Stefan III (IV) (urodzony na Sycylii, około 720 roku, zmarł w Rzymie, 24 stycznia 772 roku) herb

Papież, Biskup Rzymu, Wikariusz Jezusa Chrystusa, Następca i Książe Apostolski, Najwyższy Biskup Kościoła, Patriarcha Świata od 7 sierpnia 768 roku do 24 stycznia 772 roku.

Wychowany w Rzymie, był kapłanem przy kościele św. Cecylii na Zatybrzu, gdy jako kandydat kardynała-diakona Krzysztofa pierwszego notariusza papieskiego (primiceriusa) i przywódcy rzymskiego stronnictwa frankońskiego został wybrany na papieża, a potem konsekrowany. Krzysztof ze swymi zwolennika­mi wziął wtedy "okrutny odwet na przeciwnikach".

Po śmierci Pawła I doszło do podwójnego wyboru: Konstantyna II i Filipa. Jednak obaj, będący igraszką rodów arystokratycznych Rzymu, nie utrzymali się długo. 7 sierpnia 768 roku stosując normalną procedurę wybrano i dwa dni później konsekrowano Stefana III (IV). O swoim wyborze powiadomił Pepina III, króla Franków, prosząc o przysłanie do Rzymu biskupów frankońskich na synod laterański. Ale Pepin III wkrót­ce zmarł, więc prośbę spełnili jego synowie, Karol III zwany "Wielkim" i Karloman, którzy przejęli władzę w państwie Franków.

Był kontynuatorem frankońskiego kursu papieży. W kwietniu 769 roku wydał nowy dekret w sprawie wyboru papieża, który miał ograniczyć wpływ świeckich na tę procedurę; prawo wybor­cze miał posiadać tylko kler, wybierani zaś mogli być tylko kardynałowie-biskupi i kardynałowie-prezbiterzy (żadni świeccy). Tymczasem papież ponownie dostał się między kamienie młyńskie polityki.

Po śmierci króla Pepina III króla Franków rządy po nim przejęli jego synowie Karol I "Wielki" i Karloman, między którymi dochodziło do coraz ostrzej­szych konfliktów. Papież był przeciwny sprzymierzaniu się Karola z Longobardami (Karol pojął za żonę Dezyderatę, cór­kę Dezyderiusza króla Longobardów) w obawie przed ich dalszą ekspansją. Monarcha longobardzki był tym głęboko urażony. Wyruszył więc z armią na Rzym, który pod wodzą Krzysztofa przygo­towywał się do obrony. Tymczasem Stefan III (IV) został wplątany w intrygę, uknutą przez Dezyde­riusza, przy pomocy szambelana papieskiego Paw­ła Afiarty. Za cenę obietnicy pokoju i pozyskania dla Państwa Kościelnego nowych terytoriów uległ żądaniu longobardzkiego króla i wydał na śmierć swego protektora na papieski tron, Krzysztofa, oraz jego syna Sergiusza. Zostali oni oślepieni i okrutnie zamęczeni.

W obawie przed najazdem Longobarydów papież nawiązał kontakt z Karlomanem, lecz później zmienił stanowisko: Longobardowie złożyli mu wiele powa­żnych obietnic, których jednak nie dotrzymali. Wszystko to wprowadziło do papiestwa niepokój i nieład. Krótko przed śmiercią Stefana doszło we Francji do rozstrzygającej zmiany: Karloman zmarł wcześnie i jedynowładcą został Karol. Wdowa po Karlomanie wysuwając roszczenia dziedziczne szukała pomocy u Longobardów, którzy skłonni jej byli pomóc. Rozgniewany tym Karol zerwał stosunki z Longo­bardami i odesłał swą longobardzką małżonkę do ojca, a następnie poślubił Szwabkę Hildegardę, przeciw czemu papież nie protestował.

Stefan III (IV) zmarł w Rzymie i został po­chowany w Bazylice św. Piotra.

Żródła:

"Poczet papieży" - Michał Gryczyński

"Poczet papieży" - Jan Wierusz Kowalski.

USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83 z późn. zmianami)

Bogdan Pietrzyk