących męskich potomków króla Marcina I i Marcina Młodszego (nie licząc nieślubnego syna Marcina Młodszego - bastarda Fryderyka), w królestwie Aragonii nastał dwuletni okres bezkrólewie, zakończony powołaniem na tron Ferdynand I z Antequera, syna króla Kastylii Jana I i Eleonory, będącej siostrą Marcina I Ludzkiego.


Żródła:

Marcin I Ludzki w "Wikipedii"