Roger I "Wielki" de Hauteville (urodzony w Hauteville, Manche, Normandia, Francja w 1031 roku, zmarł w Mileto, Kalabria 22 czerwca 1101 roku) herb

Syn Tankred de Hauteville, księcia Apulii i Fredesendy Normandzkiej.

Wódz Normanów. Hrabia Sycylii od 1085 roku do 22 czerwca 1101 roku.

W San Martino d'Agri 1 listopada 1061 roku pojął za żonę Judytę (Delieri) d'Evereux (urodzona w Evereux, Eure, Normandia, Francja około 1050 roku, zmarła około 1076 roku) córkę Wilhelma d'Evereux i Havoise Giroie d'Echauffour, córki Wilhelma Giroie d'Echauffour barona d'Echauffour, seniora de Montreuil-l'Argillé. Około 1077 roku poślubił Eremburgę Lusignan d'Eu de Mortain (urodzona w Eu, Seine-Inferieure, Normandy, Francja około 1050 roku, zmarła około 1087 roku) córkę Roberta Lusignan hrabiego d'Eu i Béatrice de Falaise, córki Fulbert de Falaise. W 1089 roku ożenił się z Adelajdą del Vasto (urodzona w Savona, Genua, Włochy około 1072 roku, zmarła 16 kwietnia 1135 roku), hrabiny Lokles, regentka Sycylii, córką Manfreda I del Vasto margrabiego d' Savona i N.N.

Roger był młodzieńcem wysokim, dobrze zbudowanym, pełny wdzięku, najwymowniejszy w mowie i chłodnego uosobienia. Był mężczyzną przewidujący i szybkim w działaniu, był miły i wesoły w stosunku do innych; silny i odważny i zaciekły w boju.

Do Italii przybył w roku 1056 i uczestniczył w podbojach południowych Włoch, jakie prowadzili jego bracia pod wodzą najstarszego z nich Roberta Guiscarda. W roku 1061 za zgodą Roberta rozpoczął podbój Sycylii. Impulsem do podjęcia tego przedsięwzięcia była prośba o interwencję z jaką przybył wygnany z Syrakuz emir tego miasta Benkumen, który poinformował Normanów o zamęcie jaki powstał w wyniku wewnętrznych waśni jakie miały miejsce na wyspie.

Średniowieczny kronikarz, sąsiad Hautewillów z Normandii tak opisuje te wydarzenia:

"Przeto hrabia Roger, przez cały marzec i kwiecień [1061 roku n.e.] porządkując sprawy Kalabrii, starannie przygotował okręty i inne niezbędne urządzenia do poprowadzenia wyprawy przeciw Sycylii. W maju zaś, wyruszywszy z Apulii, książę [tj. Robert] z dużym oddziałem jazdy przybył do Regium, także flotę wojenną przez morze wyprawiając. Tedy Belcamet, emir sycylijski, widząc wyprawę przygotowywaną przeciw Sycylii, okręty, nazywane cattos, by wroga przerzuceniu przeszkodziły, posłał z Palermo do Farum, przez kilka dni utrudniając nieprzyjacielowi przeprawę".

Kampania roku 1061 prowadzona była przy czynnym udziale brata Roberta Guiscarda, stosunkowo niewielkimi siłami - około dwóch tysięcy ludzi, którzy w dodatku z powodu szczupłych środków technicznych potrzebnych do przeprawy przez Cieśninę Messyńską, musieli pokonywać ją w wielu rzutach. Pierwszy oddział pod wodza Rogera liczył 270 wojowników i przedostał się na sycylijski brzeg na południe od Messyny. Zaraz po wylądowaniu zaatakował oddział Saracenów rozbijając go, a po otrzymaniu posiłków 170 ludzi, którzy przeprawili się, z kalabryjskiego brzegu, Roger zaatakował Messynę i zdobył ją jeszcze przed przybyciem, z głównymi siłami, księcia Roberta. Dopiero po tym fakcie nastąpił uroczysty wjazd do zdobytego miasta, w którym zainstalowano swoją główną bazę, umacniając ją i fortyfikując w ciągu następnych dni.

Z pomocą Normanom przyszedł zwaśniony z emirem Ibn al-Hawasem emir Ibn at-Timnah, toteż rozpoczęto dalsze działania na wyspie zdobywając kolejno twierdzę Rometta a także Paterno, by następnie przez dwa miesiące bezskutecznie oblegać górską Ennę główną siedzibę emira Ibn al-Hawasa.

Zdobycie Sycylii był procesem długim rozciągniętym znacznie w czasie, gdyż trwającym lat trzydzieści. Główną przyczyną tego była mała liczebność samych Normanów i niewątpliwie znaczna siła Arabów sycylijskich. Toczono wiele bitew z siłami wielokrotnie przewyższającymi swą liczebnością Normanów. Mimo to kończyły się one dla nich pomyślnie. Takim przykładem jest między innymi bitwa jaką Roger stoczył w roku 1063 pod Cerami , dysponując oddziałem liczącym zaledwie stu trzydziestu wojowników, mając za przeciwników kilkutysięczny oddział muzułmański. Po tym zwycięstwie papież Aleksander II podarował zwycięzcy papieski sztandar i udzielił rozgrzeszenia wszystkim uczestnikom walk z Arabami. Również w roku 1068 w bitwie pod Misilmeri, gdzie Arabowie ponieśli bardzo ciężkie straty, przewaga liczebna muzułmanów była miażdżąca. Sprzyjało też Normanom szczęście, bowiem kalif Egiptu Almoez wysłał na pomoc sycylijskim Arabom silną flotę, ta jednak nie dotarła na wyspę, ulegając zagładzie u wybrzeży wyspy Pantelleri.

Postępy inwazji normańskiej zostały jednak powstrzymane w wyniku tarć, do jakich doszło pomiędzy braćmi. Rozochocony sukcesami wojennymi Roger zażądał dla siebie nie tylko całej Sycylii, która nie została jeszcze w tym czasie zdobyta w całości, ale i połowy Kalabrii. Zuchwałość młodszego brata wobec Roberta Guiscarda, doprowadziła do bardzo ostrego w formie konfliktu, pomiędzy dobrze do tej pory współpracującymi braćmi, który przerósł w jawną wojnę. Doszło do walk między nimi, a niezwyciężony dotąd Robert, został jeńcem swego najmłodszego brata. Na szczęście Roger opanował się i zapanowała między nimi zgoda, w wyniku, której miał otrzymać połowę Sycylii, rezygnując jednak ze swych apetytów wobec Kalabrii.

Po osiągnięciu porozumienia bracia rozpoczęli wspólnie atak na Palermo w roku 1071, zakończony powodzeniem w roku 1072. Normanowie po zwycięstwie zagwarantowali muzułmanom swobodę praktyk religijnych i zachowali przy życiu mieszkańców. po zdobyciu Palermo dokonano podziału wyspy. Stolica i połowa Sycylii dostała się Robertowi, Roger otrzymał drugą połowę i tytuł hrabiego Sycylii. Starszy z braci opuścił jednak wyspę i nie powrócił już na nią nigdy, pozostawiając Rogera samego.

Podbój Sycylii trwał nadal. w roku 1077 zostało zdobyte Trapani, dwa lata później Taormina, w 1085 roku padły Syrakuzy, Enna w 1087 roku, Noto i Butera w roku 1091, kończąc tym samym proces zdobywania wyspy przez Normanów. W tym samym 1091 roku Roger zdobył Maltę.

Roger prowadził na wyspie politykę tolerancji wobec ludności muzułmańskiej. Nie oznacza to jednak, że ograniczał rozbudowę struktur kościoła katolickiego. Za jego panowania zostało powołane w Palermo arcybiskupstwo, a biskupstwa w Katanii, Agrigento, Troinie, Modice, Syrakuzach i Mazarze. Jego prawomyślność wobec kościoła łacińskiego zaowocowała nadaniem mu przez papieża urzędu legata apostolskiego na Sycylię. Sam, przeto powoływał i odwoływał biskupów na wyspie. Na stolcu biskupim w Messynie posadził brata swojej żony Roberta z St. Evroult, w Mazarze biskupem mianował Stefana de Rouen, w Syrakuzach zaś Rogera de Provence, w Katanii - Angieriusa z Bretanii. W Troinie wzniósł kościół katedralny, w czasie oblężenia Palermo w latach 1071-1072, zbudował nad rzeką Oreto kościół pod wezwaniem św. Jana. Po to aby wzmocnić element łaciński, sprowadził z Frankonii i północnych Włoch osadników.

