Karol XIV [III] Jan Bernadotte (urodzony w Pau w prowincja Béarn, 26 stycznia 1763 roku, zmarł w zamku sztokholmskim, 8 marca 1844 roku) herb
Syn Henryka Bernadotte, prokuratora w Boëil-Bezing i Joanny de Saint-Jean (Sant-Vincent?), córki Jana de Saint-Jean (Sant-Vincent?), kramarza.
Książę Pontecorvo (de Ponte-Corvo) od 5 czerwca 1805 roku do 5 lutego 1818 roku, wicekról Królestwa Norwegii od 1816 roku do 1816 roku, król Szwecji jako Karol XIV Jan, król Norwegii jako Karol III Jan od 5 lutego 1818 roku do 8 marca 1844 roku.
Poślubił w cywilnej ceremonii 17 sierpnia 1798 roku w Sceaux Dezyderię Clary (urodzona w Marsylii, 8 listopada 1777 roku, zmarła w zamku królewskim w Sztokholmie, 17 grudnia 1860 roku), córkę Franciszka Clary, wytwórcy jedwabiu i kupca z Marsylii i Róży Franciszki Somis, córki kupca Józefa Ignacego Somis.
Założyciel dynastii Bernadotte.
Urodził się 26 stycznia 1763 roku w Pau w prowincja Béarn jako JEAN-BAPTISTE BERNADOTTE. Drugie imię otrzymał celem odróżnienia od starszego brata, później zaś, pod wpływem klasycyzujących idei Wielkiej Rewolucji, przydał sobie imię JULES - na cześć Cezara.
Gaskończyk Jan Baptysta Bernadotte rozpoczął karierę wojskową mając siedemnaście lat jako prosty żołnierz i po dziewięciu latach służby zdołał się wspiąć na zawrotne wyżyny starszego sierżanta, najprawdopodobniej dlatego, że wszystkim, czym się wówczas odznaczał, były kształtne kończyny dolne - towarzysze broni nazywali go "sierżant-piękna nóżka".
W 1791 roku mianowany został podporucznikiem, w 1792 roku został promowany na pułkownika, a już w 1794 roku doszedł do stopnia generała brygady i generała dywizji, dowodząć armią francuską w Niemczech w 1796 roku. Od 1797 roku we Włoszech był pod rozkazami Napoleona I. Po pokoju w Campo Formio w 1797 roku był posłem Republiki w Wiedniu w latach 1797-1798, a 2 lipca 1799 roku został przejściowo ministrem wojny, który to urząd pełnił do września tego roku.
Z racji republikańskich poglądów niechętnie przyjął napoleoński przewrót 18 brumaire'a (listopada), w 1800 roku jednak otrzymał komendę nad Armią Zachodu, która stała w Wandei, uniemożliwiając powtórne powstanie rojalistów. Oficerowie jego sztabu zawiązali spisek przeciwko I konsulowi, ale ten nie wyciągnął żadnych konsekwencji w stosunku do Bernardotte. Po powstaniu w 1804 roku cesarstwa 19 maja 1804 roku został mianowany marszałkiem, a od lipca tego roku do września 1805 był gubernatorem Hanoweru.
W wojnie z III koalicją dowodził korpusem Wielkiej Armii. Za udział w bitwach pod Ulm i Austerlitz otrzymał 5 czerwca 1805 roku tytuł księcia Pontecorvo (de Ponte-Corvo) Napoleon I (zrzekł się po akcesji na trony Szwecji i Norwegii).
Walczył przeciwko Prusom w latach 1806-1807, po bitwie pod Jeną przyjął kapitulację wojsk pruskich w 1806 roku, w wojnie z Austrią w 1809 roku dowodził bez większych sukcesów korpusem saskim. Pozbawiony dowództwa przez Napoleona, w 1810 roku otrzymał propozycję objęcia tronu szwedzkiego po bezpotomnym Karolu XIII. Po śmierci księcia Karola Augusta 21 sierpnia 1810 roku w Örebro został wybrany następcą tronu (kronprinsem) Szwecji i Norwegii, tegoż dnia mianowany naczelnym wodzem armii szwedzkiej w randze generalissimusa.
19 października 1810 roku w domu posła szwedzkiego w Helsingör przeszedł na luteranizm, 20 października wylądował w Szwecji, a 5 listopada został adoptowany przez Karola XIII i przyjął imiona KAROL JAN. Już w 1811 roku przejął faktyczną władzę w Szwecji.
Po śmierci przybranego ojca w 1818 roku wstąpił na tron Szwecji KAROL XIV JAN i Norwegii KAROL III JAN. 5 maja 1818 roku w kościele św. Mikołaja (Storkyrkan) w Sztokholmie został ukoronowany na króla Szwecji, a 7 września tego roku w katedrze Nidaros w Trondheim miała miejsce jego sakra na króla Norwegii.
Wbrew oczekiwaniom nie doprowadził do zbliżenia między Szwecją a Francją, po zajęciu przez wojska napoleońskie Pomorza Szwedzkiego w 1812 roku wiążąc się z Aleksandrem I. W 1813 roku przystąpił do VI koalicji i na czele korpusu wojsk szwedzkich uczestniczył w kampanii w 1813 roku na terenie Niemiec (m.in. w bitwie pod Lipskiem). Pomimo otrzymania najwyższego stopnia nie był uważany za wybitnego dowódcę.
W 1813 roku zaatakował Danię i zmusił Fryderyka VI do podpisania pokoju duńsko-szwedzkiego, którego konsekwencją była utrata przez Danię Norwegii na rzecz Szwecji w 1814 roku. Po krótkich walkach z Norwegami na południu kraju w 1814 roku wymusił uznanie Karola XIII za króla Norwegii, która zawarła unię personalną ze Szwecją. Formując norweską radę państwa, zaprosił do niej zwolenników frakcji niepodległościowej; podpisał w Paryżu pokój Szwecji z Ludwikiem XVIII w 1814 roku, podczas kongresu wiedeńskiego przekazał Prusom Pomorze Szwedzkie. Podczas "stu dni" Napoleona Szwecja zachowała neutralność.
W 1816 roku był krótko wicekrólem Norwegii. Po formalnym objęciu tronu prowadził politykę konserwatywną, rozbudował tajną policję i zaostrzył cenzurę. Ataki opozycji, zarzucającej królowi absolutyzm, wzmogły się pod koniec lat 20-tych. Bez powodzenia walczył o zwiększenie kompetencji królewskich wobec parlamentu norweskiego. Powolne reformy, wprowadzane dzięki licznym kompromisom frakcyjnym, objęły m.in. samorząd lokalny i oświatę.
Zmarł skutkiem gangreny 8 marca 1844 roku w zamku sztokholmskim i został pochowany w kościele Riddarholmskyrkan.
Poślubił w cywilnej ceremonii 17 sierpnia 1798 roku w Sceaux Eugenię Bernardynę Dezyderię Clary, córkę Franciszka Clary, wytwórcy jedwabiu i kupca z Marsylii, i jego drugiej żony Róży Franciszki, córki kupca Józefa Ignacego Somis, z którą miał syna.
Być może Karol XIV Jan ze związku z Henryką Marianną Szarlottą Koskull (urodzona w 1785 roku, zmarła w 1841 roku), wcześniej metresą Karola XIII, córką Gustawa Fryderyka Koskulla oraz Anny Szarlotty Gjelstrup - dochował się pozamałżeńskiego:
syna - o owym potomku brak dalszych informacji.
Ciekawostki z życia:
Odkąd tylko poznał Napoleona Bonaparte, intrygował przeciwko niemu i był nawet zamieszany w spisek z roku 1804. Gdy przechwycono kompromitujące Bernadotte dokumenty, Bonaparte krzyczał, iż własnoręcznie zastrzeli zdrajcę, lecz zamiast tego mianował go kolejno: gubernatorem Luizjany, posłem w Waszyngtonie i marszałkiem Cesarstwa, a w końcu ozdobił wielką wstęgą Legii Honorowej i wyniósł do godności księcia Ponte-Corvo. Wszystko przez sentyment dla swej eks-narzeczonej, Dezyderii Clary, która wyszła za pięknonogiego syna Gaskonii, kiedy utraciła szansę poślubienia pięknorękiego syna Korsyki.
Wszystko to jednak nie usposobiło Gaskończyka życzliwiej wobec Korsykanina, dalej bruździł mu, gdzie tylko mógł. W roku 1806, pod Auerstaedt, nie przyszedł z pomocą walczącemu resztką sił korpusowi Davouta, chociaż znajdował się w odległości dziesięciu kilometrów od pola bitwy. Twierdził, że nie usłyszał grzmotu dział. Nie usłyszał zaś dlatego, że uprzednio nie zawiódł go słuch, gdy Davout powiedział o nim: - Ten nędznik Ponte-Corvo! Popisowym występem Bernadotte`a było jego zachowanie się w roku 1809 pod Wagram. Zakwestionował wówczas cesarski plan batalii, reklamując własny. Toteż kiedy podczas boju on i jego korpus zaczęli się cofać w popłochu, Napoleon zatrzymał go pytając, czy to jest właśnie ów genialny manewr, którym marszałek chciał pobić Austriaków. Sposób, w jaki zareagował na to już po bitwie Bernadotte, był prawdziwym arcydziełem bezczelności. Wydał mianowicie bezprawną proklamację, w której całą zasługę za zwycięstwo pod Wagram przypisał... sobie i swoim żołnierzom. Tego już było Napoleonowi za wiele - zhańbiony korpus Bernadotte`a został karnie rozwiązany, a on sam wypędzony z Wielkiej Armii pod pozorem "udania sią do wód".
W 1810 roku Szwedzi, pragnący mieć w kraju jakiegoś żołnierza, obrali go szwedzkim następcą tronu, dzięki czemu płaksliwa Dezyderia została później królową Szwecji. Generał Caffarelli wydał o Bernadotcie następującą opinię, z którą zgadzali się niemal wszyscy, którzy znali Bernadotte`a: "Pochlebca tłumów, zdradliwy i niebezpieczny nieprzyjaciel".
Żródła:
"Słownik władców świata" - Małgorzata Hertmanowicz-Brzoza i Kamil Stepan, Kraków 2005.
"WŁADCY SKANDYNAWII - GENEALOGIA KRÓLÓW DANII, NORWEGII I SZWECJI OD IX W."- autor: Przemysław Jaworski - 2018.
Jean Babtiste Bernadotte - książę Ponte-Corvo (1763 - 1844); Posted in Marszałkowie Cesarstwa "NAPOLEON.ORG.PL" Opracował: W. Łysiak, Cesarski poker.
31-08-2025
05-07-2025
28-02-2025
19-09-2023
09-07-2023
17-07-2022