Karol XIII Adolf Fryderyk Oldenburg [Holstein-Gottorp] (urodzony w zamku Kungshuset w Sztokholmie, 7 października 1748 roku, zmarł w zamku królewskim w Sztokholmie, 5 lutego 1818 roku) herb
Syn Adolfa Fryderyka Oldenburg [Holstein-Gottorp], króla Szwecji i Ludwiki Ulryki Hohenzollern Pruskiej, córki Fryderyka Wilhelma I Hohenzollerna, króla w Prusach, księcia de Neuchâtel, księcia-elektora Brandenburgii.
Książę Södermanland (Sudermanii) od 11 września 1772 roku, regent Szwecji i Pomorza Zachodniego od 29 marca 1792 roku do 1 listopada 1796 roku, od 10 maja [de facto od 13 marca] do 6 czerwca 1809 roku, król Szwecji, książę Pomorza Zachodniego jako Karol XIII od 5 czerwca 1809 roku do 5 lutego 1818 roku, król Norwegii jako Karol II od 4 listopada 1814 roku do 5 lutego 1818 roku.
Poślubił 7 lipca 1774 w kaplicy zamkowej na zamku królewskim Sztokholmie Jadwigę Elżbietę Szarlotę Oldenburską [Holstein-Gottorp] (urodzona na zamku w Eutin, 22 marca 1759 roku, zmarła na zamku królewskim w Sztokholmie, 20 czerwca 1818 roku), córkę Fryderyka Augusta I, księcia Oldenburga i Ulryki Fryderyki Wilhelminy Reginar (Pépinnide-Caroling-Reginar) Heskiej, córki Maksymiliana Reginar (Pépinnide-Caroling-Reginar), landgrafa heskiego na Kassel.
Brat Gustawa III.
Urodził się 7 października 1748 roku w zamku Kungshuset w Sztokholmie i jeszcze w tym samym miesiącu został mianowany wielkim admirałem (storamiral). 11 września 1772 roku z nominacji Gustawa III uzyskał tytuł księcia Södermanlandu (Sudermanii). Po przedwczesnej śmierci starszego brata w 1792 roku został regentem Szwecji w imieniu małoletniego Gustawa IV Adolfa. Funkcję tę sprawował do 1 listopada 1796 roku.
Po zamachu stanu, który obalił bratanka, został poproszony przez sejm o objęcie tronu, ale jako monarcha elekcyjny, jednocześnie musiał zaakceptować pozbawienie przez sejm praw do tronu synów Gustawa IV i przyjąć uchwaloną przez stany konstytucję w 1809 roku, znacznie ograniczającą władzę królewską.
Po abdykacji bratanka i odsunięciu od tronu linii jego potomków, 5 czerwca 1809 roku został wybrany królem, a w dniu następnym podpisał uchwaloną przez riksdag konstytucję.
Koronacja miała miejsce 27 (29) czerwca 1809 roku w sztokholmskim kościele św. Mikołaja (Storkyrkan). Na mocy zawartego 17 września 1809 roku pokoju z Rosją przekazał Aleksandrowi I Finlandię. 4 listopada 1814 roku został proklamowany królem Norwegii Karol II, początkując trwającą niemal stulecie unię szwedzko-norweską.
Zgodnie z powszechnymi oczekiwaniami dążył do ustanowienia poprawnych stosunków z Napoleonem I Bonaparte oraz do odzyskania z rąk rosyjskich Finlandii, lecz w żadnej z tych spraw nie osiągnął poważniejszych sukcesów. Wobec całkowitej izolacji międzynarodowej kraju w 1809 roku zawarł pokój z Aleksandrem I, oddając mu całą Finlandię i Alandię. Pokój z Danią zawarty w 1810 roku potwierdzał przedwojenny stan prawny. Natomiast pokój z Francją zawarty w 1810 roku pozostawiał Szwecji Pomorze, ale musiała ona zerwać stosunki handlowe z Wielką Brytanią. Gdy nie powiodły się plany wyznaczenia na następcę tronu po bezdzietnym królu duńskiego władcy Fryderyka VI (nie zgodził się on na przyjęcie władzy na podstawie szwedzkiej konstytucji z 1809 roku), doszło do wyboru marszałka Francji J.B. Bernadotte, który w 1810 roku przybył do Szwecji, został adoptowany przez Karola XIII i faktycznie już w 1811 roku przejął władzę w państwie.
Zmarł 5 lutego 1818 roku w zamku królewskim w Sztokholmie i został pochowany w Riddarholmskyrkan.
Poślubiona 7 lipca 1774 w kaplicy zamkowej na zamku królewskim Sztokholmie Jadwiga Elżbieta Szarlota Oldenburska [Holstein-Gottorp], siostrą stryjeczną, córką Fryderyka Augusta I, księcia Oldenburga.
Adoptowani synowie Karola XIII:
Chrystian August von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg (urodzony 9 lipca 1768 roku, zmarł 28 maja 1810 roku), książę Szlezwika, syn Fryderyka Chrystiana I, księcia holsztyńskiego na Sonderburgu-Augustenburgu i Szarlotty Amelii Wilhelminy, córki Fryderyka Karola, księcia holsztyńskiego na Sonderburgu-Plön; generał major, naczelny dowódca sił zbrojnych Królestwa Norwegii, wicekról; bezdzietny Karol XIII adoptował go po wstąpieniu na tron w 1809 roku, następca szwedzkiego tronu; zmarł nagle na atak serca, jednak powszechnie uważano, że został otruty przez stronników Gustawa IV Adolfa.
Karol XIV Jan (urodzony 26 stycznia 1763 roku, zmarł 8 marca 1844 roku), król Szwecji i Norwegii, po nim potomstwo, założyciel dynastii BERNADOTTE.
Pozamałżeński syn Karola XIII:
z Krystyną Augustą von Fersen (urodzona w 1754 roku, zmarła w 1846 roku), córką Karola von Fersen; żoną: Fryderyka Adolfa, hrabiego von Löwenhielm, kanclerza dworu królewskiego, z którym miała potomstwo:
Karol Aksel von Löwenhielm (urodzony 3 lipca 1772 roku, zmarł 9 czerwca 1861 roku), członka przybocznej rady kronprinsa Karola Jana, posła na dwór do Sankt Petersburga, reprezentował Szwecję na kongresie wiedeńskim, generała lejtnanta, przewodniczący szwedzkiego Kolegium Wojny (Krigskollegium), członek Rady Państwa (riksradzie); został uznany przez małżonkę matki.
Żródła:
"Słownik władców świata" - Małgorzata Hertmanowicz-Brzoza i Kamil Stepan, Kraków 2005
"WŁADCY SKANDYNAWII - GENEALOGIA KRÓLÓW DANII, NORWEGII I SZWECJI OD IX W. (KRÓLOWIE SZWECJI - GOTTORPOWIE)"- autor: Przemysław Jaworski - 2018
05-07-2025
29-01-2025
19-09-2023
02-10-2022
17-07-2022