Bł. Joanna Mérovingienne-Guilhemide-Raimondine-Fredelon de Rouergue (urodzona w 1220 roku, zmarła w Corneto, w Toskanii, niedaleko Sieny 20 lub 25 sierpnia 1271 roku) herb

Córka Rajmunda VII Mérovingienne-Guilhemide-Raimondine-Fredelon de Rouergue z Saint-Gilles hrabiego Tuluzy, księcia Narbonn i markiza Prowansji i Sanczy Bellonides-Carcassonne-d'Ampurias-de Barcelone Aragońskiej, córki Alfonsa II "Wstydliwego, Cnotliwego" Bellonides-Carcassonne-d'Ampurias-de Barcelone króla Aragonii, hrabiego Barcelony i Prowansji.

Hrabina Tuluzy, de Rouergue, księżnae de Narbonne i de Septimanie, markiza de Prowansji, hrabina de Quercy, de Nîmes, de Gévaudan i d'Alb, pani de Castres i Mirepoix, par Francji od 27 września 1249 roku do 20 lub 25 sierpnia 1271 roku.

13 czerwca 1234 roku lub 1241 roku [26 czerwca 1229 roku (papieska dyspensa)] poślubiła Alfonsa III Robertyng-Capet z Poitiers (urodzony 11 listopada 1220 roku, zmarł w Corneto koło Sieny 21 sierpnia 1271 roku) hrabiego Poitiers, Poitou, Saintonge, Owernii, Auvergne i Tuluzy, regenta Francji.

Zmarła dzień po swym mężu, w trakcie powrotu z wyprawy krzyżowej do Egiptu. Po jej śmierci, pomimo innego brzmienia jej testamentu, wszystkie jej i Alfonsa ziemie weszły w skład domeny królewskiej.

W 1225 roku została zaręczona z Hugonem, synem hrabiego La Marche Hugona X Lusignan. Na mocy postanowień z Melun i Paryża w 1229 roku i dzięki papieskiej dyspensie, została w wieku 9 lat zaręczona z Alfonsem z Poitiers, młodszym bratem króla Francji Ludwika IX "Świętego". Od tego momentu wychowywała się na dworze królewskim w północnej Francji. Nie jest jasne kiedy odbyły się zaślubiny, pewna jest data dzienna 13 czerwca, za roczną przyjmowany jest albo 1234, albo 1241 roku. Faktem jest, że 24 czerwca 1241 roku w Saumur Alfons został przez starszego brata pasowany na rycerza i objął we władanie, nadane mu testamentem przez ojca Ludwika VIII, Poitou i Owernię. W skład jej posag, zgodnie z literą postanowień z 1229 roku, weszły: księstwo Narbonne, południowa część okręgu Albi (Albigeois), Castres i Mirepoix.

Zaraz po objęciu przez Alfonsa swego dziedzictwa przeciw jego władzy zbuntował się Hugo X z La Marche (niedoszły teść Joanny), oburzony obniżeniem pozycji w hierarchii feudalnej (przestał być królewskim parem, a stał się wasalem drugiego stopnia) i żądaniem zwrócenia warowni nadanych mu niegdyś, jako rękojmi niedoszłego małżeństwa z królewską siostrą Izabelą, przez Ludwika IX. Do jego buntu przyłączyła się większość baronów księstwa, a także ojciec Joanny Rajmund VII. Do konfliktu przystąpił też król Anglii Henryk III. Punktem zwrotnym wojny, którą prowadził głównie król Ludwik była bitwa pod Taillebourgiem z 22 lipca 1242 roku, po której Hugo X poddał się władzy Alfonsa. Ojciec Joanny po początkowych sukcesach, został w końcu pokonany przez króla i opuszczony przez lenników, zmuszony był błagać Ludwika o wybaczenie, pokój podpisany w styczniu 1241 roku w Lorris zobowiązywał go do wygnania heretyków i udania się na krucjatę do Ziemi Świętej.

Rajmund miał wyruszyć na wyprawę krzyżową wraz z królem Ludwikiem, który 25 sierpnia 1248 roku wypłynął z portu śródziemnomorskiego w Aigues-Mortes w kierunku Egiptu. Towarzyszyć bratu miał między innymi Alfons, z którym wyruszyła także Joanna. Oboje mieli wsiąść na statek w Marsylii, jednak spóźnili się i wyruszyli dopiero na wiosnę przyszłego roku, gdy rozpoczął się nowy sezon żeglugowy. Mimo początkowych sukcesów wyprawa okazała się klęską, a król, a wraz z nim Alfons dostali się do niewoli, Joanna była w tym czasie w bezpiecznym miejscu wraz z żoną Ludwika IX Małgorzatą. Po wykupie król postanowił pozostać w Palestynie, natomiast jego brat Karol Andegoweński, Alfons i Joanna powrócili do Francji, gdzie regencję sprawowała ich matka Blanka Kastylijska, Alfons stał się współregentem. Stan ten trwał aż do powrotu Ludwika, w lipcu 1254 roku.

Rajmund VII nie zdążył wyruszyć na krucjatę, zmarł 27 września 1249 roku. Pod nieobecność Joanny i Alfonsa, Blanka objęła w zarząd hrabstwo Tuluzy. Rajmund zapisał wszystkie swoje posiadłości Joannie, jednak Alfons unieważnił ten zapis, gdyż zgodnie z postanowieniami traktatu paryskiego z 1229 roku, miał zagwarantowane objęcie wszystkich ziem Rajmunda po jego śmierci. Wkrótce po powrocie z Ziemi Świętej Alfonsa dotknął paraliż, dzięki pomocy żydowskiego lekarza odzyskał jednak częściową władzę w członkach. Joanna z mężem mieszkali głównie w Paryżu w pałacu nazwanym Hôtel d'Autriche.

Joanna i Alfons wyruszyli wraz z Ludwikiem także na jego drugą wyprawę krzyżową w 1270 roku do Tunisu. Ta zakończyła się całkowitą klęską, w czasie jej trwania zmarł na dyzenterię Ludwik IX. W czasie powrotu do Francji 21 sierpnia 1271 roku zmarł też Alfons, przygotowując nową krucjatę, kilka dni po nim zmarła Joanna. Zostali pochowani w katedrze w Savonie. Nie mieli dzieci. Joanna, tak jak ojciec, sporządziła za wiedzą Alfonsa testament, datowany 23 czerwca 1270 roku, którym całość swych ziem, z wyłączeniem okręgu Venaissin, które zapisała bratu Alfonsa Karolowi Andegaweńskiemu, wtedy już królowi Sycylii, przekazywała swej krewniaczce Filipie z Lomagne, córce Arnaud Odona III wicehrabiego Lomagne i Auvillars. Jednak wszystkie ogromne posiadłości Alfonsa i Joanny odziedziczył syn Ludwika Filip III nowy król Francji, który włączył je do domeny królewskiej, co zostało potwierdzone decyzją parlamentu z 1274 roku, który unieważnił decyzję Joanny. Karol Andegaweński starał się jeszcze przeforsować podział całości ziem Joanny i Alfonsa w rodzinie królewskiej, jego starania jednak zakończyło postanowienie parlamentu z 1283 roku, który orzekł, że kiedy wymiera boczna linia rodu królewskiego, jej apanaż wraca do domeny.

W 1895 roku została beatyfikowana przez papieża Leona XIII.


Żródła:

Joanna z Tuluzy w "WikipediA"


JEANNE de Toulouse w "MedLands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Jeanne de Toulouse w "Geneall" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Joanna z Tuluzy "Kobiety w polityce"