Był przychylnie nastawiony do Greków i ich kościoła, pozwolił na zakładanie klasztorów greckich, potwierdził arcybiskupstwo dla tego kościoła w Palermo i biskupstwo w Taorminie. O otwartości na współpracę z kościołem greckim najlepiej niech świadczy fakt, że w owym czasie kościołowi pod wezwaniem św. Salwatora w Messynie podlegały aż czterdzieści cztery klasztory.

Swobodą cieszyli się też muzułmanie, wprawdzie w czasie trzydziestoletnich walk o wyspę, wiele meczet ów uległo zniszczeniu, jednak Roger przyzwolił na nieskrępowane wyznanie wiary. Istniały, więc nadal liczne meczety zachowano instytucję kadiego - sędziego koranicznego, bowiem w stosunku do wyznawców Mahometa obowiązywał Koran.

Ta szeroka tolerancja wynikała zapewne nie tylko z pobudek światopoglądowych, lecz również z faktu i Roger zdawał sobie sprawę, jak nieliczny i słaby żywioł stanowią na Sycylii Normanowie. Dla przykładu w roku 1072 było ich w Palermo zaledwie 1500, a w Messynie jeszcze mniej, bo 200. Tego typu otwarta polityka oparta na dążeniu do asymilacji przy zachowaniu różnorodności społeczeństwa, acz niezwykle trudna do prowadzenia, była jednak najbardziej politycznie efektywna.

Zaraz po zdobyciu Messyny Roger przystąpił do budowy fortyfikacji miejskich, chcąc zabezpieczyć się przed atakami Saracenów. W miarę postępów wojennych umacniał też i inne zdobyte miejscowości takie jak Rometta, Petralia, czy też Viccari, Mottę, Castro Nuovo, Jato, Cinsi, Taorminę, Nicosię. Budował także zamki jak na przykład : zamek w Patermo i Mazzarze w 1073 roku, Calascibetta i Geraci w 1074 roku, Polizzi w 1084 roku czy też Adrano. W Troinie wzniósł pierwszy normański kościół na Sycylii.

W 1061 roku, jesienią po zakończeniu kampanii sycylijskiej Roger pojechał do kalabryjskiego Mileto, gdzie pojął za żonę młodziutką Judytę d'Evereux, córkę Wilhelma d'Evereux i Havoise Giroie d'Echauffour. Judyta zmarła w roku 1076 pozostawiając Rogerowi cztery córki między innymi Matyldę późniejszą żonę hrabiego Tuluzy Rajmunda IV, czy też Emmę - żonę hrabiego Clermont. Rok po śmierci swej pierwszej żony poślubił Eremburgę z Mortain córkę hrabiego d'Eu. Znowu jednak opaczność boska poskąpiła mu męskiego potomka. Eremburga, zanim zmarła około 1087 roku praktycznie prawie co roku rodziła mu córkę. Miał z nią ośmioro dzieci z czego siedem córek i jednego syna Maugera hrabiego Troiny, o którym wiemy bardzo niewiele, zmarł w roku 1098, w bardzo młodym wieku.

Spośród siedmiu jego córek z tego małżeństwa Felicja została żoną króla Węgier Kolomana "Uczonego", Flandryna żoną Henryka del Vasto. Miał jescze córkę Matyldę, Muriel, Konstancję, Violettę i Judytę.

W tym miejscu wypada nadmienić, iż Roger miał dwóch synów, lecz jak się powszechnie uważa pochodzili oni z łoża pozamałżeńskiego - Godfryd i Jordan.

Eremburga zmarła przypuszczalnie w roku 1087. W dwa lata później hrabia Sycylii ożenił się po raz trzeci. Jego wybranką została Adelajda del Vasto, córka Manfreda del Vasto i bratanica pana Savony Bonifacego del Vasto. Z Adelajdą miał czwórkę dzieci, tym razem proporcje były bardziej "sprawiedliwe" - dwie dziewczynki i aż dwóch chłopców i to w dodatku z łoża jak najbardziej prawego - Szymona oraz Rogera, przyszłych dziedziców Sycylii.

Zmarł siedemdziesiątym roku życia i 29 czerwca 1101 roku i został pochowany w St. Trinitŕ Mileto.


Żródła:

Roger I de Hauteville tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


ROGER de Hauteville w "Medinaceli" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


ROGER de Hauteville w "Medinaceli" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk