Táksony Arpad (urodzony około 931 roku, zmarł w 972 roku) herb

Syn Zoltána Arpada, wielkiego księcia Węgier.

Wódz Madzierów, wielki książę Węgier od 952 roku do 972 roku.

W 955 roku został władcą Węgier, zmieniając dotychczasową politykę. Zrezygnował z najazdów na ościenne państwa, zawarł pokój z Rusią, Pieczyngami i Bułgarią. Włączył swój kraj w obieg międzynarodowego handlu. Starał się o sprowadzenie łacińskich misjonarzy, jednak wyświęcony przez papieża Jana XII biskup Węgier, ze względu na opór króla Ottona I "Wielkiego", nie dotarł do swojej diecezji. Jego synem i następcą był Gejza, ojciec pierwszego węgierskiego króla Stefana I "Świętego", drugim synem był Michał.

W 947 roku Taksony stanął na czele Węgrów maszerujących do Włoch na łupieską wyprawę.

W latach 40-tych X wieku węgierscy książęta powoli przekonywali się o konieczności przyjęcia chrztu. Nie chcieli jednak czynić tego za pośrednictwem Niemiec, z którymi znajdowali się w konflikcie. Zdecydowali się, wzorem Bułgarii, na pośrednictwo Cesarstwa Bizantyjskiego. W 948 roku w Konstantynopolu zostali ochrzczeni harka (trzeci dostojnik na Węgrzech) Bulcsú oraz książę Tormás, prawnuk Arpada. W 953 roku chrzest przyjął gyula (drugi dostojnik na Węgrzech), zapewne Zombor.

Ówczesny książę Węgier, Fajsz, w 954 roku zdecydował się poprzeć bunt niemieckich możnowładców przeciwko królowi Ottonowi I "Wielkiemu". Jednak 10 sierpnia 955 roku w bitwie na Lechowym Polu koło Augsburga Otto I rozgromił węgierską armię. Dowodzący nią - harka Bulcsú i książę Lél - zostali pojmani i powieszeni.

Klęska spowodowała zmianę polityki prowadzonej przez dynastię Arpadów. Odpowiedzialnością za dotychczasowe niepowodzenia obarczono potomków Jutasa i Üllő, synów Arpada. Do głosu doszły dwa pozostałe odgałęzienia wywodzące się od Tarhosa i Zoltána. Wielkim księciem, zgodnie z zasadą senioratu, obrano najstarszego w rodzie Taksonyego.

W 955 roku Taksony został władcą Węgier prawdopodobnie po przegranej przez Madziarów bitwie przeciwko Niemcom w pobliżu rzeki Lech w okolicach Augsburga. W swej polityce skupił się na obronie swego terytorium, przerywając w ten sposób okres słynnych madziarskich najazdów po daninę i trybut. Umocnił militarnie wiele grodów oraz granice państwa. Z obawy przed najazdem z zachodu przeniósł stolicę na lewy brzeg Dunaju do Pesztu.

W latach 965-969 Taksony brał udział w kampanii przeciwko Bizancjum, ale poniósł porażkę. Cesarz bizantyjski, opanowawszy w 970 roku linię Dunaju, zamknął Madziarom drogę na południe. W ten sposób zakończył się okres wypraw łupieżczych, a zaczęła się organizacja życia osiadłego w Kotlinie Nad-dunajskiej, z której ani cesarz niemiecki, ani bizantyjski nie zdołali Madziarów usunąć.

Żona Taksonyego pochodziła, jak podaje Anonymus, z kraju Kumanów. Przypuszcza się, że była córką pieczyngskiego wodza. Wiąże się ten fakt z przeprowadzką Tonuzaby, wodza Pieczyngów, i jego szczepu na Węgry. Sam Tonuzaba otrzymał włości w Heves, niedaleko posiadłości Taksonyego. Nie zachowały się żadne daty.

Z małżeństwa pochodziło dwóch synów:

Gejza (zmarł w 997 roku), wielki książę Węgier,

Michał.


Żródła:

"POCZET KRÓLÓW WĘGIER" - autor: Karczewski Przemysław


"ARPADOWIE NA WĘGRZECH - (X-XIV W.)"


Taksony w "Wikipedia"


TAKSONY w "Władcy Węgier"