Henryk V "Starszy" Reuss (Reuß) von Plauen (urodzony w Turyngii w 1370 roku, zmarł na zamku w Lochstädt, ob. Pawłowo koło Królewca 28 grudnia 1429 roku) herb

Syn Heinrich VII Reuss (Reuß) von Plauen, Graf zu Mühltroff i N. von Weida, córki Heinricha XI (X) "Starszego" Reuss (Reuß) von Weida i Katarzyna Schöenburg-Crimmitschau.

Wielki mistrz zakonu krzyżackiego od 9 listopada 1410 roku do 14 października 1413 roku.

Pochodził ze znanego rodu rycerskiego, zasłużonego dla zakonu krzyżackiego. Młodszy brat pierwszego wicehrabiego Miśni z domu Plauen, Henryka Hofrichter von Reuss. Do Prus przybył około 1390 roku w charakterze gościa zakonu, a w 1391 roku został jego pełnoprawnym członkiem. W 1399 roku do 1402 roku pełnił obowiązki komtura gdańskiego.

Początkowo nie pełnił żadnych ważniejszych urzędów i dopiero w 1402 roku mianowano go komturem Nieszawy. W 1407 roku został komturem Świecia. W czasie wojny polsko-krzyżackiej 1409-1411, 27 sierpnia 1409 roku w czasie wypadu polskiej załogi zamku w Bydgoszczy pod Świecie Plauen dostał się do niewoli. Wkrótce potem dążące pod Bydgoszcz oddziały krzyżackie uwolniły komtura, a tamtejszy zamek obległy i zdobyły. Plauen nie brał udziału w bitwie pod Grunwaldem 15 lipca 1410 roku. Na wieść o klęsce zakonu natychmiast pospieszył ze swym hufcem do Malborka przewidując, że tam właśnie skierują się oddziały polsko-litewskie. W 1410 roku został namiestnikiem Zakonu i stolicy. Dotarł na czas i to w dużej mierze dzięki energicznej postawie von Plauena Krzyżacy zawdzięczają ocalenie swojej stolicy.

Za zasługi podczas obrony zamku malborskiego kapituła zakonna obrała Heinricha von Plauena wielkim mistrzem w 1410 roku, pomijając innych hierarchów zakonnych, sprawujących ważniejsze funkcje m.in. Wernera von Tettingena, wielkiego szpitalnika i komtura elbląskiego, który uratował się z rzezi grunwaldzkiej. W 1411 roku wielki mistrz odniósł sukces dyplomatyczny, zawierając z Polską tzw. I pokój toruński na bardzo korzystnych dla Zakonu warunkach. Jednocześnie, mimo osłabienia po klęsce grunwaldzkiej, rozpoczął aktywne przygotowania do wojny odwetowej z południowym sąsiadem.

Mimo niekwestionowanych zasług wielki mistrz nie cieszył się poważaniem u braci zakonnych. Von Plauen był człowiekiem porywczym i okrutnym, zwolennikiem rządów twardej ręki. Zwalczał aktywnie opozycję miast pruskich i Związek Jaszczurczy. W 1411 roku wykrył spisek komtura radzyńskiego Georga von Wirsberga i kazał ściąć Mikołaja Ryńskiego za jego współpracę z Polakami, co tylko zwiększyło jego niepopularność. W końcu wielki mistrz został obalony w 1413 roku za sprawą wielkiego marszałka i komtura Królewca Michaela Küchmeistra, zwolennika dalszych układów z Polską, który został nowym zwierzchnikiem zakonu. Uwięziono go razem z bratem, również Heinrichem "Młodszym" (zmarły 4 lipca 1441 roku), byłym komturem gdańskim. Od 1413 roku do 1414 roku został komturem Engelsburga. Następnie Plauen zostaje uwięziony. W 1422 roku dopiero odzyskuje wolność, po śmierci Küchmeistra. W 1424 roku został prokuratorem w Lochstädt, na Półwyspie Sambijskim i tam też zmarł w 1429 roku.

W maju 2007 roku odkryto w katedrze w Kwidzynie kryptę ze szczątkami trzech osób. Znaleziono przy nich charakterystyczne zapinki płaszczy i fragmenty szat wykonanych z jedwabiu (bardzo cennego w średniowieczu). Wykonane zostały badania antropologiczne i DNA szczątków, oraz dendrologiczne drewna użytego do wykonania trumien. Badania zakończone w grudniu 2008 roku potwierdziły, że są to szczątki trzech wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego: Wernera von Orseln, Ludolfa Koeniga von Wattzau oraz właśnie Henryka von Plauen.


Żródła:

Heinrich V von Plauen w "Wikipedii"


"Zakon Krzyżacki"


Heinrich von Plauen w "Geneall" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Stammliste von Reuß w "WikipediA" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Heinrich V von Plauen w "Genealogia dynastyczna"