Simon von Drahe (zmarł po kwietniu 1519 roku)

Wielki komtur Zakonu Krzyżackiego od 1499 roku do 1514 roku. Członek Rady Regencyjnej Zakonu Krzyżackiego od maja 1507 roku do 6 lipca 1511 roku i w 1517 roku i w kwitniu 1519 roku.

Był jednym z pięciu najwyższych dostojników Zakonu (Magnus Commendator) i był zastępcą Wielkiego Mistrza i reprezentował go w przypadku długiej choroby lub nieobecności.

Jako Wielki Dowódca był odpowiedzialny za nadzorowanie skarbca i wszystkich zapasów. Sprawdzał rachunki głównego finansisty Zakonu i prowadził rejestr długów zakonu. Był także odpowiedzialny za Firmarie (dom starców) i system wojskowy w Malborku.

Utrata znacznej części terytorium przez państwo monastyczne Zakonu Krzyżackiego po 1466 roku pociągnęła za sobą zmiany strukturalne w państwie. Kontrole stanowiły ważny czynnik kontrolny w różnych dziedzinach życia. Były stałym elementem reform podjętych w Zakonie Krzyżackim. Wiedza inspektorów pierwotnie nie była dokładnie określona. Jednak z czasem stały się one bardziej precyzyjne. W czasach rządów wielkiego mistrza Heinricha Reußa von Plauena wiemy tylko o jednej kontroli przez austriackiego komornika w 1469 roku. Podczas rządów kolejnego wielkiego mistrza Heinricha Reffle von Richtenberga (w latach 1470-1477) nie odnotowano żadnej kontroli. W czasach Martina Truchsessa von Wetzhausena (w latach 1477-1489) rozwiązano problemy związane z reformą życia zakonnego w Prusach.

Problem dotyczyła ubóstwa wśród braci krzyżackich. Wielka inspekcja miała się odbyć w 1481 roku przed Kapitułą generalną. Jednak Kapituła Generalna nie miała miejsca. Inspekcja Inflant została przełożona na 1488 roku. W czasach Johanna von Tiefena (w latach 1489-1497) omówiono dotychczasowe formy inspekcji. Jednym z dowodów tej dyskusji był list napisany przez sekretarza kancelarii Wielkiego Mistrza dr Michale Sculteti, który zawierał formularze przeznaczone do kontroli.

Friedrich von Sachsen-Meißen (w latach 1498-1510) na przełomie 1498 i 1499 roku wydał rozporządzenie dotyczące inspekcji i mianowanych inspektorów. W 1502 roku w kancelarii krzyżackiej opracowano szczegółowy katalog pytań, tak jak wcześniej to zrobił Sculteti. W czasach, gdy Wielkim Dowódcą był Simon von Drahe w latach 1507-1510, kontrole stały się ważnym narzędziem polityki wewnętrznej wielkiego mistrza Friedricha von Sachsen.

Wykonano decyzję Kapituły Generalnej, która mówi, że inspekcja powinna odbywać się co roku w Zakonie Krzyżackim. Jednak w czasach wielkiego mistrza Albrechta von Brandenburg-Ansbach (w latach 1511-1525) kontrole przestały odgrywać istotną rolę w polityce wewnętrznej. Rejestrowana jest tylko jedna kontrola z tego okresu w 1519 roku.

Pod koniec maja 1507 roku Fryderyk Saski opuścił Prusy, aby uniknąć złożenia przysięgi na polskiego króla Zygmunta I, który był na tronie od stycznia. Wielki dowódca Simon von Drahe został awansowany na regenta zakonu w Prusach. Miał wieloletnie doświadczenie w zarządzaniu zakonem: w 1481 roku można go zidentyfikować jako pomocnika wielkiego mistrza, w 1485 roku jako dowódcę Królewca, również w pobliżu wielkiego mistrza, w 1492 roku znajdujemy go jako komtura Ortelsburga (Szczytna), Rastenburga (Kętrzyn) i Tapiau (Gvardeysk, Obwód Kaliningradzki), w 1493 roku jako komtura pruskiego. W 1499 roku zastąpił Wilhelma von Isenburga na stanowisku Grand Commander.

