Hartmann von Heldrungen (urodzony około 1210 a 1227 roku, zmarł w Akkon, Jerozolima, 19 sierpnia 1282 roku)

Wielki mistrz krzyżacki od 1274 roku do 19 sierpnia 1282 roku.

Hartmann zapisał się na kartach historii swoją istotną rolą w połączeniu Zakonu Krzyżackiego z zakonem kawalerów mieczowych w Inflantach. Opisał to w krótkiej, ale bardzo ważnej dla historyków relacji. Jego urzędowanie zbiegło się z zakończeniem podboju Prus przez Krzyżaków, choć sam wielki mistrz zapewne nigdy w Prusach nie był.

Urodził się między 1210 a 1227 roku. Pochodził z Turyngii, z wolnego rycerstwa Rzeszy, z miejscowości położonej około 20 km na południe od Sangerhausen. Ojciec Hartmanna był wasalem landgrafów turyngskich, w Zakonie Krzyżackim był także jego brat, Hermann.

Do zakonu krzyżackiego wstąpił w Marburgu 18 listopada 1234 rokiem wraz z towarzyszami z lat młodzieńczych: Hermanem (bretem), Dytrykiem von Grüningen (późniejszym mistrzem krajowym inflanckim oraz pruskim) oraz Konradem von Thüringen (landgrafem Turyngii, późniejszym wielkim mistrzem). W latach 1236-1237 należał do ścisłego otoczenia wielkiego mistrza Hermanna von Salza. W 1238 roku Hartmann von Heldrungen został komturem krajowym Saksonii, a w 1240 roku mistrza niemieckiego.

Po śmierci Hermana von Salza, należał do grona pochodzących z Turyngii braci, którzy przejęli kontrolę nad Zakonem i kontynuowali linię zmarłego wielkiego mistrza. Brał udział w rokowaniach i uczestniczył w uroczystościach związanych z przyłączeniem do zakonu krzyżackiego kawalerów mieczowych. Po śmierci cesarza Fryderyka II w 1250 roku konsekwentnie budowali władztwo w Prusach, jako alternatywę dla Zakonu, wobec słabnącej pozycji krzyżowców w Ziemi Świętej i niepewnej sytuacji w Rzeszy.

Był bardzo oddanym i zaufanym człowiekiem kolejnych wielkich mistrzów, dzięki czemu szybko awansował w hierarchii. W latach 1261-1266 był wielkim komturem i zastępcą wielkiego mistrza Anno von Sangershausena. Po jego śmierci, w 1273 roku został wielkim mistrzem, choc miał już około 60 lat.

Okres jego rządów uważany jest za jeden z najspokojniejszych w dziejach zakonu. Organizował akcję osadniczą w Prusach i Inflantach. Pozyskiwał nowe posiadłości na terenie Rzeszy, a także na Pomorzu Gdańskim.

Zmarł 19 sierpnia 1283 roku (lub 1282 roku) i został najprawdopodobniej pochowany w Mergentheim.


Żródła:

Hartmann von Heldrungen - 11. wielki mistrz w "Zakon Krzyżacki - Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie"


Hartmann von Heldrungen w "WikipediA"


Hartmann von Heldrungen tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Zakon Krzyżacki w "Der Ritter-Orden S. Mariä des Deutschen Hauses zu Jerusalem in Preussen" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk

03-03-2020