Anasatazy II (urodzony w Rzymie, w 445 roku, zmarł 19 listopada 498 roku)

Syn kapłana Piotra z Rzymu.

Papież, Biskup Rzymu, Wikariusz Jezusa Chrystusa, Następca i Książe Apostolski, Najwyższy Biskup Kościoła, Patriarcha Świata od 24 listopada 496 roku do 19 listopada 498 roku.

"Powietrze było tak zaduchem syte

Co w przepaścistej otchłani się wszczyna,

Żeśmy się skryli za grobową płytę,

Na której napis ryty wspomina:

"Tutaj spoczywa papież Anastazy,

Zwrócony z drogi prawej od Fotyna"

- napisał na kartach Boskiej Komedii Dante Alighie­ri, umieszczając grobowiec Anastazego II w czeluściach piekielnych (Piekło, pieśń IX, 6-9). Chronolo­gicznie to już drugi po Liberiuszu z grona prawowitych papieży, którzy nie odbierają czci jako święci Kościo­ła. Jego imię nie występuje również w wielu dawnych martyrologiach.

Był synem kapłana o imieniu Piotr. Jako diakon brał udział w synodzie rzymskim. 24 listopada 496 roku wybrano go na kolejnego papieża, ponieważ wpływowe kręgi kościelne w Rzymie były niezadowolone z nieustępliwej postawy dwóch poprzednich bi­skupów rzymskich, Feliksa III i Gelazego I, wo­bec schizmy akacjańskiej.

Anastazy reprezentował nowe, bardzo niezależne papiestwo. Według oryginalnego wyrażenia pisarza Wolatrerranusa: "sam opróżniał kiszki na sedesie" - to znaczy udawał się do wychodka bez asysty. (W owym czasie rzymski papież nosił się tak godnie, ze podobnie jak cesarz czy też król miał swego "sedesowego", który towarzyszył mu przy takich okazjach).

Przed Kościołem zachodnim stał wówczas problem włączenia do wspólnoty duchowej bar­barzyńców, którzy jednak byli arianami, a więc wyznawcami herezji, która zaprzeczała bóstwu Chrystusa. W okresie jego pontyfikatu król Franków Chlodwig, założyciel dynastii Merowingów, przyjął w święta Bożego Narodzenia 496 roku w Reims chrzest katolicki, a nie jak inni Germanowie ­ariański. Dokonało się to jednak bez specjalnych zabiegów papieża, a jego rzekomy list z gratula­cjami do Chlodwiga jest falsyfikatem. Decydują­cą rolę w dziele chrystianizacji Franków odegrały raczej biskupstwa południowej Galii, zwłaszcza Arles i Vienne.

Zaraz po wyborze na papieża wysłał swoich legatów, biskupów Cresconiusza i Germana, z pojednawczym listem do cesarza Bizancjum, Anastazjusza. Informował o swoim wyborze i deklarował gotowość do ustępstw oraz pojed­nania, prosząc o pomoc w doprowadzeniu do akceptacji przez Kościół aleksandryjski uchwał Soboru Chalcedońskiego. Przypomniał wpraw­dzie, że zmarły patriarcha Akacjusz nie powinien być wspominany w dyptykach, ale zarazem uznał ważność udzielonych przez niego chrztów i święceń. W tym samym czasie Teodoryk "Wiel­ki" wysłał do Konstantynopola senatora Festusa, aby uzyskać od cesarza zatwierdzenie swojego panowania nad Italią. Cesarz oświadczył, że uzna go za króla, pod warunkiem przyjęcia przez Rzym formuły Henotikon, więc Festus złożył zobowiązanie, iż przekona papieża.

Anastazy II nawiązał stosunki z biskupem Salonik Andrzejem, potępionym przez Gelazego I za popieranie Akacjusza. Przyjął do jedności ­bez porozumienia ze swym duchowieństwem ­jego diakona Potinusa, którego następnie wysłał z misją do Konstantynopola, na dyskusję z dele­gacją Kościoła aleksandryjskiego. W Rzymie uznano to za zdradę Stolicy Apostolskiej, wielu duchownych zerwało jedność z papieżem i tylko nagła śmierć Anastazego II - uznana za wyrok Opatrzności zapobiegła schizmie. Przed śmier­cią zdążył jeszcze wysłać list do biskupów Galii, w którym potępił traducjanizm (generacjanizm), pogląd sugerujący, że dusze ludzkie nie są stwa­rzane przez Boga, lecz dziedziczymy je po rodzi­cach przez akt urodzenia.

Papież, oskarżany o uległość wobec zwolen­ników Akacjusza, bywał nawet uznawany za he­retyka, wyznawcę monofizytyzmu. Takie po­strzeganie jego pontyfikatu doprowadziło do wyboru przez część rzymskiego duchowieństwa Wawrzyńca, kolejnego antypapieża w dziejach Kościoła. Wydaje się jednak, że w rzeczywistości Anastazy II wkładał dużo wysiłku, aby jedność chrześcijaństwa oprzeć na jedynych, ocalałych po upadku imperium zachodniego, elementach trwałych, takich jak Bizancjum.

Po śmierci pochowano go w portyku Bazyli­ki św. Piotra.


Żródła:

"Leksykon papieży" - Rudolf Fischer-Wollpert, przekład: Bernard Białecki

"Poczet papieży" - Michał Gryczyński

"Poczet papieży" - Jan Wierusz Kowalski.


"Życie seksualne papieży" - Nigel Cawthorne


Anastasius II w "Geneall" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83 z późn. zmianami)

Bogdan Pietrzyk