Béla II "Ślepy" Arpad (urodzony między 1108 a 1110 rokiem, zmarł 13 lutego 1141 roku) herb

Syn Álmosa "Ślepego" Arpada, księcia Slawonii, księcia Chorwacji, księcia Królestwa Węgier, księcia nitrzańskiego i Predsławy Rurykowiczównej, córki Światopełka II Michała Izasławicza Rurykowicza, wielkiego księcia kijowskiego.

Król Węgier, Dalmacji i Chorwacji od 1 marca 1131 roku do 13 lutego 1141 roku, król Bośnii od 1137 roku do 13 lutego 1141 roku.

Poślubił 28 kwietnia 1127 roku Helenę Vukanović-Urośević Serbską (urodzona w Serbii, w 1109 roku, zmarła w Székesfehérvár, w 1146 lub w 1161 roku), królową de facto Węgier, królową-regentkę Węgier, córkę Urośa I "Wielkiego" Vukanović-Urośević, wielkiego żupana Serbii i Anna Diogenissa, córki Constantina Diogenesa, syna Romana IV Diogenesa, cesarza bizantyjskiego.

Almos podniósł bunt przeciwko Kolomanowi I "Uczonemu", ale nie odniósł sukcesu. Z rozkazu Kolomana I, wzorującego się na metodach bizantyjskich, oślepiono również kilkuletniego wówczas Belę. W 1108/09, 1113 lub 1117 roku został wspólnie z ojcem oślepiony z rozkazu króla Kolomana i był odtąd przetrzymywany w klasztorze w Pécsvárad. Przypuszczalnie w 1129 roku Stefan II uwolnił go jednak i mianował swoim sukcesorem. W 1129 roku poślubił Helenę, córkę księcia Serbii Urosza I, co związane było z polityką Stefana II wobec księstw bałkańskich. Stefan II nie miał męskiego potomka, toteż władzę po jego śmierci w marcu 1131 roku objął Bela II "Ślepy", a 28 kwietnia 1131 roku koronował się w bazylice w Panny Marii w Székesfehérvár (Białogrodzie Stołecznym).

Béla rozpoczął rządy od krwawych represji wobec możnych, których uznał za współwinnych swego oślepienia. Kontynuując politykę Stefana II, trwał w sojuszu ze swym szwagrem, czeskim księciem Sobiesławem. Ten wyraźnie antypolski sojusz wzmocnił się po dołączeniu do niego króla niemieckiego Lotara III oraz margrabiego austriackiego Leopolda (Béla wydał swą drugą siostrę za Albrechta, syna Leopolda). Wystąpienie Borysa, domniemanego syna Kolomana, przeciw Beli zagroziło stabilizacji wewnętrznej.

Na początku panowania zwalczać musiał pretensje Borysa, podającego się za syna Kolomana I, któremu poparcia udzielił książę polski Bolesław III "Krzywousty", chcący poprzez interwencję na rzecz Borysa rozerwać sojusz Beli II "Ślepego" z Czechami. Bela II, wspomagany wojskami margrabiego Austrii - Leopolda III i w bitwie nad rzeką Sajo 22 lipca 1132 roku rozgromił wojska polskie-ruski dowodzone przez Bolesława III "Krzywoustego" i Jaropełka II oraz Borysa.

W lutym 1134 roku na Sejmie Rzeszy w Altenburgu wspólnie z kięciem czeskim, złożył także skargę u cesarza Lotara III z Supplinburga na polskiego księcia. Oskarżył Bolesława o mieszanie się w wewnętrzne sprawy ich kraju, spiskowanie przeciw Beli II i bezprawne popieranie Borysa. Sobiesław jawnie już teraz domagał się trybutu ze Śląska i podnosił bezpodstawność odmowy jego płacenia przez polskiego księcia. Obie strony prosiły cesarza o rozsądzenie ich sprawy na mocy przysługującego mu prawa zwierzchności nad całym zachodniochrześcijańshim światem. Na mocy wyroku cearskiego, Bolesław musiał w obecności cesarza w 1135 roku wyrzec się knowań przeciwko Beli II. Po uspokojeniu się Bolesława, Bela II kontynuował w latach kolejnych podporządkowywanie Węgrom krajów bałkańskich.

Wzorem swych poprzedników Béla prowadził ekspansywną politykę wobec Bizancjum. Jeszcze w 1127 roku Węgrzy zajęli Belgrad, Nisz i Sofię. W 1134 roku wojska Beli II najechały i spustoszyły polskie ziemie aż po Sandomierz.

W 1137 roku Béla opanował północno-zachodnią część Bośni pozwoliło mu włączyć do swej tytulatury także tytuł "rex Ramae", czyli króla Bośni. U schyłku życia nosił tytuł króla Węgier, Dalmacji, Chorwacji i Bośni.

Jeszcze przed śmiercia odnowił biskupstwo w Nitrze. Zmarł 13 lutego 1141 roku i spoczął w nekropolii królewskiej w bazylice Panny Marii w Székesfehérvár (Białogrodzie Stołecznym).


Żródła:

"ARPADOWIE NA WĘGRZECH - (X-XIV W.)"


"POCZET KRÓLÓW WĘGIER" - autor: Karczewski Przemysław


"Słownik władców Europy średniowiecznej" - pod redakcją Józefa Dobosza i Macieja Serwańskiego


BÉLA w "MedLands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


BELA II ŚLEPY w "Władcy Węgier"


BÉLA w "MedLands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk