Jan I Zápolya (Szapolyai) (urodzony na Zamku Spiskim, 2 lutego 1487 roku, zmarł w Sebeş, 22 lipca 1540 roku) herb

Syn Stefan Zápolya (Szapolyai), palatyna Węgier, pana na Trenczynie i Jadwigi Piastównej Cieszyńskiej, córki Przemysława II Piasta, księcia cieszyńskiego.

Żupan spiski od 25 grudnia 1499 roku do 10 listopada 1526 roku, wojewoda siedmiogrodzki od 1511 roku do 10 listopada 1526 roku i ban komitatu Szóreny, antykról Węgier od 10 listopada 1526 roku do 22 lipca 1540 roku.

23 lutego 1539 roku poślubił Izabelę Jagiellonkę (urodzona w Krakowie, 18 stycznia 1519 roku, zmarła w Gyulafehérvár, 15 września 1559 roku), królową-regentke Węgier, nominalną księżną na Ziębicach i Ząbkowicach, pani Opola, królowej w części wschodniej Węgier (de facto), córkę Zygmunta I "Starego" Jagiellona, króla Polski, wielkiego księcia Litwy i Bony Sforzy d'Aragony, księżna Bari i Rosano, księżnej Mazowsza, córki Giana Galeazzo Sforzy, książę Mediolanu.

Był najstarszym dzieckiem Stefana Zapolyi i Jadwigi, księżniczki cieszyńskiej; bratem Jerzego, Barbary Zapolyi, królowej Polski, pierwszej żony Zygumnta I "Starego", króla Polski i wielkiego księcia Litwy i Magdaleny. Najczęściej podaje się jako datę narodzenia Jana rok 1487. Za najbardziej prawdopodobną datę uchodzi koniec tego roku, gdyż jego rodzice pobrali się w grudniu 1486 roku. Pojawiło się mniejszościowe stanowisko, że urodził się w 1490 roku. Po śmierci ojca, który zmarł w 1499 roku otrzymał godność żupana spiskiego. Był również wojewodą siedmiogrodzkim i banem komitatu Szóreny.

Przywódca stronnictwa antyhabsburskiego na Węgrzech. W 1526 roku, po śmierci Ludwika II Jagiellończyka, który zginął w bitwie pod Mohaczem, został wybrany na króla Węgier przez zgromadzenia szlacheckie w Tokaju październiku 1526 roku i w Szekesfehervar w listopadzie 1526 roku. W grudniu 1526 roku jednak magnaci pod wodzą rodu Frangepan obwołali w Cetinie królem arcyksięcia Austrii Ferdynanda Habsburga, młodszego brata cesarza Karola V.

W zamku kamienieckim w Odrzykoniu 12 marca 1528 roku hetman polny koronny Marcin Kamieniecki podejmował wygnanego z Węgier króla Jana Zapolyę, po zatargach w wojnie domowej ze stronnikami Habsburgów na Węgrzech. Wysyłał z Odrzykonia listy zapraszające polskich magnatów na sejmik do Tarnowa, na którym liczył otrzymać poparcie w walce o tron i uzyskał ich głosy oraz Sulejmana I. W 1528 roku Jan Amor Tarnowski udzielił mu półrocznej gościny na swym zamku w Tarnowie. W 1539 roku poślubił Izabelę Jagiellonkę. Ojciec Jana II Zygmunta Zapolyi.


Żródła:

"POCZET KRÓLÓW WĘGIER" - autor: Przemysław Jaworski