Jan IV (urodzony w Salony, okolo 600 roku, zmarł w Rzymie, 12 października 642 roku) herb
Syn Venantius, z Dalmacji.
Papież, Biskup Rzymu, Wikariusz Jezusa Chrystusa, Następca i Książe Apostolski, Najwyższy Biskup Kościoła, Patriarcha Świata od 24 grudnia 640 roku do 12 października 642 roku.
Pochodził z Salony w Dalmacji. Jego ojciec był prawnikiem, doradzającym cesarskiemu egzarsze w Rawennie. Jako archidiakon rzymski został po śmierci Seweryna wybrany na jego następcę. Przez pięć miesięcy po elekcji musiał oczekiwać, aż nadejdzie od cesarza zatwierdzenie wyboru, bo dopiero wtedy mogło dojść do konsekracji, która nastąpiła dopiero 24 grudnia 640 roku.
Dalmacja - kraina historyczna, z której pochodzi ten papież - wchodzi obecnie w skład Chorwacji, a obejmuje wąski pas wybrzeża nad Adriatykiemoraz przybrzeżne wyspy. Jej położenie geopolityczne sprawiło, że przez stulecia na tych ziemiach wielokrotnie ścierały się wpływy kulturowe oraz kościelne Rzymu i Bizancjum.
Znamienne, że list adresowany do duchownych irlandzkich papież elekt podpisał dopiero jako drugi, po archiprezbiterze Hicariusie. Innym sygnatariuszem listu był sekretarz Jan; on i Hicarius zostali tam nazwani współrządcami (wiceregensami) Stolicy Apostolskiej. List przestrzegał przed pelagianizmem - herezją nazwaną tak od imienia irlandzkiego mnicha, który kwestionował dziedziczenie grzechu pierworodnego oraz konieczność łaski Bożej do zbawienia - a także zawierał krytykę pelagiańskiego zwyczaju obchodzenia świąt wielkanocnych w dniu żydowskiej Paschy.
Jan IV zatroszczył się o wykup chrześcijan, którzy po wojnie bałkańskiej znaleźli się w niewoli mongolskich Awarów oraz Słowian. Wysłał w tym celu do rodzinnej Dalmacji opata Marcina, który zadanie wypełnił, a do Rzymu powrócił z relikwiami męczenników dalmatyńskich. Papież wzniósł na ich cześć na Lateranie kaplicę S. Venantiusa, w której złożył relikwie. Kiedy cesarz zezwolił Chorwatom i Serbom na zasiedlenie Bałkanów - miał bowiem nadzieję, że utworzą oni swoiste przedmurze, chroniące cesarstwo przed ewentualnym zagrożeniem - Jan IV wystąpił z inicjatywą podjęcia misji wśród Chorwatów.
Papież zwołał w 641 roku synod rzymski, na którym potępił monoteletyzm i powiadomił o tym Pyrrusa I, patriarchę konstantynopolitańskiego, żarliwego obrońcę herezji. Natomiast Herakliusz I zawiedziony, że monoteletyzm wzniecił spory, zamiast doprowadzić do jedności, wyrzekł się go krótko przed swą śmiercią. Nowy cesarz Konstantyn III otrzymał od papieża list w obronie dobrego imienia Honoriusza I, który, jak twierdził Jan IV, padł ofiarą nieporozumienia. W liście zawarte było żądanie usunięcia z miejsc publicznych w Konstantynopolu egzemplarzy Wyjaśnienia natury (Ekthesis pisteos), edyktu akcentującego jedną wolę w Chrystusie.
Zmarł w Rzymie, a został pochowany w Bazylice św. Piotra.
Żródła:
"Poczet papieży" - Michał Gryczyński
"Poczet papieży" - Jan Wierusz Kowalski.
Ioannes IV w "Geneall" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk
USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83 z późn. zmianami)
Bogdan Pietrzyk