Jan IV (urodzony w Salony, okolo 600 roku, zmarł w Rzymie, 12 października 642 roku) herb

Syn Venantius, z Dalmacji.

Papież, Biskup Rzymu, Wikariusz Jezusa Chrystusa, Następca i Książe Apostolski, Najwyższy Biskup Kościoła, Patriarcha Świata od 24 grudnia 640 roku do 12 października 642 roku.

Pochodził z Salony w Dalmacji. Jego ojciec był prawnikiem, doradzającym cesarskiemu eg­zarsze w Rawennie. Jako archidiakon rzymski został po śmierci Seweryna wybrany na jego następcę. Przez pięć miesięcy po elekcji musiał oczekiwać, aż nadejdzie od cesarza zatwierdze­nie wyboru, bo dopiero wtedy mogło dojść do konsekracji, która nastąpiła dopiero 24 grudnia 640 roku.

Dalmacja - kraina historyczna, z której pochodzi ten papież - wchodzi obecnie w skład Chorwacji, a obejmuje wąski pas wybrzeża nad Adriatykiemoraz przybrzeżne wyspy. Jej położenie geopolityczne sprawiło, że przez stulecia na tych ziemiach wielo­krotnie ścierały się wpływy kulturowe oraz kościel­ne Rzymu i Bizancjum.

Znamienne, że list adresowany do duchownych irlandzkich papież elekt podpisał dopiero jako dru­gi, po archiprezbiterze Hicariusie. Innym sygnata­riuszem listu był sekretarz Jan; on i Hicarius zosta­li tam nazwani współrządcami (wiceregensami) Stolicy Apostolskiej. List przestrzegał przed pela­gianizmem - herezją nazwaną tak od imienia ir­landzkiego mnicha, który kwestionował dziedzicze­nie grzechu pierworodnego oraz konieczność łaski Bożej do zbawienia - a także zawierał krytykę pe­lagiańskiego zwyczaju obchodzenia świąt wielka­nocnych w dniu żydowskiej Paschy.

Jan IV zatroszczył się o wykup chrześcijan, którzy po wojnie bałkańskiej znaleźli się w niewo­li mongolskich Awarów oraz Słowian. Wysłał w tym celu do rodzinnej Dalmacji opata Marcina, który zadanie wypełnił, a do Rzymu powrócił z relikwiami męczenników dalmatyńskich. Papież wzniósł na ich cześć na Lateranie kaplicę S. Ve­nantiusa, w której złożył relikwie. Kiedy cesarz zezwolił Chorwatom i Serbom na zasiedlenie Bałkanów - miał bowiem nadzieję, że utworzą oni swoiste przedmurze, chroniące cesarstwo przed ewentualnym zagrożeniem - Jan IV wystą­pił z inicjatywą podjęcia misji wśród Chorwatów.

Papież zwołał w 641 roku synod rzymski, na którym po­tępił monoteletyzm i powiadomił o tym Pyrrusa I, patriarchę konstantynopolitańskiego, żarliwego obrońcę herezji. Natomiast Herakliusz I zawie­dziony, że monoteletyzm wzniecił spory, zamiast doprowadzić do jedności, wyrzekł się go krótko przed swą śmiercią. Nowy cesarz Konstantyn III otrzymał od papieża list w obronie dobrego imie­nia Honoriusza I, który, jak twierdził Jan IV, padł ofiarą nieporozumienia. W liście zawarte było żądanie usunięcia z miejsc publicznych w Konstantynopolu egzemplarzy Wyjaśnienia natury (Ekthesis pisteos), edyktu akcentującego jedną wolę w Chrystusie.

Zmarł w Rzymie, a został pochowany w Ba­zylice św. Piotra.


Żródła:

"Poczet papieży" - Michał Gryczyński

"Poczet papieży" - Jan Wierusz Kowalski.


Ioannes IV w "Geneall" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83 z późn. zmianami)

Bogdan Pietrzyk