W roku wyjazdu w 1507 roku wielkiego mistrza z Prus zgodził się na wizytę polskich urzędników. Jego zasada odwiedzin oparta była na artykułach z 1504 roku. Były one identyczne z tymi datowanymi z około 1502 roku, ponieważ cały proces był wcześniej nieznany. Oprócz przepisów dotyczących wizytacji istnieją również raporty dotyczące wykorzystania i dochodów wielu pruskich urzędów, które zostały zarejestrowane podczas wizyty. Najwyraźniej Wielki Dowódca osobiście dokonywał przeglądów, ponieważ udokumentowane są również wydatki na jego wizytę w latach 1507-1508. Wreszcie, istnieje kolejny spis z odwiedzin z 1508 roku.

Podczas panowania Simonsa von Drahe jako wielkiego dowódcy od połowy 1507 r.oku do śmierci wielkiego mistrza Friedricha von Sachsena w grudniu 1510 roku, po tym, jak wielki mistrz opuścił Prusy, pełniący obowiązki zastępcy kontrole uchodziły za stabilizujący instrument rządów. Najwyraźniej wskrzesił decyzję Kapituły Generalnej z 1442 roku, iż Wielki Mistrz powinien co roku odwiedzać Prusy. Jednocześnie wydaje się, że wdrożył system przystąpienia Wielkiego Mistrza, mający na celu oddanie hołdu krajowi i który stał się zwyczajowy od pierwszej połowy XV wieku, przynajmniej w stosunku do Braci.

Panowanie Simonsa von Drahe w komturiach porządkowych jeszcze bardziej i pozbawionych kwestii polityki zagranicznej, zwłaszcza relacji z Polską i wewnętrznego rozwoju osiedli. W każdym razie najważniejsze jest to, że Simon von Drahe nie tylko wznowił system uzyskiwania przeglądu terytorium Prus i braci podległych mu wkrótce po objęciu urzędu, ale ponownie uczynił wizytację regularną placówką, w duchu tak zwany rozdział dotyczący reformy z 1442 roku. W związku z tym wizyta w Albrechta była nieistotna.

Za rządów Wielkiego Komendanta Simona von Drahe widzieliśmy, jak ten instrument przywództwa religijnego został ponownie aktywowany. Ale Drahe został zwolniony ze swoich obowiązków w 1514 roku. Jako były wielki dowódca nadal był członkiem Rad Albrechta, ale nie wiadomo, jaki wpływ mógłby mieć na politykę. Chociaż ponownie został regentem w 1517 roku, kiedy Albrecht opuścił Prusy, nie widzimy już jego działalności jak za regencji za panowania Fryderyka Sakskiego. Znana jest więc tylko jedna wizyta Albrechta, z kwietnia 1519 roku. Z punktu widzenia późniejszych wydarzeń czas sugeruje, że Wielki Mistrz chciał zbadać siłę swojego wojska na przyszłą wojnę z kólem polskim.

Wizyty objeły te same komturie, które znamy z wizyty w Drahe w 1508 roku, powiększonej o Memel (Kłajpeda na Litwie). Zapowiedź wizyty jest zgodna ze starszymi formami.


Żródła:

Die Visitation als Mittel traditioneller Ordensstruktur nach 1466 "BIBLIOTEKA NAUKI" - ZAPISKI HISTORYCZNE - TOM LXXXII - ROK 2017, Zeszyt 1; autor: UDO ARNOLD; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Die Visitation als Mittel traditioneller Ordensstruktur nach 1466 "BIBLIOTEKA NAUKI" - Zapiski Historyczne; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Wielki Dowódca Zakonu Krzyżackiego w "Wikipedia"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Die Großkomture des Deutschen Ordens "Staat des Deutschen Ordens"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk

06-05-2020