Belosz (Belos) Vukanović-Urośević (zmarł po 1162 roku) herb

Drufi syn Urośa I "Wielkiego" Vukanović-Urośević, wielkiego żupana Serbii i Anna Diogenissa, córki Constantina Diogenesa, syna Romana IV Diogenesa, cesarza bizantyjskiego.

Regent Węgier od 13 lutego 1141 roku do września 1146 roku, palatyn Węgier oraz najwyższy urzędnik Królestwa od 1145 roku, ban Chorwacji i Dalmacji od 1145 roku do 1158 roku, ban Slavonii został w 1146 roku do 1162 roku, wielki żupan Raszki od 1161 roku do 1162 roku.

Poślubił nieznaną z imienia kobietę.

W 1131 roku rządy nad Raszką objął jego starszy brat Urosz II. W tym samym mniej więcej czasie, około 1130 roku jego siostra Helena wyszła za mąż za syna księcia węgierskiego Almosa, Belę zwanego Ślepym. W 1131 roku zmarł król węgierski Stefan II. Przed śmiercią Stefan II wyznaczył na swego następcę kuzyna, Belę, oślepionego przed laty przez jego ojca Kolomana. Wraz z Heleną na dwór nowego króla Węgier przybył również Belosz.

W okresie panowania Béli II (panował w latach 1131-1141) stał się jednym z głównych doradców ślepego króla. Po jego śmierci w imieniu wspólnie z siostrą pełnił obowiązki regenta Węgier od 1141 roku i pełnił te obowiązki do września 1146 roku.

Od 1145 roku objął obowiązki bana Chorwacji i Dalmacji, nadawany potem młodszym synom królewskim, wyłączonym od dziedziczenia tronu. W 1145 roku został ogłoszony palatynem Węgier (comes palatinus). Banem Slavonii został w 1146 roku.

W 1147 roku Normanowie włoscy Rogera II zdobyli bizantyńskie Korfu, Korynt i Teby. Cesarz bizantyński Manuel I Komnen wyparł ich w 1149 roku przy pomocy Wenecjan z Korfu i podjął przygotowania do najazdu na Italię. W tej sytuacji Normanowie zwrócili się do Belosza i Urosza II. Korzystając z zaangażowania Manuela na zachodzie Urosz II wraz z młodszym bratem Desą zaatakowali Zetę, zajmując 2/3 jej terytorium. Władca Zety, knez Radosław Gradiśnić zbiegł do Kotoru. W jego ręku pozostały tylko miasta na wybrzeżu. Zagrożony przez Raszkan, zwrócił się o pomoc do Bizancjum i otrzymał posiłki z Dracza. Jednocześnie Belosz posłał braciom na pomoc oddziały węgierskie. W tej sytuacji Manuel II zrezygnował z wyprawy przeciw Normanom i zgromadzone w Avlonie wojska skierował przeciw Raszce. W krótkim czasie cała Zeta i Raszka z wyjątkiem Rasu znalazły się w ręku bizantyńskim, a Urosz II zbiegł w góry skąd starał się nękać Bizantyńczyków wypadami. W następnym roku Belosz wyruszył przeciw Bizantyńczykom na czele wojsk węgierskich. Połączone siły węgiersko-raszkańskie poniosły jednak druzgoczącą klęskę nad rzeką Tarą.

W 1161 roku, po śmierci Gejzy II, Bizantyńczycy próbowali osadzić na tronie węgierskim syna Gejzy II, Stefana IV. Belosz pełniący funkcję regenta pozbawił go jednak władzy i wtrącił do więzienia, po czym pozwolił udać się do Bizancjum. Z wydarzeniami walk o tron węgierski wiąże się przejściowe panowanie Belosza nad Raszką. Ioannes Kinnamos odnotowuje, że: Bizantyńczycy usunęli z tronu wielkożupańskiego Primislava i osadzili na nim Belosza. "Primislaus" ponownie zbuntował się w Serbii i został zastąpiony przez "Belusem fratrem", w fragmencie, który określa również "minimum natu fratrem ... Dese". Kinnamos nie podaje daty wydarzenia te musiały jednak zajść przed 1163 rokiem. Historycy datują panowanie Belosza nad Raszką na lata 1161-1162, wiążąc je z destabilizacją sytuacji na Węgrzech po śmierci Gejzy II.

Okoliczności objęcia przez Belosza władzy nie są znane. Możliwe, że bezpośrednio po śmierci Gejzy II wycofał się do Raszki przed siłami Stefana IV i stamtąd przygotował następnie akcję przeciw bizantyńskiemu pretendentowi do tronu węgierskiego. Efemeryczne panowanie nad Raszką wskazywałoby, że to nie Raszka leżała w centrum jego zainteresowań. Po jego powrocie na Węgry władzę nad Raszką przejął młodszy brat Desa. Wedle alternatywnej koncepcji Belosz został osadzony na tronie przez Bizantyńczyków, po usunięciu sprawiającego kłopoty Cesarstwu Urosza II, a w następnym roku został zastąpiony przez Desę.

Beloś i jego żona mieli jedno dziecko:

córka - Baumgarten odnosi się do żony Władimira Mścisławicza, syna Mścisławicza I Władimirowicza "Wielkiego", wielkiego księcia kijowskiego i jego drugiej żony Liubavy Dmitriewnej.


Żródła:

Belosz Wukanowicz w "Wikipedia"


BELOŠ w "MedLands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk